Chương 12 và 13. Những lỗi thường gặp và làm việc với cố vấn

Written By

Không khớp văn bản khác, chọn sai loại, sai sự kiện, định giá rắc rối. Rồi cách tìm và làm việc với luật sư, kế toán và người định giá.

Tóm tắt

Chương 12 và 13 là hai chương thực hành. Chương 12 liệt kê các lỗi thường gặp như không khớp với văn bản khác, chọn sai loại thỏa thuận hay sự kiện kích hoạt, định giá rắc rối và vấn đề bảo hiểm. Chương 13 bàn cách tìm luật sư, đội ngũ cố vấn cần có và chuyện đạo đức nghề nghiệp.

Ý chính

  • Thỏa thuận phải khớp với điều lệ và hợp đồng vay.
  • Ba cách vùi đầu vào cát khi định giá.
  • Đánh giá cố vấn qua câu họ hỏi.
  • Một luật sư cho mọi chủ dễ có xung đột lợi ích.

Áp dụng ngay hôm nay

Mang Bảng kiểm rà soát của sách tới buổi gặp luật sư và đánh dấu mục nào thỏa thuận hiện tại chưa có.

Những lỗi thường gặp

Danh sách lỗi. Tác giả liệt kê các lỗi:

  • Không khớp với các văn bản khác: điều lệ, quy chế, thỏa thuận vận hành, hợp đồng vay và bảo đảm, hợp đồng nhượng quyền, hợp đồng thuê. Có thể gây vi phạm hợp đồng hoặc cần bên thứ ba đồng ý, và văn bản quản trị có thể thắng.
  • Chọn sai loại thỏa thuận: ví dụ mua lại bởi công ty khi người con mất trước, làm quyền kiểm soát quay về người cha mẹ; hoặc các trường hợp mất không theo thứ tự dự tính.
  • Chọn sai sự kiện kích hoạt: trong một vụ kiện, sự kiện mất khả năng làm việc ở một công ty thụ động đã buộc nhà đầu tư bán với giá rẻ. Một kiểu sai khác là buộc công ty phải mua phần của một chủ bị sa thải đang ra cạnh tranh; nên dùng quyền mua, trả góp dễ, thậm chí chiết khấu.
  • Định giá gây rắc rối. Ba cách "vùi đầu vào cát": bảng Schedule A kiểu "quả cầu pha lê" (không bao giờ cập nhật; tòa đã từng thi hành cả kết quả bằng 0), công thức ("tra tấn con số"), và cách ba người định giá tốn kém (phải ghi rõ cách lấy trung bình, ngưỡng chênh lệch, ai trả tiền, làm gì nếu không thống nhất được người thứ ba). Thiếu chuẩn giá trị, cấp độ giá trị, không nói chiết khấu theo hướng nào (nên quyết định chiết khấu theo từng sự kiện).
  • Vấn đề bảo hiểm nhân thọ: thỏa thuận coi như bảo hiểm đủ trả giá nhưng không nói gì về phần thiếu (người bán có thể đòi tiền mặt), và không nói tiền bảo hiểm có tính vào giá trị không (nếu im lặng, nhiều khả năng sẽ tính, làm giá bị đội lên).
  • Không bảo vệ tư cách S corp.
  • Nguồn tiền: thỏa thuận không có nguồn tiền có thể còn tệ hơn không có. Tiền phải lấy ra được theo cách hợp lý về thuế (ví dụ vấn đề khi mua chéo mà bảo hiểm lại do công ty giữ).
  • Điều kiện trả thấp và dễ: chép thời hạn trả góp 60 tháng từ mẫu cũ, không có cơ chế điều chỉnh. Đừng gắn các kỳ trả của C corp với lợi nhuận (sẽ làm mất cách tính lãi vốn). Khi có nhiều người cần mua lại thì cắt khoản trả (còn một nửa, rồi một phần ba).
  • Sự kiện ly hôn trao phần của người phối ngẫu cũ cho công ty hoặc các chủ khác, thay vì cho người chủ đang ly hôn mua trước.
  • Vợ hoặc chồng thành chủ hoặc người kiểm soát: cho quyền mua trong một thời gian thử; cho phép lập quỹ tín thác QTIP theo di chúc nếu những người thụ hưởng sau cùng là người được phép nhận chuyển nhượng và người được ủy thác là con cháu hoặc một công ty ủy thác. (QTIP là loại quỹ tín thác cho người phối ngẫu hưởng thu nhập suốt đời, dùng trong hoạch định thuế di sản ở Mỹ.)
  • Cấm tràn lan mọi việc chuyển nhượng phục vụ hoạch định di sản lúc còn sống: gây vấn đề về thuế quà tặng (quyền lợi tương lai), và IRS đã thắng nhiều vụ.
  • Các lần bán sau: đòi trả ngay giấy nợ; có thể tăng giá theo thang trượt nếu công ty được bán trong khoảng, ví dụ, 2 năm.
  • Thiếu kiểm soát với quỹ tín thác: người được ủy thác phải là chủ hoặc con cháu, không được là chủ của đối thủ.
  • Không có cách giải quyết tranh chấp: thêm hòa giải hoặc trọng tài.
  • Vấn đề gia đình: con làm trong công ty và con không làm (con không làm nhận cổ phần không có quyền biểu quyết, nhưng được bỏ phiếu cho các việc bất thường); giữ cân bằng sở hữu giữa các nhánh; quyền ưu tiên mua trong cùng một dòng con cháu; chia loại cổ phần theo nhánh hoặc định nghĩa "gia đình" theo nhánh. Tác giả lấy ví dụ ba người con Aimee, Belinda và Chase.
  • Điều khoản mẫu gây bất ngờ: "không có thỏa thuận mua bán nào là chuẩn"; "đừng ký gì khi chưa đọc". Hãy dùng bảng lưới và bàn nhiều lần.
  • Giữ cho thỏa thuận cập nhật: tự đọc lại mỗi năm; cố vấn xem lại mỗi 3 đến 5 năm, khi có sự kiện kích hoạt và khi có chủ mới (chủ mới phải ký).
  • Quá nhiều cố vấn không nắm vấn đề (người bán bảo hiểm, kế toán).
  • Quên tài sản liên quan: hợp đồng bảo hiểm, công ty liên kết, bất động sản hoặc hợp đồng thuê đồng sở hữu (một hợp đồng thuê với giá thuê hợp lý có thể đủ), sở hữu trí tuệ, các hợp đồng.
  • Không khớp sự kiện với cách phản ứng: ví dụ bất kỳ việc cho nghỉ nào cũng kích hoạt quyền bán lấy tiền mặt thì không thể sa thải ai; bắt buộc mua bằng tiền mặt khi có người mất có thể làm người mua phá sản.
  • Một cỡ không vừa cho tất cả: người chủ có con làm trong công ty không nên bị buộc bán khi mất hoặc bị cấm tặng cho con. Phân biệt cho nghỉ kiểu "người tốt" và "người xấu".

Làm việc với cố vấn chuyên nghiệp

Hai công cụ cho luật sư. Nhiều khả năng bạn không tự soạn được thỏa thuận. Sách cho bạn kiến thức, cộng với Bảng lưới thỏa thuận mua bán dài một trang và Bảng kiểm rà soát để đưa cho luật sư. Hai thứ này có thể giúp rút ngắn số bản nháp và giảm phí.

Chọn cố vấn. Hãy đánh giá cố vấn qua những câu họ hỏi và cách họ lắng nghe, đừng qua việc họ nói nhiều bao nhiêu. Đừng phó mặc các quyết định quan trọng cho họ.

Tìm luật sư. Tìm luật sư thuế, luật sư hoạch định di sản hoặc luật sư doanh nghiệp. Có thể tìm qua ACTEC (hoạch định di sản) và American College of Tax Counsel. Hỏi họ đã soạn hoặc sửa bao nhiêu thỏa thuận mua bán (có thể trợ lý sẽ trả lời; nếu họ thận trọng về xung đột lợi ích thì đó là dấu hiệu tốt). Tận dụng các buổi gặp miễn phí. Hãy chú ý tổng số giờ làm, đừng chỉ nhìn giá theo giờ. Xin một khoảng phí dự kiến (thỏa thuận phải thương lượng giữa các bên thì đắt hơn; thường phải đặt cọc trước).

Đội ngũ cần có: luật sư; kế toán viên CPA có kinh nghiệm thuế công ty cổ phần và hợp danh (thường gần gũi với bạn hơn luật sư); người làm bảo hiểm (nhân thọ và mua lại khi mất khả năng làm việc); và một người định giá doanh nghiệp riêng nếu bạn nhất định dùng giá cố định hoặc công thức. Tác giả ví việc dùng giá cố định hay công thức giống chơi Russian roulette, và nói tòa sẽ không cứu một thương vụ tồi.

Đạo đức nghề nghiệp. Một luật sư cho tất cả các chủ sẽ có xung đột lợi ích (có thể xin các chủ ký miễn trừ). Các lựa chọn: luật sư chỉ đại diện cho công ty, hoặc mỗi chủ có luật sư riêng (tốn hơn nhưng tập trung hơn; nên cân nhắc nếu bạn là chủ thiểu số). Tác giả nhấn mạnh các điều khoản của ông chỉ là một cách soạn trong nhiều cách.

Câu hỏi thường gặp

Lỗi phổ biến nhất trong thỏa thuận mua bán là gì?

Sách nêu nhiều lỗi, nổi bật là không khớp với điều lệ, quy chế hay hợp đồng vay, chọn sai loại thỏa thuận, chọn sai sự kiện kích hoạt, và định giá bằng bảng giá không cập nhật hay công thức dễ bị lợi dụng.

Làm việc với cố vấn thế nào cho tốt?

Theo sách, hãy đánh giá cố vấn qua những câu họ hỏi và cách họ lắng nghe, đừng phó mặc các quyết định quan trọng. Đội ngũ nên có luật sư, kế toán quen thuế công ty, người định giá và người bán bảo hiểm.

Nội dung này có thay cho tư vấn pháp lý không?

Không. Đây là thông tin chung về luật Mỹ theo ấn bản của sách. Luật khác nhau giữa các bang và thay đổi theo thời gian, và các con số về thuế, phí hay mức miễn trừ có thể đã cũ. Trước khi ký hay nộp giấy tờ, hãy hỏi luật sư hoặc kế toán nơi bạn kinh doanh.