Phần 3: phố Quincampoix phát sốt
Tóm tắt phần 3 của Extraordinary Popular Delusions: Công ty Ấn Độ, cổ phần 5.000 livre, phố Quincampoix thành sòng bạc và Paris giàu ảo năm 1719.
Tóm tắt
Phần 3 là phần về đỉnh cơn sốt năm 1719. Công ty Ấn Độ hứa cổ tức lớn, giới quý tộc chen nhau ở phố Quincampoix, chỗ đứng cũng thành tiền, người hầu phất lên, tội ác tăng, và Paris giàu lên theo cách mà Mackay gọi là thật mà lại ảo.
Ý chính
- Không ai miễn nhiễm với đám đông.
- Chỗ đứng gần tiền cũng thành hàng.
- Giàu nhanh kéo theo buông thả.
- Thịnh vượng thật mà lại ảo.
Áp dụng ngay hôm nay
Lần tới thấy ai cũng nói về một món đầu tư, hãy hỏi chính mình bạn có hiểu nó đủ để giải thích cho người khác trong ba câu không.
Công ty Ấn Độ và cổ tức hứa hẹn
Ba trăm nghìn đơn cho năm mươi nghìn cổ phần. Đầu năm 1719, công ty nhận thêm quyền buôn bán Đông Ấn, Trung Hoa và biển Nam, đổi tên thành Công ty Ấn Độ. Law hứa cổ tức 200 livre cho mỗi cổ phần 500 livre. Giới quý tộc thuê phòng chen nhau quanh nhà ông ở phố Quincampoix.
Cổ phần giá 5.000 livre. Thêm 300.000 cổ phần được bán ở 5.000 livre để trả nợ quốc gia, và theo Mackay, số người muốn mua gấp ba số cần. Gần như cả giới quý tộc lao vào, chỉ Saint-Simon và Thống chế Villars đứng ngoài.
Con phố thành sòng bạc
Chỗ đứng cũng thành tiền. Nhà ở phố Quincampoix cho thuê gấp mười hai tới mười sáu lần giá thường. Một thợ giày kiếm 200 livre mỗi ngày nhờ cho thuê quầy, một người gù cho thuê lưng làm bàn viết. Đám đông, trộm cắp và ẩu đả khiến lính phải dọn phố mỗi tối.
Dời chợ cổ phiếu. Law dời tới quảng trường Vendôme rồi vườn dinh Soissons, nơi 500 lều cho thuê 500 livre mỗi tháng. Thống chế Villars đứng trên xe giảng đạo lý cho đám đông và bị la ó, ném đồ.
Chuyện của người giàu nhanh
Không ai miễn nhiễm. Hai học giả La Motte và tu viện trưởng Terrasson khoe mình không bị cuốn theo, rồi gặp nhau ngay cửa văn phòng bán cổ phiếu. Các quý bà bày đủ mẹo để gặp Law. Bác sĩ Chirac bắt mạch bệnh nhân mà kêu "nó xuống, nó xuống", vì đang nghĩ tới cổ phiếu.
Đầu bếp, người hầu và tội ác. Người hầu, đầu bếp phất lên nhanh, người đánh xe của Law nghỉ việc giàu có. Bá tước d'Horn và đồng bọn giết một người môi giới để cướp giấy tờ trị giá 100.000 crown và bị xử tử hình chỉ sáu ngày sau. Theo Mackay, sự buông thả lan cả xuống tầng lớp trung lưu.
Một sự thịnh vượng ảo
Paris đông và đắt hơn. Paris thêm chừng 305.000 người, giá hàng xa xỉ tăng gấp bốn, lương thợ từ 15 lên 60 sou. Law theo Công giáo để làm Tổng kiểm soát tài chính, cho một giáo xứ 500.000 livre nhưng vẫn sống giản dị. Theo Mackay, mọi thứ đều thật mà lại ảo.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 3, thuộc chương Mississippi Scheme, của Extraordinary Popular Delusions của Charles Mackay (bản Everand 150 trang), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Nội dung về tiền, tín dụng và đầu cơ là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Phố Quincampoix năm 1719 ra sao?
Nhà ở đó cho thuê gấp mười hai tới mười sáu lần giá thường. Một thợ giày kiếm 200 livre mỗi ngày nhờ cho thuê quầy, một người gù cho thuê lưng làm bàn viết. Đám đông, trộm cắp và ẩu đả khiến lính phải dọn phố mỗi tối.
Chuyện hai học giả dạy điều gì?
La Motte và tu viện trưởng Terrasson khoe mình không bị cuốn theo cơn sốt, rồi gặp nhau ngay cửa văn phòng bán cổ phiếu. Theo Mackay, gần như cả giới quý tộc lao vào, chỉ Saint-Simon và Thống chế Villars đứng ngoài. Lời khoe tỉnh táo không giữ được ai.
Vì sao Mackay nói sự thịnh vượng là ảo?
Paris thêm chừng 305.000 người, hàng xa xỉ tăng giá gấp bốn, lương thợ từ 15 lên 60 sou. Nhưng tất cả dựa trên giấy bạc in ra không có bảo đảm, nên khi lòng tin mất, của cải ấy cũng mất theo. Đây là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.
