Sáng Nay Mình Đã Dùng AI Để Làm Gì Thực Ra
Mới 6 giờ sáng, mình đã ngồi trước laptop ở bàn làm việc — không phải vì mình là người dậy sớm mẫu mực, mà vì Victor hay dậy sớm và đây là giờ yên tĩnh duy nhất trước khi cả nhà bắt đầu chuyển động. Tiệm Cary mở cửa lúc 9 giờ, tiệm Durham lúc 9 rưỡi, nhưng ngày làm việc thực sự của mình bắt đầu từ những khung giờ như thế này — đọc tin nhắn đêm qua, kiểm tra lịch hẹn hôm nay, xem qua số liệu tối qua. Và gần đây, thêm một thói quen mới: mở Claude lên, hỏi vài thứ, rồi tự quyết định xem AI giúp được hay mình phải tự xử.
Mình học CS nhưng không làm kỹ thuật lâu — chuyển sang quản lý tiệm nail từ hơn mười năm trước, rồi mua tiệm Cary năm 2023, tiệm Durham năm 2024. Nói thật, khi nghe ai đó nói "AI sẽ thay đổi mọi thứ" mình không tin ngay. Mình đã nghe câu đó về nhiều thứ rồi — từ hồi còn bán Nu Skin cho đến những đợt hype công nghệ khác nhau trong hai mươi mấy năm qua. Nhưng trong sáu tháng vừa rồi, mình đã dùng AI đủ nhiều, đủ đều để có thể nói thật — không phải kiểu marketing, mà kiểu người thực sự dùng nó mỗi ngày cho một tiệm nail nhỏ ở North Carolina.
Những Gì Thực Sự Giúp Được
Sáng nay mình cần viết lại chính sách bảo hành 7 ngày cho tiệm Cary — cái phần hay bị khách hiểu nhầm nhất. Nhiều khách nghĩ bất kỳ chip nào trong tuần đầu đều được sửa miễn phí, không cần biết nguyên nhân. Thực ra chính sách chỉ áp dụng khi lỗi kỹ thuật từ phía thợ. Mình nhờ Claude viết lại đoạn này: thân thiện nhưng rõ ràng, bằng tiếng Anh vì đa số khách là người Mỹ. Kết quả ra trong hai phút, mình chỉnh một câu, xong. Nếu tự ngồi viết, mình mất ít nhất 20 phút, và chắc chắn câu chữ sẽ nghe cứng hơn, hoặc nhạt hơn.
Ngoài viết lách, mình còn dùng AI để đọc và tóm tắt phản hồi từ khách sau các đợt nhắn tin SMS. Hệ thống mình tự xây thu thập dữ liệu này, nhưng cần ai đó đọc qua và chỉ ra xu hướng. Trước đây mình phải tự đọc từng tin. Bây giờ mình dán một đống vào, hỏi "khách phàn nàn điều gì nhiều nhất tuần này" và có câu trả lời trong vài giây. Tuần trước, nhờ cách này mình phát hiện ra khách tiệm Durham hay nhắc đến thời gian chờ — thông tin đó giúp mình điều chỉnh lịch nhân viên nhanh hơn thay vì phải ngồi thống kê thủ công.
AI không thay được quyết định của người chủ, nhưng nó giúp mình ra quyết định nhanh hơn và với thông tin rõ hơn.
Những Gì AI Vẫn Chưa Làm Được
Nhưng cũng có những thứ AI làm mình nhận ra giới hạn thực sự của nó. Sáng nay có tình huống cụ thể: một khách quen của tiệm Cary — cô ấy đã đến từ trước khi mình mua tiệm — nhắn hỏi liệu có thể đặt lịch cho nhóm bạn 6 người vào cuối tuần tới không. Mình thử hỏi AI xem nên sắp xếp ra sao với nhân lực hiện tại. AI đưa ra kế hoạch nghe hợp lý trên giấy, nhưng nó không biết rằng Jenny chỉ làm thứ Hai, không biết Mayra có hạn chế về dịch vụ, không biết cuối tuần tới có lễ tốt nghiệp ở trường gần đó nên tiệm sẽ bận hơn bình thường. Những chi tiết này không có trong bất kỳ database nào — chúng nằm trong đầu người chủ, học được qua hàng trăm ngày vận hành.
Sau sáu tháng dùng AI gần như mỗi ngày, điều mình thấy rõ nhất là AI giỏi nhất khi nhiệm vụ có thể mô tả bằng chữ và không đòi hỏi bối cảnh ngầm định mà chỉ người trong cuộc mới biết. Viết lại một đoạn văn, tóm tắt dữ liệu, soạn thảo câu trả lời mẫu — AI làm được và làm nhanh. Nhưng quyết định về con người, về nhịp điệu của một tiệm cụ thể vào một ngày cụ thể — đó vẫn là việc của người chủ. Mình không lo AI lấy đi công việc của mình. Mình lo hơn nếu không chịu dùng nó, mình sẽ lãng phí thêm một hai tiếng mỗi ngày cho những việc lẽ ra không cần tốn nhiều thời gian đến vậy.
