Phần 7: đỉnh giá và cú sập South-Sea

Tóm tắt phần 7 của Extraordinary Popular Delusions: cổ phiếu South-Sea lên 1.000 phần trăm, người trong cuộc bán ra và cú sập năm 1720.

Tóm tắt

Phần 7 là phần về đỉnh giá và cú sập mùa thu năm 1720. Cổ phiếu lên 1.000 phần trăm, tin lan ra rằng người trong cuộc đã bán, các bài diễn văn không giữ được giá, Ngân hàng Anh rút lui, và cả tòa nhà đổ trong tám tháng.

Ý chính

• Người trong cuộc bán trước.
• Diễn văn không giữ được giá.
• Không ai cứu được khi tín dụng cạn.
• Đám đông chỉ trách người khác.

Áp dụng ngay hôm nay

Khi bạn thua vì một quyết định tiền bạc, hãy viết ra phần lỗi của chính mình trước khi viết phần lỗi của người khác.

Tới một nghìn phần trăm

Giá lên dốc đứng. Cuối tháng 5 cổ phiếu ở 550, đầu tháng 6 nhảy lên 890, và đầu tháng 8 được báo ở 1.000 phần trăm. Rồi tin lan ra rằng Blunt và vài người khác đã bán hết. Ngày 2 tháng 9 giá còn 700.

Cuộc họp ở hội quán Merchant Tailors. Ngày 8 tháng 9, các bài diễn văn ca ngợi công ty không giữ được giá: 640, 540 rồi 400. Một lá thư thời ấy viết rằng mười triệu không thể nuôi hai trăm triệu tín dụng.

Không ai cứu được

Ngân hàng rút lui. Ngân hàng Anh đồng ý góp 3 triệu, nhưng buổi trưa giá vẫn rơi, các thợ kim hoàn và công ty Sword-blade ngừng trả tiền, người ta đổ xô rút tiền ở Ngân hàng. Giá xuống 150 rồi 135, và Ngân hàng bỏ thỏa thuận vốn chỉ là bản nháp.

Tám tháng. Theo Mackay, một tòa nhà xây trên nền "gian lận, ảo tưởng, cả tin và mê muội" đổ chỉ trong tám tháng.

Lỗi của ai

Lịch sử của những gia đình tan nát. Mackay cho rằng các quốc gia không thể đánh bạc mà không bị phạt, và lịch sử nên kể cả chuyện những gia đình khánh kiệt, không chỉ triều đình và chiến trận. Một giám đốc từng khoe sẽ cho ngựa ăn vàng về sau chỉ còn bánh mì và nước lã.

Không ai trách sự cả tin. Nhận xét then chốt của tác giả: cả nước chỉ trách ban giám đốc, "không ai trách sự cả tin và lòng tham của chính người dân".

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 7, thuộc chương South-Sea Bubble, của Extraordinary Popular Delusions của Charles Mackay (bản Everand 150 trang), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Nội dung về tiền, tín dụng và đầu cơ là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Cổ phiếu South-Sea lên và xuống thế nào?

Cuối tháng 5 năm 1720 cổ phiếu ở 550, đầu tháng 6 nhảy lên 890, đầu tháng 8 được báo ở 1.000 phần trăm. Tin lan ra rằng Blunt và vài người đã bán hết. Tới cuối tháng 9, giá xuống 150 rồi 135.

Vì sao Ngân hàng Anh không cứu được?

Ngân hàng đồng ý góp 3 triệu, nhưng giá vẫn rơi, các thợ kim hoàn và công ty Sword-blade ngừng trả tiền, người ta đổ xô rút tiền ở Ngân hàng. Thỏa thuận vốn chỉ là bản nháp có chỗ trống, nên Ngân hàng bỏ cuộc.

Nhận xét then chốt của Mackay là gì?

Theo Mackay, cả nước chỉ trách ban giám đốc, còn không ai trách sự cả tin và lòng tham của chính người dân. Theo ông, lịch sử nên kể cả chuyện những gia đình khánh kiệt. Đây là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên đầu tư.