Phần 6: những công ty bong bóng
Tóm tắt phần 6 của Extraordinary Popular Delusions: gần một trăm công ty bong bóng, công ty không ai biết làm gì và lệnh giải thể ngày 12 tháng 7 năm 1720.
Tóm tắt
Phần 6 là phần về các công ty bong bóng năm 1720. Gần một trăm công ty mọc ra, có cái hứa làm ván từ mùn cưa, có cái không nói mình làm gì. Người mua chủ yếu để bán lại, cho tới khi chính phủ ra tuyên cáo và giải thể hàng loạt.
Ý chính
- Cơn sốt đẻ ra cơn sốt nhỏ.
- Mua để bán lại cho người cả tin hơn.
- Không biết làm gì vẫn bán được.
- Luật thường tới sau.
Áp dụng ngay hôm nay
Trước khi bỏ tiền vào một dự án, hãy đòi một câu trả lời rõ: tiền của bạn được dùng để làm gì và lời đến từ đâu.
Gần một trăm công ty mọc lên
Ai cũng lập công ty. Gần một trăm công ty cổ phần mọc ra, nhiều cái chỉ sống vài ngày, và được gọi chung là "bong bóng". Thái tử xứ Wales đứng đầu một công ty và được cho là lời 40.000 bảng. Có công ty làm ván từ mùn cưa, có công ty làm bánh xe chuyển động vĩnh cửu.
Công ty không ai biết làm gì. Ví dụ lố nhất của Mackay là một công ty cho "một việc rất có lợi, nhưng không ai được biết là việc gì". Người lập công ty bán 1.000 cổ phần trong năm giờ, thu 2.000 bảng, rồi biến sang lục địa ngay tối đó.
Ai mua và vì sao
Mua để bán lại. Giá cùng một bong bóng chênh nhau 10 phần trăm giữa hai đầu ngõ Exchange. Nhiều người mua chỉ để bán lại cho những người còn cả tin hơn. Theo Mackay, tổng vốn các dự án đề xuất vượt 300 triệu bảng.
Giấy phép Globe. Những mẩu bài lá gọi là giấy phép Globe được bán tới 60 guinea. Các quý bà đầu cơ qua cửa hàng mũ. Swift làm thơ về ngõ Change.
Chính phủ ra tay
Tuyên cáo và danh sách. Ngày 11 tháng 6 tuyên cáo của vua gọi các bong bóng là mối phiền toái chung và phạt người môi giới 500 bảng. Ngày 12 tháng 7, các Thẩm phán bác hàng loạt đơn xin lập công ty. Mackay in danh sách 86 bong bóng bị giải thể, từ bảo hiểm ngựa tới biến thủy ngân thành kim loại dẻo.
Bài lá châm biếm. Người ta in bộ bài châm biếm các công ty. Một lá nói súng của công ty Puckle "chỉ làm bị thương người có cổ phần trong đó".
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 6, thuộc chương South-Sea Bubble, của Extraordinary Popular Delusions của Charles Mackay (bản Everand 150 trang), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Nội dung về tiền, tín dụng và đầu cơ là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Công ty không ai biết làm gì là gì?
Đó là ví dụ lố nhất của Mackay: một công ty cho một việc rất có lợi nhưng không ai được biết là việc gì. Người lập công ty bán 1.000 cổ phần trong năm giờ, thu 2.000 bảng, rồi biến sang lục địa ngay tối đó.
Vì sao người ta vẫn mua cổ phần bong bóng?
Theo Mackay, nhiều người không tin dự án, chỉ mua để bán lại cho những người còn cả tin hơn. Tổng vốn các dự án đề xuất vượt 300 triệu bảng. Đây là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.
Chính phủ xử lý các bong bóng ra sao?
Ngày 11 tháng 6 tuyên cáo của vua gọi các bong bóng là mối phiền toái chung và phạt người môi giới 500 bảng. Ngày 12 tháng 7 các Thẩm phán bác hàng loạt đơn xin lập công ty. Mackay in danh sách 86 bong bóng bị giải thể.
