Tự rèn luyện: mười ba đức tính và người hiểu biết
Tóm tắt các trích đoạn tự rèn luyện của Franklin: mười ba đức tính, học ngoại ngữ qua cờ, người hiểu biết và người có việc thì vui.
Tóm tắt
Tự rèn luyện là nhóm bài về cách Franklin tự rèn mình. Ông lập mười ba đức tính, tập mỗi tuần một đức và đánh dấu vào sổ. Ông tự giễu khả năng tìm lý do của lý trí, học ngoại ngữ qua ván cờ, và thấy người có việc thì vui, người nhàn thì cãi nhau. Phần ăn uống là quan niệm thời đó, không phải lời khuyên y khoa.
Ý chính
- Tập từng đức một.
- Ghi lại để thấy tiến bộ.
- Lý trí giỏi bào chữa.
- Có việc thì vui.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một thói quen muốn rèn và đánh dấu mỗi ngày trong tuần này.
Lý trí biện minh cho mọi thứ
Con cá tuyết. Đang ăn chay, Franklin thấy cá nhỏ trong bụng cá lớn và tự cho phép mình ăn cá tuyết rán. Ông tự giễu rằng có lý trí thật tiện, vì nó tìm được lý do cho bất cứ điều gì mình muốn.
Bánh mì hơn bia
Người uống nước. Ở xưởng in London, Franklin chỉ uống nước mà làm khỏe hơn những đồng nghiệp uống bia. Ông cho rằng bánh mì cho sức hơn bia và thấy thợ phí tiền công vào rượu. Đây là quan niệm thời đó, không phải lời khuyên y khoa.
Học qua ván cờ
Đi từ dễ tới khó. Franklin học tiếng Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Latin qua những ván cờ có phạt bài tập, và cho rằng nên dạy ngoại ngữ hiện đại trước rồi mới tới Latin.
Mười ba đức tính
Sổ theo dõi. Ông lập mười ba đức tính, tập mỗi tuần một đức, đánh dấu vào sổ. Trật tự là khó nhất, như chuyện chiếc rìu lốm đốm. Ông thêm khiêm tốn sau khi bị chê kiêu. Ông không đạt hoàn thiện nhưng tốt hơn, vui hơn, và lời nói khiêm tốn giúp ông thuyết phục người khác.
Không đóng khung niềm tin
Để còn học thêm. Nhóm Dunker không in tín điều để khỏi đóng khung niềm tin và chặn đường học thêm, và Franklin khen điều đó. Chú thích giải thích Dunker là một nhóm Baptist gốc Đức.
Đối thoại Socrates và Crito
Hiểu biết là sống đúng. Cuộc đối thoại kết luận người hiểu biết thật là người biết và làm theo lợi ích thật của mình, tức đức hạnh. Nói hay về đức hạnh mà không làm thì như nói về đóng giày mà không đóng giày. Người sai mà sửa vẫn được tính.
Người có việc thì vui
Cọ mỏ neo. Khi xây đồn ở biên giới, ông thấy người có việc thì vui, người nhàn thì cãi cọ, và nhớ viên thuyền trưởng bắt thủy thủ nhàn rỗi cọ mỏ neo.
Người bi quan
Mua nhà đắt gấp năm. Người hàng xóm Samuel Mickle đoán Philadelphia sẽ lụn bại và can Franklin mở xưởng in, rồi về sau trả gấp năm lần cho căn nhà ông từng chê.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt 8 mục (phần 4, phần 5, phần 13, phần 14, phần 15, phần 25, phần 62 và phần 75) của Poor Richard's Almanack and Other Writings (tuyển tập Dover, biên tập Bob Blaisdell, trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Mười ba đức tính của Franklin là gì?
Gồm điều độ, im lặng, trật tự, quyết tâm, tiết kiệm, cần cù, chân thành, công bằng, chừng mực, sạch sẽ, bình thản, trong sạch và khiêm tốn. Ông tập mỗi tuần một đức, đánh dấu lỗi vào sổ, và thấy trật tự là khó nhất.
Người hiểu biết theo Franklin là ai?
Trong đối thoại giữa Socrates và Crito, người hiểu biết là người biết và làm theo lợi ích thật của mình, tức đức hạnh. Nói hay về đức hạnh mà không làm thì như nói về đóng giày mà không đóng. Người sai mà biết sửa vẫn được tính.
Chuyện người bi quan dạy gì?
Samuel Mickle đoán Philadelphia sẽ lụn bại và can Franklin mở xưởng in. Về sau chính ông trả gấp năm lần cho căn nhà từng chê. Franklin kể chuyện này để nhắc người đọc đừng để những người hay than làm mình nản lòng khi bắt đầu một việc mới.