Bài giảng 63 tới 66: thương hại, không sợ hãi và điều đáng quý

Bài giảng 63 tới 66 của Epictetus: chỉ thuyết phục được mình, trái sung khô ném cho trẻ, và muốn bị cái chết bắt gặp khi đang làm gì.

Tóm tắt

Phần này là phần về nỗi sợ và điều đáng quý. Epictetus nói lòng thương hại của người khác không do mình. Lính gác bạo chúa chỉ dọa người quý thứ chúng dọa, còn chức tước là trái sung khô ném cho trẻ tranh nhau. Ông muốn cái chết bắt gặp mình khi đang làm điều tốt.

Ý chính

• Chỉ thuyết phục được chính mình.
• Quý trò chơi, không quý đồ chơi.
• Đừng cúi xuống nịnh để giành.
• Trả lại cái của thần.

Áp dụng ngay hôm nay

Viết một câu: nếu cái chết đến hôm nay, mình muốn nó thấy mình đang làm gì, rồi làm việc đó một chút.

Bài 63: chỉ thuyết phục được chính mình

Lòng thương hại của người khác không do mình. Mình chỉ thuyết phục được chính mình. Zeus cũng không thuyết phục được mọi người.

Bực là dấu hiệu chưa tin. Giả giàu sang để khỏi bị thương hại thì vừa ngớ ngẩn vừa tốn. Bực vì bị thương hại cho thấy mình chưa tin vào điều mình nói về tốt xấu.

Bài 64: trái sung khô ném cho trẻ

Lính gác chỉ dọa người quý thứ chúng dọa. Trẻ con không sợ chúng. Coi của cải và thân xác như vỏ sò trẻ chơi, quý trò chơi chứ không quý đồ, thì không bạo chúa nào đáng sợ.

Đừng cúi xuống tranh. Lưu đày không sao vì quan niệm đi theo mình. Chức tước là trái sung khô ném cho trẻ tranh nhau. Rơi vào lòng thì ăn, nhưng đừng cúi xuống nịnh để giành.

Bài 65: đặt cái mình có lên bàn cân

So với người có quyền. Khi thấy người có quyền hay giàu, hãy đặt lên bàn cân cái mình có thay vào đó.

Không thèm còn quý hơn có. Không có cơn thèm quyền và thèm của thì quý hơn có quyền và của.

Bài 66: muốn bị cái chết bắt gặp khi đang làm gì

Lo âu bám vào ngoại vật. Lo về sự chấp nhận thì nó trong quyền mình. Lo ham muốn hỏng thì đừng ham gì trong quyền người khác. Hercules không hỏi con sư tử sẽ ra sao.

Trả lại cái của thần. Cái chết bắt gặp ai cũng đang làm gì đó. Epictetus muốn bị bắt gặp khi đang làm điều tốt, hay ít nhất đang tự sửa mình, rồi thưa với thần rằng ông đã dùng năng lực đúng và trả lại cái của thần.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt bài giảng 63 tới 66 trong A Selection from the Discourses of Epictetus with the Encheiridion (George Long dịch, Project Gutenberg số 10661, trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Bị thương hại thì nên làm gì?

Lòng thương hại của người khác không do mình, mình chỉ thuyết phục được chính mình. Giả giàu sang để khỏi bị thương hại thì vừa ngớ ngẩn vừa tốn. Bực vì bị thương hại cho thấy mình chưa tin vào điều mình nói về tốt xấu.

Làm sao không sợ bạo chúa?

Lính gác chỉ dọa người quý thứ chúng dọa, trẻ con không sợ. Coi của cải và thân xác như vỏ sò trẻ chơi, quý trò chơi chứ không quý đồ, thì không ai đáng sợ. Lưu đày không sao vì quan niệm đi theo mình.

Epictetus muốn chết khi đang làm gì?

Cái chết bắt gặp ai cũng đang làm gì đó. Ông muốn bị bắt gặp khi đang làm điều tốt và cao quý, hay ít nhất đang tự sửa mình, rồi thưa với thần rằng ông đã dùng năng lực đúng, chưa từng trách thần, và trả lại cái của thần.