Các Thư LXXXIII và LXXXVI: tự xét mỗi ngày và nhà tắm của Scipio

Written By

Thư LXXXIII và LXXXVI Letters from a Stoic: tự xét mỗi ngày, say là điên tự chuốc, sự tự chế của Scipio và già vẫn trồng cây.

Tóm tắt

Phần này là hai thư. Thư LXXXIII khuyên tự xét mỗi ngày vì người ta lên kế hoạch tới mà không nhìn lại, rồi nói say rượu là cơn điên tự chuốc. Thư LXXXVI khâm phục Scipio tự chọn lưu đày để giữ tự do cho La Mã, so nhà tắm giản dị với xa hoa, và nói người già vẫn trồng cây cho tương lai.

Ý chính

  • Nhìn lại một ngày.
  • Thú vui vượt giới hạn thành hình phạt.
  • Giản dị và lao động.
  • Già vẫn trồng cho tương lai.

Áp dụng ngay hôm nay

Trước khi ngủ, nhìn lại hôm nay trong ba phút: việc gì tốt, việc gì sửa.

Sống như có người đang nhìn

Nhìn lại một ngày. Seneca kể một ngày của mình và nói ta nên sống như có người quan sát, vì Thượng đế thấy cả ý nghĩ. Tự xét mỗi ngày rất có ích, vì người ta lên kế hoạch tới mà không bao giờ nhìn lại. Ngày của ông gồm đọc, tập nhẹ, ngâm nước mát, bánh mì khô và một giấc ngủ ngắn.

Say là điên tự chuốc. Ông cho rằng lý luận chữ nghĩa không chống được say rượu, hãy nói bằng sự thật: say là cơn điên tự chuốc, gỡ bỏ sự kiềm chế và phơi ra thói xấu, như Alexander giết Clitus. Uống được nhiều không phải là vinh quang. Thú vui vượt giới hạn trở thành hình phạt.

Giản dị và lao động

Sự tự chế của Scipio. Ở biệt thự cũ của Scipio Africanus tại Liternum, Seneca khâm phục việc Scipio tự chọn lưu đày để vị thế của mình không đe dọa tự do của La Mã. Ông so nhà tắm nhỏ, tối, giản dị của Scipio với nhà tắm xa hoa đương thời, đá cẩm thạch, gương, vòi bạc. Đây là chuyện tập quán thời đó.

Già vẫn trồng cho tương lai. Ông kể điều học được từ chủ trang trại về cách trồng lại cây ô liu và nho, và nói lời khuyên nhà nông của Virgil viết cho hay chứ không cho đúng. Người già vẫn có thể trồng cây cho tương lai.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt các Thư LXXXIII và LXXXVI trong Letters from a Stoic (Seneca, Robin Campbell dịch, bản Everand số 1036365376), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nên tự xét mỗi ngày?

Seneca nói người ta lên kế hoạch tới mà không bao giờ nhìn lại, nên tự xét mỗi ngày rất có ích. Ông khuyên sống như có người quan sát, và kể một ngày của mình. Thói quen ăn uống, tắm của ông là tập quán thời La Mã.

Seneca nói gì về say rượu?

Ông cho rằng lý luận chữ nghĩa không chống được say rượu, phải nói bằng sự thật: say là cơn điên tự chuốc, gỡ bỏ kiềm chế và phơi ra thói xấu, như Alexander giết Clitus. Uống được nhiều không phải là vinh quang.

Thư LXXXVI dạy gì?

Seneca khâm phục Scipio tự chọn lưu đày để vị thế của mình không đe dọa tự do La Mã, khen lối sống giản dị gắn với lao động, và qua chuyện trồng ô liu, nho, nói người già vẫn có thể trồng cây cho tương lai.