Phần 5: công ty South-Sea và đạo luật 1720
Tóm tắt phần 5 của Extraordinary Popular Delusions: công ty South-Sea, giấc mơ bạc Peru, cuộc đấu giá với Ngân hàng Anh và lời cảnh báo của Walpole.
Tóm tắt
Phần 5 là phần mở đầu chương South-Sea. Công ty lập năm 1711 để gánh nợ nhà nước, sống nhờ giấc mơ mỏ bạc Peru, rồi năm 1720 bắt chước Law, thắng Ngân hàng Anh trong cuộc đấu giá gánh nợ quốc gia, và đẩy giá bằng tin đồn.
Ý chính
- Giấc mơ lớn hơn thực tế.
- Tin đồn đẩy giá.
- Người cảnh báo thường cô đơn.
- Bắt chước một cơn sốt cũ.
Áp dụng ngay hôm nay
Khi nghe một tin tốt làm giá một thứ bạn có tăng vọt, hãy tìm nguồn gốc tin đó trước khi mua thêm.
Một công ty để vá tín dụng
Gánh mười triệu bảng nợ. Năm 1711, Harley, Bá tước Oxford, lập công ty South-Sea để gánh gần 10 triệu bảng nợ quân đội và hải quân. Các thương gia nhận nợ đổi lấy lãi 6 phần trăm và độc quyền buôn bán ở biển Nam.
Giấc mơ mỏ bạc Peru. Ai cũng tin mỏ Peru và Mexico vô tận. Thực tế Tây Ban Nha chỉ cho một hợp đồng cung cấp nô lệ và một chuyến tàu hàng mỗi năm; chuyến đầu đi năm 1717 và buôn bán dừng khi chiến tranh nổ ra năm 1718. Cổ phiếu vẫn được ưa chuộng.
Cuộc đấu giá với Ngân hàng Anh
Bắt chước Law. Tháng 1 năm 1720, ban giám đốc đề nghị gánh khoảng 31 triệu bảng nợ quốc gia. Ngân hàng Anh trả giá cạnh tranh; ngày 2 tháng 2 Hạ viện chọn South-Sea, và cổ phiếu nhảy từ 130 lên 300.
Lời cảnh báo của Walpole. Chỉ Walpole nói thẳng: kế hoạch khuyến khích đầu cơ, dụ người nhẹ dạ đổi tiền làm ra lấy của cải tưởng tượng, đỡ giá bằng sự mê muội chung, và khi đổ sẽ khiến người ta hỏi đó có phải giấc mơ. Ông bị ví như con quạ khàn tiếng; ghế trống dần mỗi lần ông nói.
Tin đồn đẩy giá
Đạo luật qua trong vài ngày. Chủ tịch John Blunt tung tin buôn bán tự do với Tây Ban Nha. Hạ viện thông qua 172 phiếu thuận, 55 chống; Thượng viện thông qua trong bốn ngày và vua ký ngay hôm đó. Khi giá chùng, ban giám đốc lại tung tin Gibraltar sẽ được đổi lấy cảng ở Peru.
Những đợt đăng ký mua. Ngày 12 tháng 4, đợt đầu bán ở 300 cho mỗi 100 mệnh giá và thu gấp đôi dự tính. Ngày 21 tháng 4 công ty hứa cổ tức 10 phần trăm; đợt hai ở 400 thu 1,5 triệu bảng trong vài giờ.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 5, thuộc chương South-Sea Bubble, của Extraordinary Popular Delusions của Charles Mackay (bản Everand 150 trang), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Nội dung về tiền, tín dụng và đầu cơ là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Công ty South-Sea lập ra để làm gì?
Năm 1711, Harley lập công ty để gánh gần 10 triệu bảng nợ quân đội và hải quân. Các thương gia nhận nợ đổi lấy lãi 6 phần trăm và độc quyền buôn bán ở biển Nam. Thực tế Tây Ban Nha chỉ cho một hợp đồng cung cấp nô lệ và một chuyến tàu hàng mỗi năm.
Walpole cảnh báo điều gì?
Theo Mackay, Walpole nói kế hoạch khuyến khích đầu cơ, dụ người nhẹ dạ đổi tiền làm ra lấy của cải tưởng tượng, đỡ giá bằng sự mê muội chung, và khi đổ sẽ khiến người ta hỏi đó có phải giấc mơ. Ông bị ví như con quạ khàn tiếng.
Ban giám đốc đẩy giá bằng cách nào?
Chủ tịch John Blunt tung tin buôn bán tự do với Tây Ban Nha. Khi giá chùng sau khi đạo luật được ký, ban giám đốc tung tin Gibraltar sẽ được đổi lấy cảng ở Peru. Đây là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.
