Chính trị và thuộc địa: cách làm mất một đế quốc
Tóm tắt các bài châm biếm chính trị của Franklin: Đạo luật Tem, quy tắc biến đế quốc lớn thành nhỏ, người bản địa và tác phẩm cuối chống chế độ nô lệ.
Tóm tắt
Chính trị và thuộc địa là nhóm bài châm biếm chính trị. Franklin giễu việc đưa tù sang thuộc địa, Đạo luật Tem, và viết hai mươi quy tắc mỉa mai để làm mất thuộc địa. Ông bênh phép lịch sự của người bản địa, và tác phẩm cuối phơi bày lý lẽ ủng hộ chế độ nô lệ. Những khái quát định kiến trong thư năm 1753 không được thuật lại.
Ý chính
- Khinh miệt làm vỡ liên minh.
- Mỉa mai vạch trần lý lẽ.
- Khác mình không phải man rợ.
- Cưỡng ép sinh chống đối.
Áp dụng ngay hôm nay
Khi bất đồng, thử viết lập luận của phía kia như chính họ nói, rồi xem nó có đứng vững không.
Châm biếm việc đưa tù sang thuộc địa
Trả đũa bằng mỉa mai. Franklin châm biếm việc nước Anh đưa tù nhân sang thuộc địa bằng đề nghị mỉa mai gửi rắn chuông về Anh để đáp lễ.
Cứu trợ và sự cần cù
Quan điểm thời đó. Franklin lo rằng luật cứu trợ người nghèo có thể làm yếu tính cần cù và đề nghị khuyến khích lao động. Lá thư còn có những khái quát định kiến về người bản địa và người nhập cư Đức, là quan điểm lỗi thời và không được thuật lại.
Châm biếm sự cưỡng ép
Mỉa mai đảo ngược. Dưới tên Pacificus, Franklin mỉa mai đề nghị dùng vũ lực ép thuộc địa mua tem, để phơi bày sự tàn nhẫn của cưỡng ép quanh Đạo luật Tem.
Thanh sắt nung
Trả tiền cho việc bị làm đau. Franklin chế giễu tin đồn bắt người Mỹ trả tiền tem không dùng sau khi luật bị bãi bỏ, như bị dí sắt nóng rồi bị đòi tiền nung sắt.
Ba ngụ ngôn về thuộc địa
Sư tử con lớn lên. Bò thôi cho sữa khi bị cắt cỏ; đại bàng quắp phải con mèo; sư tử con lớn hơn con chó từng bắt nạt nó.
Hai mươi quy tắc mỉa mai
Không ai tha thứ sự khinh miệt. Hai mươi quy tắc mỉa mai dạy các bộ trưởng cách mất thuộc địa: không cho đại diện, coi họ là nổi loạn, cử quan tham, đánh thuế tùy tiện, bỏ qua kiến nghị. Bài học: cưỡng ép và khinh miệt làm vỡ một đế quốc.
Phép lịch sự khác
Lắng nghe không cắt lời. Franklin cho rằng người bản địa có phép lịch sự riêng: họp có trật tự, hiếu khách, nghe không cắt lời, và chữ man rợ chỉ có nghĩa là khác mình. Ông dùng sự so sánh để phê phán cách cư xử châu Âu.
Châm biếm lý lẽ ủng hộ chế độ nô lệ
Tác phẩm cuối. Tác phẩm cuối của Franklin đặt các lý lẽ ủng hộ chế độ nô lệ của người Mỹ vào miệng một quan chức Algeria, để phơi bày chúng là ích kỷ.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt 8 mục (phần 56, phần 59, phần 70, phần 71, phần 72, phần 78, phần 84 và phần 92) của Poor Richard's Almanack and Other Writings (tuyển tập Dover, biên tập Bob Blaisdell, trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Quy tắc biến đế quốc lớn thành nhỏ là gì?
Đây là bài châm biếm năm 1773 gồm hai mươi quy tắc mỉa mai dạy các bộ trưởng cách mất thuộc địa: không cho đại diện, coi họ là nổi loạn, cử quan tham, đánh thuế tùy tiện, bỏ qua kiến nghị. Bài học là không ai tha thứ sự khinh miệt.
Franklin nhìn người bản địa thế nào?
Trong bài năm 1784, ông cho rằng người bản địa có phép lịch sự riêng: họp có trật tự, hiếu khách, nghe không cắt lời. Chữ man rợ chỉ có nghĩa là khác mình. Bài thư năm 1753 có những định kiến lỗi thời và không được thuật lại.
Tác phẩm cuối của Franklin nói gì?
Năm 1790 ông viết bài châm biếm đặt các lý lẽ ủng hộ chế độ nô lệ của người Mỹ vào miệng một quan chức Algeria bàn chuyện bắt người châu Âu. Khi đảo vai như vậy, các lý lẽ ấy lộ rõ là ích kỷ. Bản tóm tắt thuật lại trung tính.