Chương 4.6 tới 4.9. Khen tiến bộ, cho danh tiếng tốt, khích lệ

Written By

Khen mọi tiến bộ, cho người khác một danh tiếng tốt, làm lỗi có vẻ dễ sửa và giúp họ vui khi làm điều bạn đề nghị. Bốn chương cuối Phần 4.

Tóm tắt

Chương 4.6 tới 4.9 là bốn chương khép lại Phần 4 về lãnh đạo. Carnegie dạy khen cả những tiến bộ nhỏ nhất, cho người khác một danh tiếng tốt để họ sống xứng đáng, khích lệ để lỗi có vẻ dễ sửa, và làm cho người kia vui vẻ khi làm điều mình đề nghị.

Ý chính

  • Lời khen như ánh nắng cho tâm hồn con người.
  • Khả năng con người nở rộ khi được khích lệ.
  • Cho con chó một cái tên đẹp rồi xem chuyện gì xảy ra.
  • Con người bị cai trị bằng đồ chơi.

Áp dụng ngay hôm nay

Hôm nay khen cụ thể một tiến bộ nhỏ của con, học trò hay đồng nghiệp, kể cả khi kết quả chưa hoàn hảo.

Cách thúc đẩy người khác tới thành công

Huấn luyện chó và ngựa. Pete Barlow huấn luyện chó và ngựa bằng lời khen, cái vỗ về và miếng thịt mỗi khi chúng tiến bộ dù chỉ một chút. Với người cũng vậy: hãy khen cả những tiến bộ nhỏ nhất. Jess Lair: lời khen như ánh nắng cho tâm hồn con người.

Lời khen đã thay đổi cuộc đời:

  • Enrico Caruso: thầy dạy nói giọng cậu nghe như gió lùa qua cửa chớp; người mẹ nông dân khen cậu và đi chân đất để có tiền cho con học.
  • Charles Dickens làm việc trong một kho xi đánh giày đầy chuột; khi một biên tập viên nhận đăng một truyện của ông, ông bật khóc.
  • H. G. Wells là một nhân viên bán vải khổ sở; một thầy hiệu trưởng khen ông và mời ông dạy học.
  • B. F. Skinner: nhấn mạnh lời khen, giảm phê bình; hành vi tốt được củng cố, hành vi kém sẽ teo dần.

Những ví dụ khác. John Ringelspaugh (Rocky Mount, North Carolina) thôi quát con, chuyển sang khen những tiến bộ nhỏ; các con ngoan hơn. Keith Roper (Woodland Hills, California) khen cụ thể một việc in rất đẹp của một thợ in mới; nhân viên trở nên gắn bó. Lời khen phải cụ thể và chân thành, không phải nịnh; "không phải một túi mánh khóe... mà là một lối sống mới". Lại nhắc William James: ta chỉ "tỉnh một nửa". Khả năng con người héo đi khi bị phê bình và nở rộ khi được khích lệ.

Nguyên tắc 6 (Phần 4): Khen tiến bộ nhỏ nhất và khen mọi tiến bộ. Hãy "nồng nhiệt khi tán thưởng và hào phóng khi khen".

Hãy cho con chó một cái tên đẹp

Henry Henke (quản lý dịch vụ ở một đại lý xe tải tại Lowell, Indiana) nói với người thợ máy đang sa sút (Bill) rằng anh từng là một thợ giỏi, và nhờ anh cùng tìm cách. Bill làm tốt trở lại. Samuel Vauclain (Baldwin Locomotive): người bình thường sẽ được dẫn dắt nếu bạn tôn trọng họ vì một khả năng nào đó. Shakespeare: "Nếu chưa có đức tính ấy, hãy làm như mình có."

Những câu chuyện:

  • Georgette Leblanc và Marie, cô gái rửa bát: "cô không biết trong cô có những báu vật gì đâu." Marie thay đổi hẳn, và hai tháng sau đính hôn.
  • Bill Parker (đại diện một công ty thực phẩm ở Daytona Beach) quay lại gặp một quản lý cửa hàng, khen ông là người sẵn sàng nghe sự thật.
  • Bác sĩ nha khoa Martin Fitzhugh (Dublin) viết lời nhắn cho bà dọn dẹp Bridgit, khen công việc của bà và đề nghị cho thêm thời gian để làm những việc như đánh bóng giá đỡ cốc. Bà làm còn hơn thế mà không cần thêm thời gian.
  • Ruth Hopkins (giáo viên lớp 4 ở Brooklyn) nói với cậu học trò khét tiếng Tommy T.: "Cô nghe nói em là người có tố chất lãnh đạo; cô trông cậy vào em." Cậu làm đúng như vậy.

Cái tên đẹp. "Đặt cho con chó cái tên xấu thì treo cổ nó luôn cho rồi; cho nó cái tên đẹp rồi xem chuyện gì xảy ra."

Nguyên tắc 7 (Phần 4): Hãy cho người khác một danh tiếng tốt để họ sống xứng đáng với nó.

Làm cho lỗi có vẻ dễ sửa

Hai thầy dạy khiêu vũ. Một người bạn độc thân của Carnegie học khiêu vũ. Cô giáo thứ nhất nhấn mạnh lỗi của anh (anh bỏ học); cô thứ hai khen ("anh có cảm giác nhịp điệu bẩm sinh"), và anh tiến bộ. Nói ai đó là hết thuốc chữa là giết chết động lực; hãy khích lệ, làm cho việc có vẻ dễ, tỏ ra tin vào năng khiếu của họ.

Bridge. Lowell Thomas thuyết phục Carnegie chơi bridge ("đúng sở trường của anh"). Ely Culbertson thành người chơi bridge chuyên nghiệp vì Josephine Dillon nói ông có năng khiếu, sau khi ông thất bại với nghề dạy học, buôn than và buôn cà phê.

Clarence M. Jones và con trai David (Cincinnati). David 15 tuổi, có một vết sẹo, bị gắn nhãn "tổn thương não", học chậm hai năm. Ông dùng thẻ học (flash card) và đồng hồ bấm giờ: đêm đầu mất 52 phút, trong vòng một tháng còn dưới 8 phút. Ông ăn mừng từng tiến bộ. David được điểm B môn toán, mô hình đòn bẩy ở hội chợ khoa học đoạt giải ba toàn thành phố, rồi vào danh sách học sinh giỏi và hội học sinh danh dự toàn quốc.

Nguyên tắc 8 (Phần 4): Hãy khích lệ. Làm cho lỗi có vẻ dễ sửa.

Làm cho người khác vui vẻ làm điều bạn muốn

Wilson, House và Bryan (năm 1915). Wilson cử Đại tá House, không phải William Jennings Bryan, làm sứ giả hòa bình. House nói với Bryan rằng một phái đoàn chính thức sẽ gây chú ý quá mức (ngầm ý Bryan quá quan trọng). Bryan hài lòng. Wilson mời McAdoo làm Bộ trưởng Tài chính như thể McAdoo đang giúp ông. Ngược lại, Wilson phớt lờ các nhân vật Cộng hòa (Root, Hughes, Lodge) trong chuyện Hội Quốc Liên, và điều đó phá hỏng Hội Quốc Liên, sức khỏe và sự nghiệp của ông.

Những câu chuyện:

  • Dale O. Ferrier (Fort Wayne) trả con trai Jeff 1 USD cho mỗi giạ (bushel) lê nhặt được, nhưng trừ 1 USD cho mỗi quả lê bỏ sót.
  • Một người từ chối lời mời diễn thuyết bằng cách bày tỏ tiếc nuối rồi lập tức gợi ý một diễn giả thay thế.
  • Gunter Schmidt (quản lý một cửa hàng ở Tây Đức) cho một nhân viên cẩu thả chức danh "Giám sát dán nhãn giá". Vấn đề được giải quyết.
  • Napoleon: "Con người bị cai trị bằng đồ chơi" (Bắc Đẩu Bội tinh, 15.000 huân chương, 18 Thống chế).
  • Bà Ernest Gent (Scarsdale, New York) phong cậu bé hay giẫm lên bãi cỏ nhà mình nhất làm "thám tử" của bà. Cậu canh bãi cỏ rất hăng.

Hướng dẫn cho người lãnh đạo:

  • Chân thành; chỉ hứa điều mình làm được; tập trung vào lợi ích của người kia.
  • Biết chính xác mình muốn người kia làm gì.
  • Đồng cảm: người kia muốn gì?
  • Xem xét những lợi ích người kia sẽ nhận được.
  • Gắn những lợi ích đó với điều họ muốn.
  • Nói lời đề nghị sao cho họ thấy lợi ích của họ (ví dụ John và nhà kho: giải thích về hình ảnh công ty và niềm tự hào, thay vì ra lệnh cộc lốc).

Tiến bộ từng chút một. Dù chỉ thành công hơn 10%, bạn cũng đã hiệu quả hơn 10%.

Nguyên tắc 9 (Phần 4): Làm cho người kia vui vẻ khi làm điều bạn đề nghị.

Tóm tắt Phần 4 (In a Nutshell: Be a Leader):

  • Bắt đầu bằng lời khen và sự trân trọng chân thành.
  • Chỉ ra lỗi một cách gián tiếp.
  • Nói về lỗi của mình trước.
  • Đặt câu hỏi thay vì ra lệnh.
  • Để người kia giữ thể diện.
  • Khen mọi tiến bộ, kể cả nhỏ nhất.
  • Cho người kia một danh tiếng tốt để sống xứng đáng.
  • Khích lệ, làm cho lỗi có vẻ dễ sửa.
  • Làm cho người kia vui vẻ làm điều bạn đề nghị.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao phải khen cả những tiến bộ nhỏ?

Người huấn luyện chó và ngựa khen, vỗ về và thưởng mỗi khi chúng tiến bộ một chút. Carnegie nói với người cũng vậy. Caruso, Dickens và H. G. Wells đều đổi đời nhờ một lời khen. Lời khen phải cụ thể và chân thành, không phải nịnh.

Cho người khác một danh tiếng tốt là gì?

Hãy nói với họ rằng họ có một phẩm chất tốt để họ cố sống xứng đáng với nó. Một cô giáo nói với cậu học trò khét tiếng rằng cô nghe nói em có tố chất lãnh đạo và cô trông cậy vào em. Cậu đã làm đúng như vậy.

Câu chuyện cậu bé David dạy điều gì?

David bị gắn nhãn tổn thương não và học chậm hai năm. Bố cậu dùng thẻ học và đồng hồ bấm giờ, ăn mừng từng tiến bộ: từ 52 phút xuống dưới 8 phút trong một tháng. David đạt điểm B môn toán và vào danh sách học sinh giỏi. Khích lệ làm lỗi có vẻ dễ sửa.