Phần 6. Bảy quy tắc để gia đình hạnh phúc hơn
Đừng cằn nhằn, đừng cố thay đổi, đừng phê bình, trân trọng, quan tâm điều nhỏ, lịch sự và học hỏi. Bảy quy tắc cho gia đình hạnh phúc.
Tóm tắt
Phần 6 là phần Carnegie đem các nguyên tắc về nhà, với bảy quy tắc cho gia đình hạnh phúc hơn. Qua những cuộc hôn nhân nổi tiếng như Napoleon III, Tolstoy, Lincoln, Disraeli và Gladstone, ông cho rằng cằn nhằn và phê bình giết chết tình yêu, còn trân trọng, lịch sự và quan tâm điều nhỏ giữ nó sống.
Ý chính
- Cằn nhằn là thứ chết người nhất cho tình yêu.
- Thành công trong hôn nhân là trở thành đúng người.
- Chuyện vụn vặt nằm ở đáy nhiều cuộc hôn nhân không hạnh phúc.
- Ta thường lịch sự với người lạ hơn với người nhà.
Áp dụng ngay hôm nay
Tối nay nói lời cảm ơn cụ thể với người thân về một việc nhỏ họ làm cho bạn mà bạn thường coi là đương nhiên.
Cách đào mồ chôn hôn nhân nhanh nhất
Napoleon III và Eugénie. Napoleon III cưới Eugénie de Montijo (Nữ bá tước xứ Teba), "người phụ nữ đẹp nhất thế giới", vì tình yêu, bất chấp các cố vấn phản đối. Bà phá hỏng cuộc hôn nhân bằng ghen tuông và cằn nhằn: xông vào phòng làm việc của ông, theo dõi ông. Ông lẻn ra cửa hông vào ban đêm để tìm tới những người phụ nữ khác. "Cằn nhằn là thứ chết người nhất" để giết chết tình yêu.
Bá tước phu nhân Tolstoy. Leo Tolstoy (tác giả Chiến tranh và Hòa bình, Anna Karenina) từ bỏ của cải và tiền bản quyền. Vợ ông nổi giận, cằn nhằn suốt 48 năm. Năm 82 tuổi (tháng 10/1910) ông bỏ nhà ra đi, và 11 ngày sau mất ở một nhà ga, xin đừng cho bà vào. Sau này bà nói "Tôi nghĩ tôi đã điên", và thú nhận với các con gái rằng bà đã gây ra cái chết của ông.
Bà Mary Todd Lincoln liên tục chê dáng đi, tai, mũi, môi, tay, đầu của Lincoln. Những cơn giận the thé của bà vọng sang tận bên kia đường. Có lần bà hắt cà phê nóng vào mặt ông ngay bữa sáng, trước mặt những người ở trọ. Lincoln tránh về nhà: mỗi mùa xuân và mùa thu ông đi theo các phiên tòa lưu động 3 tháng cùng Thẩm phán David Davis. Bessie Hamburger (11 năm ở Tòa án Quan hệ Gia đình New York): sự cằn nhằn của người vợ là một trong những lý do chính khiến đàn ông bỏ nhà. "Nhiều bà vợ đã tự đào mồ chôn hôn nhân của mình bằng hàng loạt nhát cuốc nhỏ" (báo Boston Post).
Quy tắc 1 (Phần 6): Đừng cằn nhằn!
Yêu và để người kia được sống theo cách của họ
Disraeli và Mary Anne. Disraeli cưới Mary Anne, một góa phụ giàu có hơn ông 15 tuổi, vì tiền (bà xin ông đợi một năm). Vậy mà cuộc hôn nhân thành công rực rỡ. Bà không thông minh (lẫn lộn lịch sử, gu ăn mặc kỳ cục) nhưng là thiên tài trong việc đối xử với đàn ông: bà ngưỡng mộ ông, không bao giờ nghi ngờ ông sẽ thành công, và những câu chuyện líu lo của bà giúp ông thư giãn ở nhà. Ông không bao giờ chê bà hay để ai chế giễu bà, và xin cho bà tước Nữ tử tước Beaconsfield (năm 1868). "Chúng tôi lấy nhau ba mươi năm và tôi chưa bao giờ thấy chán bà ấy." Câu đùa của họ: "Anh chỉ cưới em vì tiền thôi." "Nhưng giờ thì anh sẽ cưới em vì tình yêu, đúng không?"
Henry James: điều đầu tiên cần học khi sống với người khác là đừng can thiệp vào cách riêng của họ để được hạnh phúc. Leland Foster Wood: thành công trong hôn nhân không chỉ là tìm đúng người, mà là trở thành đúng người.
Quy tắc 2 (Phần 6): Đừng cố thay đổi người bạn đời.
Làm điều này thì bạn sẽ phải tra lịch tàu đi Reno
Gladstone và Catherine lấy nhau 59 năm, nắm tay nhảy quanh tấm thảm trước lò sưởi hát "Một ông chồng lôi thôi và một bà vợ nhí nhảnh". Ông không bao giờ phê bình ở nhà (khi cả nhà ngủ dậy muộn, ông chỉ hát to để báo rằng ông đang chờ ăn sáng). Nữ hoàng Catherine Đại đế, một người cai trị tàn nhẫn, không nói gì khi đầu bếp làm cháy thịt. Dorothy Dix: hơn một nửa số cuộc hôn nhân thất bại, một phần vì những lời phê bình vô ích. (Xem lại bài "Người cha quên" ở Chương 1.1.)
Quy tắc 3 (Phần 6): Đừng phê bình.
Một cách nhanh để làm mọi người vui
Paul Popenoe (Viện Quan hệ Gia đình, Los Angeles): đàn ông tìm vợ thường muốn một người biết khen và hay nói "kể em nghe thêm về anh đi" (cô thư ký đánh máy), hơn là người phụ nữ quản lý hay lên lớp và tự trả tiền bữa ăn của mình.
Trân trọng công sức ăn mặc đẹp của người phụ nữ. Phụ nữ rất quan tâm tới quần áo: bà nội 98 tuổi của Carnegie hỏi mình mặc váy gì trong một tấm ảnh cũ; con trai Pháp được dạy khen váy áo. Lại câu chuyện người vợ nông dân dọn cỏ khô. Giới quý tộc Nga gọi đầu bếp ra để khen. "Hãy vỗ tay thật lớn cho cô bé" (Texas Guinan).
Ghi công cho vợ. Disraeli công khai ghi công vợ. Eddie Cantor ghi công vợ (bà tiết kiệm và đầu tư tiền ông kiếm được, nuôi năm con, giữ nhà). Warner Baxter nói về vợ, Winifred Bryson (người đã bỏ sân khấu): "nếu người phụ nữ tìm được hạnh phúc ở chồng mình, thì đó là ở sự trân trọng và tận tụy của anh ấy."
Quy tắc 4 (Phần 6): Hãy trân trọng một cách chân thành.
Những điều có ý nghĩa rất lớn với người phụ nữ
Những quan tâm nhỏ. Hoa thì rẻ, vậy mà hiếm khi được mang về nhà. George M. Cohan gọi điện cho mẹ hai lần mỗi ngày. Những quan tâm nhỏ cho thấy người kia luôn được nghĩ tới. Hãy nhớ sinh nhật, ngày cưới (những ngày cần nhớ: 1492, 1776, sinh nhật vợ, ngày cưới).
Những chuyện vụn vặt. Thẩm phán Joseph Sabbath (Chicago; 40.000 vụ xích mích, 2.000 lần hòa giải): chuyện vụn vặt nằm ở đáy hầu hết những cuộc hôn nhân không hạnh phúc; chỉ một cái vẫy tay tạm biệt cũng có thể ngăn được nhiều vụ ly hôn. Robert Browning dành những lời tôn vinh cho Elizabeth Barrett. Gaynor Maddox: mang bữa sáng lên giường. Edna St. Vincent Millay: "Điều làm tôi đau không phải là tình yêu ra đi, mà là nó ra đi theo những cách nhỏ nhặt." Một câu chuyện ở tòa ly hôn Reno. Lại câu "Tôi chỉ đi qua con đường này một lần".
Quy tắc 5 (Phần 6): Hãy quan tâm tới những điều nhỏ.
Muốn hạnh phúc thì đừng bỏ qua điều này
Lịch sự sau khi cưới. Walter Damrosch và bà Damrosch (con gái của James G. Blaine): sau việc chọn người bạn đời, điều quan trọng nhất là lịch sự sau khi cưới. Sự thô lỗ là "căn bệnh ung thư gặm nhấm tình yêu". Ta lịch sự với người lạ hơn với người nhà (Dorothy Dix: những người duy nhất nói lời cay độc với ta là người trong chính nhà ta).
Những hình ảnh khác:
- Henry Clay Risner: lịch sự là bỏ qua chiếc cổng hỏng và khen những bông hoa bên trong.
- Holmes giấu nỗi buồn của mình với gia đình.
- Người Hà Lan để giày bên ngoài cửa; hãy để những phiền muộn công việc bên ngoài.
- William James, bài "On a Certain Blindness in Human Beings" (Về một sự mù lòa ở con người).
- Turgenev: ông sẵn sàng đổi cả tài năng của mình để có một người phụ nữ quan tâm xem ông có về muộn bữa tối không.
Hôn nhân và làm ăn. Popenoe: 70% số cuộc hôn nhân thành công (trong khi 70% tiệm tạp hóa thất bại). Dorothy Dix: đàn ông bỏ ít công sức vào hôn nhân hơn vào công việc, và không dùng "găng tay nhung" (những lời khen rẻ tiền mà hiệu quả).
Quy tắc 6 (Phần 6): Hãy lịch sự.
Đừng "mù chữ" về hôn nhân
Các cuộc khảo sát. Tiến sĩ Katharine Bement Davis (khảo sát 1.000 phụ nữ có chồng) và Tiến sĩ G. V. Hamilton (100 cặp vợ chồng, 4 năm, 400 câu hỏi; sách What's Wrong with Marriage?) đều thấy trục trặc trong đời sống tình dục là một nguồn chính gây xích mích vợ chồng.
Bốn nguyên nhân hôn nhân thất bại theo Popenoe, theo thứ tự:
- Không hòa hợp tình dục.
- Khác nhau về cách dùng thời gian rảnh.
- Khó khăn tài chính.
- Bất thường về tinh thần, thể chất hoặc cảm xúc.
Ý kiến của một thẩm phán. Thẩm phán Hoffman (Cincinnati): chín trên mười vụ ly hôn xuất phát từ trục trặc tình dục. John B. Watson: tình dục là chủ đề quan trọng nhất.
Mục sư Oliver M. Butterfield (Dịch vụ Tư vấn Gia đình, New York): nhiều cặp vợ chồng "mù chữ về hôn nhân". Hôn nhân hạnh phúc là hôn nhân được "thiết kế" (có kế hoạch). Hòa hợp tình dục rất quan trọng, nếu không thì "chẳng điều gì khác có thể ổn". Ông giới thiệu vài cuốn sách về chủ đề này, trong đó có một cuốn nhỏ của chính ông. Popenoe: tỉ lệ ly hôn giảm, một phần vì người ta đọc những cuốn sách đúng đắn.
Quy tắc 7 (Phần 6): Hãy đọc một cuốn sách tốt về đời sống tình dục trong hôn nhân.
Tóm tắt bảy quy tắc và bảng tự kiểm tra
- Đừng cằn nhằn.
- Đừng cố thay đổi người bạn đời.
- Đừng phê bình.
- Hãy trân trọng một cách chân thành.
- Hãy quan tâm tới những điều nhỏ.
- Hãy lịch sự.
- Hãy đọc một cuốn sách tốt về đời sống tình dục trong hôn nhân.
Bảng tự kiểm tra lấy từ bài "Why Marriages Go Wrong" của Emmet Crozier (tạp chí American Magazine, tháng 6/1933). Mỗi câu trả lời "có" được 10 điểm.
Dành cho người chồng:
- Có tặng hoa, nhớ sinh nhật và ngày cưới không?
- Có tránh phê bình vợ trước mặt người khác không?
- Có đưa vợ tiền để tiêu theo ý bà không?
- Có cố hiểu những thay đổi tâm trạng của vợ không?
- Có dành một nửa thời gian giải trí cùng vợ không?
- Có tránh so sánh tài nấu ăn của vợ với mẹ mình hay với vợ của Bill Jones không?
- Có quan tâm tới đời sống tinh thần, câu lạc bộ, sách vở của vợ không?
- Có để vợ khiêu vũ và nhận sự quan tâm thân thiện của người khác mà không ghen không?
- Có khen và ngưỡng mộ vợ không?
- Có cảm ơn vợ vì những việc nhỏ không?
Dành cho người vợ:
- Có để chồng tự do trong việc làm ăn và không chê đồng nghiệp, thư ký, giờ giấc của chồng không?
- Có làm cho nhà cửa ấm cúng, đẹp không?
- Có thay đổi thực đơn không?
- Có hiểu công việc làm ăn của chồng không?
- Có vui vẻ đối mặt với khó khăn tài chính không?
- Có hòa hợp với họ hàng nhà chồng không?
- Có ăn mặc theo sở thích của chồng không?
- Có nhường nhịn trong những bất đồng nhỏ không?
- Có học những trò chơi chồng thích không?
- Có theo kịp tin tức, sách vở, ý tưởng mới không?
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cằn nhằn nguy hiểm cho hôn nhân?
Carnegie kể Napoleon III cưới người phụ nữ ông yêu, nhưng sự ghen tuông và cằn nhằn của bà đã phá hỏng cuộc hôn nhân. Vợ Tolstoy cằn nhằn suốt 48 năm. Theo ông, nhiều người tự đào mồ chôn hôn nhân của mình bằng hàng loạt nhát cuốc nhỏ.
Disraeli và vợ dạy điều gì?
Disraeli cưới một góa phụ giàu hơn ông 15 tuổi, vậy mà cuộc hôn nhân thành công rực rỡ. Bà ngưỡng mộ ông và không bao giờ nghi ngờ ông sẽ thành công; ông không bao giờ chê bà hay để ai chế giễu bà. Đừng cố thay đổi người bạn đời.
Bảy quy tắc cho gia đình hạnh phúc là gì?
Bảy quy tắc gồm: đừng cằn nhằn; đừng cố thay đổi người bạn đời; đừng phê bình; hãy trân trọng một cách chân thành; hãy quan tâm tới những điều nhỏ; hãy lịch sự; và hãy đọc một cuốn sách tốt về đời sống vợ chồng. Sách còn kèm một bảng tự kiểm tra cho vợ và chồng.

