Bài giảng 29 tới 31: lo âu, gửi Naso và sự cố chấp

Bài giảng 29 tới 31 của Epictetus: lo âu là muốn điều ngoài quyền mình, muốn khôn phải học, và kiên định trong cái sai là bệnh.

Tóm tắt

Phần này là phần nói về lo âu và cố chấp. Epictetus nói người chơi đàn lo khi lên sân khấu vì muốn được vỗ tay, điều ngoài quyền mình. Muốn khôn thì phải học như học nghề. Kiên định chỉ đáng quý khi quyết định đúng, còn giữ chặt quyết định sai là bệnh.

Ý chính

• Lo âu là muốn điều ngoài quyền mình.
• Có tay nghề thì có tự tin.
• Muốn khôn thôi chưa đủ.
• Chỉ giữ quyết định đã thử.

Áp dụng ngay hôm nay

Khi thấy mình hồi hộp, hỏi ngay: mình đang muốn điều gì nằm ngoài quyền mình.

Bài 29: lo âu là muốn điều ngoài quyền mình

Người chơi đàn trên sân khấu. Chơi một mình thì bình thản, lên sân khấu thì lo vì muốn được vỗ tay. Có tay nghề ở đâu thì tự tin ở đó.

Zeno gặp Antigonus. Zeno không hồi hộp khi gặp vua Antigonus, người chỉ có quyền với những thứ Zeno không quý, còn Antigonus thì hồi hộp khi gặp Zeno. Đừng lo về phản ứng của người khác, lỗi đó là của họ.

Bài 30: muốn khôn thôi chưa đủ

Học nghề nào cũng khó coi lúc đầu. Một người Roma và con trai tới nghe. Epictetus nói học nghề nào người ngoài cũng thấy khó chịu, nhưng sản phẩm cho thấy ích lợi.

Việc của triết gia. Làm cho ước muốn khớp với sự việc, sống không sợ hãi trong mọi quan hệ. Muốn khôn thôi chưa đủ, phải học, bắt đầu từ việc thần có thật, lo cho mọi điều, rồi bắt chước thần: trung tín, tự do, rộng lượng.

Bài 31: kiên định trong cái sai là bệnh

Quyết định phải đúng trước đã. Có người hiểu kiên định là không bao giờ đổi ý. Một người bạn quyết nhịn đói tới chết, Epictetus khuyên chỉ giữ quyết định đúng, xây trên nền đã thử. Người ấy khó khăn lắm mới bị thuyết phục.

Hãy chịu để được dạy. Kẻ ngu thì không thuyết phục được cũng không bẻ được. Cố chấp giống cơ thể bệnh. Hãy tìm thầy thuốc và chịu học.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt bài giảng 29 tới 31 trong A Selection from the Discourses of Epictetus with the Encheiridion (George Long dịch, Project Gutenberg số 10661, trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao người ta lo âu?

Lo âu là dấu hiệu muốn điều không trong quyền mình. Người chơi đàn một mình thì bình thản, lên sân khấu thì lo vì muốn được vỗ tay. Có tay nghề ở đâu thì tự tin ở đó, còn người ấy chưa học lời khen của đám đông là gì.

Chuyện Zeno và Antigonus nói gì?

Zeno không hồi hộp khi gặp vua Antigonus, vì vua chỉ có quyền với những thứ Zeno không quý. Ngược lại Antigonus hồi hộp khi gặp Zeno. Người có tay nghề không tìm lời khen của người không có. Đừng lo về phản ứng của người khác.

Kiên định khác cố chấp thế nào?

Kiên định là giữ quyết định đúng, đã xây trên nền vững. Một người bạn quyết nhịn đói tới chết, Epictetus khuyên đừng giữ quyết định sai vì người ấy còn là bạn và công dân. Giữ chặt cái sai giống cơ thể bệnh, cần tìm thầy thuốc.