Mở đầu, chương 1 và 2. LLC là gì, ưu và nhược điểm

Written By

Tự làm việc luật là một phép tính chi phí. Phần mở đầu và hai chương đầu giải thích LLC là gì và so sánh ưu nhược điểm của nó.

Tóm tắt

Phần mở đầu và chương 1, 2 là phần nền về LLC. Mark Warda nói về việc dùng sách luật tự học như một phép tính chi phí, kể nguồn gốc LLC từ Wyoming năm 1977, giải thích các thuật ngữ, rồi so sánh ưu nhược điểm của LLC với doanh nghiệp một chủ, hợp danh và công ty cổ phần.

Ý chính

  • Việc đơn giản tự làm vẫn ổn, việc phức tạp nên hỏi luật sư.
  • Wyoming nghĩ ra LLC năm 1977.
  • LLC bảo vệ tài sản theo hai chiều.
  • LLC có nhược điểm về thuế an sinh.

Áp dụng ngay hôm nay

Ghi ra phần việc pháp lý nào bạn tự làm được và phần nào nên trả tiền cho luật sư, theo đúng phép tính chi phí của tác giả.

Phần mở đầu: Dùng sách luật tự học và Lời giới thiệu

Tự làm việc luật là một phép tính chi phí. Tác giả so sánh với chuyện đau đầu: bạn có thể tự uống thuốc ở nhà, hoặc đi gặp bác sĩ chuyên khoa. Phần lớn việc đơn giản tự làm vẫn ổn, nhưng sách nào cũng phải đơn giản hóa và bỏ qua một số chi tiết. Quy định địa phương, mẫu đơn của từng quận và luật mới có thể khác với sách, nên hãy hỏi lại thư ký tòa án hoặc văn phòng của bang. Nếu thấy vướng mắc, hãy hỏi luật sư. Sách nêu một ví dụ: ở một số bang, hơn 75% người ra tòa ly hôn tự đứng ra mà không có luật sư.

Lời giới thiệu. Mỗi năm có hàng triệu doanh nghiệp đăng ký ở Mỹ. Trước đây công ty cổ phần là lựa chọn quen thuộc, nhưng LLC ngày càng được ưa chuộng vì linh hoạt hơn, ít giấy tờ hơn, mà lợi ích gần như giống hệt. Lý do chính để lập một trong hai loại này là tránh trách nhiệm cá nhân với nợ của doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp một chủ (sole proprietor) hay thành viên hợp danh có thể mất gần như mọi thứ. Chủ của LLC hay công ty cổ phần thường chỉ mất phần vốn đã bỏ vào. Sách giải thích cách tự làm việc này.

Phần I. Công ty trách nhiệm hữu hạn

LLC là gì

Nguồn gốc. Bang Wyoming nghĩ ra LLC năm 1977, cho những doanh nghiệp muốn được đánh thuế và quản lý như công ty hợp danh nhưng vẫn được bảo vệ trách nhiệm như công ty cổ phần. Sau khi Sở Thuế Mỹ (IRS) chấp nhận mô hình này, bang nào cũng làm theo, dù luật mỗi bang một khác. Ban đầu LLC phải có ít nhất hai thành viên để khỏi bị đánh thuế như công ty cổ phần. Nay cả 50 bang đều cho phép LLC một thành viên, và IRS cho thuế "chuyển thẳng" (pass-through), tức lợi nhuận được tính thẳng vào thuế của chủ. Một số bang thu phí LLC cao hơn phí công ty S (S corporation), nên hãy so sánh. Về mặt pháp lý, LLC là một "pháp nhân": có quyền kinh doanh và có nghĩa vụ đóng thuế, khác với "thể nhân" là con người.

Các thuật ngữ thường gặp:

  • Member (thành viên): người chủ, giống cổ đông của công ty cổ phần.
  • Manager (người quản lý): người điều hành LLC. Ở phần lớn các bang, có thể để tất cả thành viên cùng quản lý ngang nhau, hoặc chỉ định người quản lý, kể cả người không phải thành viên.
  • Managing member: thành viên kiêm quản lý.
  • Registered agent / registered office (đại diện và văn phòng đăng ký): người và địa chỉ nhận giấy tờ pháp lý. Có bang gọi là statutory agent, có bang đòi một giấy chỉ định (Certificate of Designation) do người đại diện ký.
  • Articles of organization (giấy thành lập): hồ sơ nộp cho bang để khai sinh LLC. Nên viết ngắn gọn, đưa các điều khoản thêm vào thỏa thuận điều hành, vì sửa giấy thành lập khó hơn.
  • Operating agreement (thỏa thuận điều hành): ghi quyền, nghĩa vụ của thành viên và các quy tắc. Không phải bang nào cũng bắt buộc, nhưng nên có, vì nếu không thì luật mặc định của bang sẽ áp dụng.
  • Membership operating agreement: thỏa thuận cho LLC do thành viên điều hành. Quan trọng kể cả khi chỉ có một thành viên, để chứng minh thành viên không chịu trách nhiệm cá nhân.
  • Management operating agreement: dùng khi LLC do một số thành viên hoặc do người ngoài quản lý.
  • Annual report (báo cáo năm): bỏ lỡ có thể khiến công ty bị giải thể, và ở vài bang phí khôi phục rất cao.

Bảng đối chiếu thuật ngữ. Hình 1.1 trong sách so sánh các thuật ngữ của LLC với từ tương ứng bên công ty cổ phần (bảng này không có chữ trong ghi chú).

Ưu và nhược điểm của LLC

So với doanh nghiệp một chủ và hợp danh. Theo tác giả, phần lớn những doanh nghiệp này nên chuyển sang LLC. Các lợi ích:

  • Trách nhiệm hữu hạn. Thành viên hợp danh phải chịu trách nhiệm cá nhân cho món hàng người kia mua và cho tai nạn do nhân viên gây ra. Chủ LLC chỉ mất phần đã đầu tư. Nhưng bạn vẫn chịu trách nhiệm cho sơ suất của chính mình và cho những khoản bạn bảo lãnh cá nhân. Tòa cũng có thể "xuyên thủng tấm màn" (pierce the veil), tức bắt chủ chịu trách nhiệm cá nhân, nếu bạn bỏ qua các thủ tục như tài khoản ngân hàng riêng, báo cáo năm và yêu cầu của bang. Án lệ về LLC còn ít.
  • Tồn tại liên tục. Doanh nghiệp một chủ chấm dứt khi chủ qua đời, người thừa kế phải làm lại giấy phép, mã số thuế, tín dụng. Công ty hợp danh có thể bị giải thể.
  • Dễ chuyển nhượng. Chỉ cần chuyển phần vốn thành viên, không phải chuyển từng tài sản, giấy phép, tài khoản.
  • Chia sở hữu. Phần lợi nhuận có thể tách khỏi quyền điều hành. Ví dụ: John cho các con hưởng phần lợi nhuận mà không trao quyền quyết định.
  • Dễ gọi vốn. Có thể bán từ 10% tới 90% quyền sở hữu mà vẫn giữ quyền điều hành. Nhưng luật chứng khoán có chế tài hình sự và mức bồi thường gấp ba.
  • Sổ sách riêng, thuận tiện cho kế hoạch thừa kế (mỗi người thừa kế một tỷ lệ và một mức quyền khác nhau), chữ "LLC" trong tên tạo uy tín, và có điểm tín dụng riêng.

Nhược điểm:

  • Luật còn mới và chưa ổn định.
  • Chi phí: phí hằng năm từ 10 tới 50 USD, có nơi tới vài trăm USD.
  • Phải giữ sổ sách, biên bản và tách tiền riêng.
  • Thuế: chủ tự đóng thuế thất nghiệp của mình. Một phán quyết năm 2007 cho rằng chủ LLC được đánh thuế như hợp danh hay doanh nghiệp một chủ có thể phải chịu cá nhân phần thuế lương chưa nộp.
  • Ngân hàng: séc trả cho LLC phải gửi vào tài khoản của công ty, và vài ngân hàng thu phí cao hơn.

So với công ty hợp danh hữu hạn (limited partnership, LP). LP cần một bản thỏa thuận tốn kém và một thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn. LLC có cấu trúc tương tự, rẻ hơn, và không ai phải chịu trách nhiệm cá nhân. Vì vậy ngày nay LLC được ưa chuộng hơn.

So với công ty cổ phần: bảo vệ tài sản hai chiều. LLC bảo vệ thành viên khỏi nợ của công ty, giống công ty cổ phần. LLC còn bảo vệ phần vốn trong LLC khỏi chủ nợ cá nhân của thành viên, giống LP. Chủ nợ thường chỉ nhận được một lệnh thu nợ trên phần vốn (charging order): họ phải đóng thuế trên phần thu nhập được phân bổ cho phần vốn đó, nhưng không thể ép công ty chia tiền. Vì thế chủ nợ cá nhân hiếm khi muốn lấy nó.

Lá chắn có giới hạn. Có vài điều cần lưu ý. Đã có tòa phán rằng chủ nợ được lấy LLC một thành viên, nên muốn có bảo vệ hai chiều thì cần ít nhất hai thành viên. Những cách thêm thành viên thứ hai (công ty cổ phần của bạn, một LLC khác, một quỹ tín thác, con cái hay cha mẹ) sẽ không đứng vững nếu thật ra bạn vẫn nắm 100% và việc chuyển nhượng chỉ là hình thức, ví dụ giao 2% chỉ để né chủ nợ. Những cách chính đáng: cha mẹ thật sự bỏ tiền đầu tư, một quỹ tín thác để lo học phí cho con mua một phần, hay bán một phần nhỏ cho kế toán của bạn để trả công dịch vụ (sách lấy ví dụ một bác sĩ). Cấu trúc phức tạp có thể khiến luật sư của chủ nợ muốn dàn xếp nhanh.

Những lợi thế khác của LLC so với công ty cổ phần (Hình 2.2):

  • Ít thủ tục hơn, nên ít nguy cơ bị xuyên màn hơn.
  • Có thể phân bổ lãi lỗ theo tỷ lệ đặc biệt (công ty S không làm được).
  • Tiền công ty đi vay làm tăng cơ sở tính thuế (tax basis) của thành viên, còn cổ đông công ty S thì không.
  • Góp tài sản không bị đánh thuế, kể cả với thành viên thiểu số. Bên công ty cổ phần, điều 351 của luật thuế đòi người góp phải nắm quyền kiểm soát.
  • Chủ có thể là người nước ngoài, công ty khác hay bất kỳ quỹ tín thác nào.
  • Không giới hạn số thành viên, trong khi công ty S tối đa 100 cổ đông.
  • Công ty S làm sai thủ tục có thể mất tư cách S trong năm năm.
  • Hình ảnh hiện đại.

Nhược điểm về thuế an sinh. LLC được đánh thuế như một thực thể bị bỏ qua (disregarded entity) phải đóng thuế An sinh xã hội và Medicare (15,3%) trên toàn bộ lợi nhuận. Chủ công ty S chỉ đóng trên phần lương. Ví dụ: lương 30.000 USD cộng lợi nhuận 20.000 USD thì LLC tốn hơn 3.000 USD. Cách khắc phục: chọn đánh thuế như công ty cổ phần, rồi chọn tư cách S. Một số bang thu phí LLC cao hơn công ty S.

Dùng LLC một thành viên vào việc gì. Nó bảo vệ chủ khỏi các vụ kiện nhắm vào doanh nghiệp, nhưng không bảo vệ doanh nghiệp khỏi chủ nợ của chủ. Hợp nhất là cho một công ty quản lý bất động sản, loại hay bị kiện mà ít tài sản. Có thể đặt mỗi bất động sản vào một LLC một thành viên riêng, tất cả thuộc về một LLC nhiều thành viên. Cách này vẫn được thuế chuyển thẳng và không phải nộp tờ khai riêng (tác giả cảm ơn kế toán David Burton về ý này). Hình 2.3 vẽ sơ đồ bảo vệ hai chiều, Hình 2.4 là bảng so sánh các loại hình (dạng ảnh).

Chuyển một doanh nghiệp đang chạy sang LLC. Doanh nghiệp một chủ dễ chuyển nhất, công ty cổ phần khó nhất vì cần xem xét thuế. Sau khi chuyển, cập nhật mã số thuế liên bang (EIN), mã số thuế bang, đăng ký tên thương mại, giấy phép kinh doanh và giấy phép hành nghề, tài khoản ngân hàng, tài khoản với nhà cung cấp và khách hàng, các dịch vụ điện nước.

Câu hỏi thường gặp

LLC ra đời từ đâu?

Theo sách, bang Wyoming nghĩ ra LLC năm 1977 cho những doanh nghiệp muốn được đánh thuế và quản lý như hợp danh nhưng vẫn được bảo vệ trách nhiệm như công ty cổ phần. Sau khi IRS chấp nhận cách đánh thuế này, mọi bang đều có luật LLC.

Bảo vệ tài sản hai chiều là gì?

Theo sách, LLC che tài sản riêng của thành viên khỏi nợ của công ty, và còn che phần vốn trong LLC khỏi chủ nợ cá nhân của thành viên. Chủ nợ thường chỉ nhận lệnh thu nợ trên phần vốn, phải đóng thuế trên phần thu nhập đó nhưng không ép được công ty chia tiền.

Nội dung này có thay cho tư vấn pháp lý không?

Không. Đây là thông tin chung về luật Mỹ theo ấn bản của sách. Luật khác nhau giữa các bang và thay đổi theo thời gian, và các con số về thuế, phí hay mức miễn trừ có thể đã cũ. Trước khi ký hay nộp giấy tờ, hãy hỏi luật sư hoặc kế toán nơi bạn kinh doanh.