Bài giảng 23 tới 25: điều không tốt không xấu, bói toán và giữ phẩm cách

Bài giảng 23 tới 25 của Epictetus: chê dựa vào thầy bói, bông lúa có để gặt, mang một vị thần bên trong, và học xong thì phải thực hành.

Tóm tắt

Phần này là phần nói về cách dùng sự sống. Epictetus nói sự sống không tốt không xấu, cách dùng thì có. Không cần xem điềm để làm bổn phận, vì mình mang một vị thần bên trong. Tham ăn hay hung bạo là phá lời hứa của bản tính người, nên học xong phải thực hành.

Ý chính

• Bông lúa có để gặt.
• Không cần điềm để làm bổn phận.
• Thần giao bạn cho chính bạn.
• Học mà không làm là tích thức ăn không tiêu.

Áp dụng ngay hôm nay

Trước bữa ăn hôm nay, nhớ rằng mình đang nuôi một phần thần linh bên trong và ăn cho xứng với điều đó.

Bài 23: bông lúa có để gặt

Sự sống không tốt không xấu, cách dùng thì có. Hãy biết mình được chuẩn bị tới đâu và nhường người khác chỗ họ thạo. Khi bị chặn ở cửa, hãy hỏi kết quả là việc của ai.

Bàn chân biết nghĩ sẽ bước vào bùn. Theo Chrysippus, khi tương lai chưa rõ hãy bám điều hợp tự nhiên, còn nếu bệnh là định mệnh thì mình sẽ đi tới nó. Bông lúa có để gặt, mọi đường xuống âm phủ đều như nhau.

Bài 24: mang một vị thần bên trong

Không cần điềm để làm bổn phận. Dựa vào thầy bói khiến người ta bỏ bổn phận. Thầy bói đọc được nguy hiểm, không đọc được tốt xấu. Liều mình vì bạn thì không cần xem điềm.

Một phần của thần. Khi ăn hay nói, hãy biết mình mang và nuôi một vị thần bên trong. Thần giao bạn cho chính bạn như giao một đứa trẻ mồ côi, vậy hãy cư xử xứng với người tạo ra mình.

Bài 25: học xong phải thực hành

Giữ lời hứa của bản tính. Là người là có lý trí và phải chết. Tham ăn hay dâm dật thì tụt xuống thành cừu, hung bạo thì thành thú dữ. Mỗi nét tính được nuôi bằng hành động tương ứng.

Tích thức ăn mà không tiêu. Học mà không thực hành chỉ là giảng lại ý người khác. Người giảng Epicurus giỏi hơn Epicurus mà không sống theo ông thì đừng tự gọi mình là người Khắc kỷ.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt bài giảng 23 tới 25 trong A Selection from the Discourses of Epictetus with the Encheiridion (George Long dịch, Project Gutenberg số 10661, trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Epictetus chê dựa vào thầy bói?

Dựa vào thầy bói khiến người ta bỏ bổn phận. Thầy bói đọc được nguy hiểm, không đọc được tốt xấu, mà về tốt xấu thì mình có thầy bói bên trong. Liều mình vì bạn là bổn phận rõ, không cần điềm. Nỗi hèn mới đẩy người ta tới bói toán.

Bông lúa có để gặt nghĩa là gì?

Bông lúa mọc ra để được gặt, nếu không chết thì lại là điều rủi. Theo Chrysippus, khi tương lai chưa rõ hãy bám điều hợp tự nhiên, còn nếu bệnh là định mệnh thì một bàn chân biết nghĩ cũng sẽ bước vào bùn.

Lời hứa của bản tính người là gì?

Là người là có lý trí và phải chết. Tham ăn hay dâm dật thì tụt xuống thành cừu, hung bạo thì thành thú dữ. Mỗi nét tính được nuôi bằng hành động tương ứng, nên học mà không thực hành chỉ là giảng lại ý người khác.