Bài giảng 53 và 54: sự an bài và phái Khuyển nho

Bài giảng 53 và 54 của Epictetus: kẻ bất công giàu có, bỏ quan niệm về nghèo, và người Khuyển nho là người đưa tin của Zeus.

Tóm tắt

Phần này là phần gom hai bài về sự công bằng của thế giới. Epictetus trả lời lời trách kẻ bất công thịnh vượng: họ hơn về tiền nhưng kém về trung tín. Bài về phái Khuyển nho vẽ chân dung người không có gì ngoài lòng hổ thẹn, đi báo cho mọi người rằng họ tìm hạnh phúc sai chỗ.

Ý chính

• So về trung tín, không so về tiền.
• Mô tả sự việc trần trụi.
• Không có lời gọi thì đừng làm.
• Sự chấp nhận là tự do.

Áp dụng ngay hôm nay

Khi thấy ai được nhiều hơn mình, hỏi: họ đã trả giá bằng gì, và mình có muốn trả giá đó không.

Bài 53: bỏ quan niệm về nghèo, không bỏ cái nghèo

Kẻ bất công giàu có. Người ta trách sự an bài vì kẻ bất công thịnh vượng. Về tiền thì đúng, nhờ nịnh hót và trơ trẽn, nhưng hãy so về trung tín và khiêm nhường.

Mô tả sự việc trần trụi. Đừng ghen với cái giá người khác trả. Hãy nói vợ tôi đối xử tệ, còn gọi đó là điều ác là thêm một phán xét sai. Hãy bỏ quan niệm về cái nghèo, không phải cái nghèo.

Bài 54: người đưa tin của Zeus

Không có lời gọi thì đừng làm. Người muốn làm Khuyển nho phải không ham muốn, chỉ né điều thuộc ý chí, không giận, không đố kỵ. Người khác ẩn sau tường và cửa, còn nhà của ông chỉ là lòng biết hổ thẹn.

Không ai đuổi ông khỏi thế giới. Mặt trời, mặt trăng, các vì sao vẫn ở đó. Người Khuyển nho thật là người đưa tin và do thám của Zeus, nói cho người ta biết họ tìm hạnh phúc sai chỗ, như Agamemnon mất ngủ vì lo.

Sự chấp nhận là tự do. Thân xác là nô lệ của cơn sốt và bạo chúa, nhưng sự chấp nhận, ham muốn, theo đuổi thì tự do. Không ai ép được mình tin điều sai.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt bài giảng 53 và 54 trong A Selection from the Discourses of Epictetus with the Encheiridion (George Long dịch, Project Gutenberg số 10661, trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao kẻ bất công lại giàu?

Về tiền thì họ hơn, nhờ nịnh hót, trơ trẽn, thức khuya. Nhưng hãy so về trung tín và khiêm nhường. Kẻ mạnh thắng ở cái họ mạnh. Đừng ghen với thứ người khác mua được khi mình không muốn trả cái giá ấy.

Bỏ quan niệm về nghèo nghĩa là gì?

Hãy mô tả sự việc trần trụi, như vợ tôi đối xử tệ với tôi. Gọi đó là điều ác là thêm một phán xét sai. Cũng vậy với cái nghèo: thứ cần bỏ là quan niệm cho rằng nghèo là điều xấu, không phải cái nghèo.

Người Khuyển nho thật là ai?

Là người không ham muốn, không giận, không đố kỵ, nhà chỉ là lòng biết hổ thẹn. Ông là người đưa tin và do thám của Zeus, báo cho người ta biết họ tìm hạnh phúc trong thân xác, của cải, chức tước, nơi nó không ở. Không có lời gọi thì đừng làm.