Các Thư CV và CVII: sống an toàn hơn và thuận theo số phận

Thư CV và CVII Letters from a Stoic: đừng khơi tham và đố kỵ, hãy ít lời, nộp thuế cho đời mà không than, số phận dắt người chịu, kéo người cưỡng.

Tóm tắt

Phần này là hai thư thực tế. Thư CV chỉ cách sống an toàn: đừng khơi lòng tham, đố kỵ, thù ghét, và hãy ít lời. Thư CVII nói người hầu bỏ trốn hay bạn bè thất hứa là chuyện vặt dự đoán được, và dẫn thánh ca Cleanthes: số phận dắt người chịu và kéo người cưỡng.

Ý chính

• Đừng khoe để khỏi bị đố kỵ.
• Nói ít với người, nói nhiều với mình.
• Điều đã đoán trước làm đau ít hơn.
• Sửa mình thay vì sửa thần.

Áp dụng ngay hôm nay

Hôm nay giữ lại một điều bạn định khoe, và để ý cảm giác ấy.

Đừng khơi lòng tham và đố kỵ

Năm điều khiến người hại nhau. Người ta hại nhau vì hy vọng, đố kỵ, thù ghét, sợ hãi và khinh thường. Đừng khơi lòng tham bằng của cải phô trương, đừng khoe để khỏi bị đố kỵ, đừng khiêu khích, và nhớ rằng ai được sợ thì cũng phải sợ.

Hãy ít lời. Trên hết hãy ít lời: nói chuyện dễ lộ bí mật và tin đồn lan nhanh, nên hãy nói ít với người và nói nhiều với mình. Không làm hại ai thì lòng yên. Người có lỗi khổ trước cả khi bị phát hiện và không bao giờ thấy an toàn.

Nộp thuế cho đời mà không than

Chuyện vặt và dự đoán được. Lucilius buồn vì người hầu bỏ trốn và bạn bè làm ông thất vọng. Seneca nói đó là chuyện vặt và dự đoán được: đời như nhà tắm đông người, thế nào cũng bị té nước và chen lấn. Đường dài sẽ có vấp ngã, chia ly, tang lễ, bệnh và tuổi già. Điều đã đoán trước làm đau ít hơn.

Theo Thượng đế một cách tự nguyện. Những rắc rối ấy chung cho mọi người, như nộp thuế cho đời mà không than. Tự nhiên cân bằng các mặt đối lập, ngày và đêm, lặng và bão. Seneca dịch bài thánh ca của Cleanthes: số phận dắt người chịu đi và kéo lê người cưỡng lại. Tinh thần cao thượng thuận theo số phận, tinh thần nhỏ nhen muốn sửa thần thay vì sửa mình.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt các Thư CV và CVII trong Letters from a Stoic (Seneca, Robin Campbell dịch, bản Everand số 1036365376), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao sống an toàn hơn theo thư CV?

Đừng khơi lòng tham bằng của cải phô trương, đừng khoe, đừng khiêu khích, và nhớ ai được sợ thì cũng phải sợ. Trên hết hãy ít lời, vì nói chuyện dễ lộ bí mật. Không làm hại ai thì lòng yên.

Seneca an ủi Lucilius thế nào trong thư CVII?

Ông nói người hầu bỏ trốn hay bạn bè thất hứa là chuyện vặt và dự đoán được, như bị té nước trong nhà tắm đông người. Những rắc rối ấy chung cho mọi người, như nộp thuế cho đời mà không than.

Câu số phận dắt và kéo nghĩa là gì?

Seneca dịch thánh ca của Cleanthes: số phận dắt người chịu đi và kéo lê người cưỡng lại. Tinh thần cao thượng thuận theo số phận như người lính tốt theo chỉ huy, tinh thần nhỏ nhen muốn sửa thần thay vì sửa mình.