Sự bù trừ: mọi thứ đều có giá

Tóm tắt Compensation của Emerson: mọi thứ đều có giá, luật hai cực, nhân quả không tách rời, không ai bị lừa ngoài chính mình, và mất mát dẫn đường.

Tóm tắt

Sự bù trừ là bài tiểu luận của Emerson về luật cân bằng trong đời sống. Ông cho rằng mọi thứ đều có giá, cái thừa đi kèm cái thiếu, nhân quả không tách rời, và công bằng có mặt ngay bây giờ chứ không chờ đời sau.

Ý chính

• Không món quà nào miễn phí.
• Hình phạt chín trong khoái lạc.
• Trả nợ ân tình, chuyển điều tốt đi.
• Mất mát có thể dẫn đường.

Áp dụng ngay hôm nay

Nghĩ tới một ân tình bạn còn nợ và trả nó, hoặc chuyển điều tốt ấy cho người khác.

Mọi thứ đều có giá

Phản bác một bài giảng. Một bài giảng nói kẻ xấu được sung sướng ở đời này và người tốt chịu khổ, rồi sẽ được đền ở đời sau. Emerson cho rằng nó chấp nhận thước đo thành công của thị trường và sai khi cho rằng công bằng vắng mặt ngay bây giờ.

Luật hai cực. Tác động và phản tác động chạy khắp tự nhiên: sáng và tối, nóng và lạnh, thủy triều, hơi thở. Ở loài vật không món quà nào miễn phí; trong cơ học, được sức thì mất thời gian. Trong đời người, mỗi cái thừa đi kèm một cái thiếu.

Cái giá của quyền lực. Ngay chức tổng thống cũng lấy đi sự yên ổn của người giữ nó. Chính quyền áp bức hay đánh thuế quá nặng tự đánh bại chính mình.

Quả nằm trong hoa. Vũ trụ có mặt trong từng hạt nhỏ, như giọt sương chứa cả thế giới. Nhân và quả không tách rời; hình phạt chín ngay trong khoái lạc. Người ta cố tách cái ngọt khỏi cái giá của nó nhưng luôn thất bại, như các thần thoại về gót chân Achilles đã nói.

Không ai bị lừa ngoài chính mình

Trả nợ ân tình. Hãy luôn trả nợ ân tình, và chuyển điều tốt nhận được sang người khác thật nhanh. Chỉ nhận mà không cho là điều thấp kém duy nhất. Lao động không lừa được: giá thật của lao động là hiểu biết và đức hạnh, kẻ trộm chỉ trộm của chính mình.

Vết thương thành công dụng. Lỗi và vết thương có thể thành ích lợi, như con trai làm ra ngọc. Sức mạnh lớn lên từ chỗ yếu, bị chê an toàn hơn được khen. Nhưng bù trừ không có nghĩa là làm gì cũng như nhau.

Linh hồn không phải phép bù trừ. Ở tầng sâu hơn, linh hồn là một sự sống chứ không phải cán cân; đức hạnh không bị đánh thuế. Khi yêu, sự lớn lao của người khác thành của mình.

Mất mát dẫn đường. Như con vật rời lớp vỏ cũ, tâm hồn phải rời những khuôn khổ cũ. Ta tiếc cái cũ, nhưng mất mát sau này hóa ra là người dẫn đường, biến bông hoa trong vườn thành cây đa lớn.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt Sự bù trừ phần một và Sự bù trừ phần hai của Essays (Ralph Waldo Emerson, bản Turpin 1907, Project Gutenberg số 16643 trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Luật bù trừ là gì?

Emerson thấy tác động và phản tác động chạy khắp tự nhiên: sáng và tối, nóng và lạnh, thủy triều. Trong đời người, mỗi cái thừa đi kèm một cái thiếu, mỗi vị ngọt có vị chua. Ngay chức tổng thống cũng lấy đi sự yên ổn của người giữ nó.

Vì sao ông phản bác bài giảng về đời sau?

Bài giảng nói kẻ xấu sung sướng ở đời này, người tốt sẽ được đền ở đời sau. Emerson cho rằng nó chấp nhận thước đo thành công của thị trường và sai khi cho rằng công bằng vắng mặt ngay bây giờ, vì hình phạt chín ngay trong việc làm.

Bù trừ có nghĩa là làm gì cũng như nhau?

Không. Emerson nói rõ bù trừ không có nghĩa hành động nào cũng như nhau. Ở tầng sâu hơn, linh hồn là một sự sống chứ không phải cán cân; đức hạnh không bị đánh thuế, và mất mát về sau thường hóa ra là người dẫn đường.