Thư VII: tránh đám đông

Written By

Thư VII Letters from a Stoic: đám đông làm ta kém nhân hậu, đừng ghét cũng đừng bắt chước, và giá trị không cần tán thưởng.

Tóm tắt

Thư VII là lá thư về đám đông. Seneca nói từ các buổi diễn công cộng về, ta ích kỷ và kém nhân hậu hơn, và kể một buổi diễn ở đấu trường nơi người ta bị giết cho khán giả xem. Hãy ở gần người làm mình tốt hơn, và đừng để giá trị của mình phụ thuộc vào sự tán thưởng.

Ý chính

  • Đám đông làm ta tệ đi.
  • Đừng ghét cũng đừng bắt chước số đông.
  • Dạy là học.
  • Một người là đủ làm khán giả.

Áp dụng ngay hôm nay

Nghĩ tới nơi đông người bạn hay tới, và để ý xem mình về nhà khá hơn hay tệ hơn.

Về nhà kém nhân hậu hơn

Đám đông làm ta tệ đi. Hãy tránh đám đông, nhất là các buổi diễn công cộng, vì về nhà ta ích kỷ và kém nhân hậu hơn. Seneca tả một buổi diễn giữa trưa ở đấu trường nơi người ta bị giết để khán giả xem, và hỏi khán giả đã làm gì để đáng được thú vui ấy. Tấm gương tàn nhẫn quay lại với chính người tạo ra nó.

Một người là đủ. Tâm trí còn non phải được kéo ra khỏi số đông, vì ta sẽ hoặc ghét hoặc bắt chước đám đông, nên đừng làm cả hai. Hãy ở gần người làm mình tốt hơn và dạy người mình giúp được, vì dạy là học. Giá trị của mình không nên phụ thuộc vào sự tán thưởng. Mỗi người là khán giả đủ cho người kia.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt Thư VII trong Letters from a Stoic (Seneca, Robin Campbell dịch, bản Everand số 1036365376), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Seneca khuyên tránh đám đông?

Vì từ những nơi đông người, nhất là buổi diễn, ta về nhà ích kỷ và kém nhân hậu hơn. Tâm trí còn non dễ bị lung lay, ngay cả Socrates hay Cato cũng có thể bị ảnh hưởng. Ta sẽ hoặc ghét hoặc bắt chước đám đông.

Seneca kể gì về đấu trường?

Ông tả một buổi diễn giữa trưa nơi những người không có giáp bị giết để khán giả xem, và hỏi khán giả đã làm gì để đáng được thú vui ấy. Ông nói tấm gương tàn nhẫn sẽ quay lại với chính người tạo ra nó.

Thay vì đám đông thì nên ở với ai?

Hãy ở gần người làm mình tốt hơn và dạy người mình giúp được, vì dạy cũng là học. Đừng chạy theo buổi đọc công cộng. Seneca dẫn Epicurus: mỗi người chúng ta là khán giả đủ cho người kia.