Chương 5: tìm hạnh phúc qua việc làm người khác vui
Tóm tắt chương 5 sách của Marden: hạnh phúc tự đến khi làm bổn phận, lòng tốt sinh lãi, mỗi ngày làm một người vui, và một đời sống cân bằng.
Tóm tắt
Chương 5 là phần về nghịch lý của hạnh phúc. Marden cho rằng ai lo tìm hạnh phúc cho mình thì khó thấy, còn ai dồn sức vào bổn phận và làm người khác vui thì hạnh phúc tự đến. Ông dẫn Rothschild, Ruskin và Phillips Brooks. Đây là quan điểm của tác giả.
Ý chính
- Hạnh phúc tự đến.
- Lòng tốt sinh lãi.
- Mỗi ngày một người vui.
- Đời là chuyện nhỏ.
Áp dụng ngay hôm nay
Hãy chọn một người hôm nay và làm một việc nhỏ khiến họ vui hơn, không cần ai biết.
Lòng tốt sinh lãi
Rothschild làm người ăn xin. Họa sĩ Delacroix cần người mẫu ăn xin và nhờ nam tước James Rothschild đóng vai. Một học trò tưởng thật nên dúi đồng xu vào tay ông. Biết cậu có tài mà nghèo, Rothschild nhắn rằng "lòng tốt sinh lãi" và để sẵn mười nghìn franc cho cậu.
Hạnh phúc tự đến. Marden dẫn Humboldt: khi không lo tìm hạnh phúc mà dồn sức vào bổn phận, hạnh phúc tự đến. Gladstone thấy hạnh phúc lớn nhất trong lao động, và nghỉ ngơi thật là đổi kiểu nỗ lực.
Hạnh phúc qua người khác
Làm điều tốt một cách lặng lẽ. Marden kể John Ruskin cho đi phần lớn gia tài thừa kế để giúp sinh viên, nhà ở cho thợ và tranh cho trường học, chỉ giữ lại đủ sống. Nhà thơ Jean Ingelow dùng tiền nhuận bút mời bệnh nhân vừa xuất viện ăn tối mỗi tuần ba lần. Franklin nói tiền chưa từng làm ai hạnh phúc, dùng tiền làm điều tốt mới làm được.
Một câu nói đổi một đời. Người đánh xe của John B. Gough áp mặt vào cửa kính vỡ để che gió cho ông. Người ấy từng là kẻ hát rong mà Gough có lần nói "anh là một con người", và câu đó thay đổi đời anh.
Mỗi ngày làm một người vui
Ba nghìn sáu trăm năm mươi người. Sydney Smith khuyên làm một người vui mỗi ngày, mười năm là ba nghìn sáu trăm năm mươi người. Một ông hoàng hay cau có nhận được bức thư mực ẩn, hơ nến mới hiện chữ: "Mỗi ngày làm một việc tốt cho ai đó", và trở thành người vui nhất vương quốc.
Người lạ trên tàu. Một người to lớn trên tàu trò chuyện gọi tên một ông cụ đang luống cuống xuống tàu để ông bình tĩnh lại. Người đó hóa ra là giám mục Phillips Brooks. Marden cho rằng đời phần lớn là chuyện nhỏ, hiếm khi có tình huống lớn, nên hãy làm chút điều tốt cho mọi người mình gặp.
Đời cân bằng
Lương tâm trong sạch. Theo Marden, không có thành công nếu thiếu danh dự, không có hạnh phúc nếu lương tâm không yên. Bạn không cần làm giàu, nhưng cần sống công bằng, có ích và tỏa ra niềm vui. Một câu tục ngữ Pháp nói nếu không tìm được bình yên trong mình thì tìm ở đâu cũng vô ích.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 5 của Cheerfulness as a Life Power của Orison Swett Marden (bản Archive Classics trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tìm hạnh phúc lại khó thấy?
Marden dẫn Humboldt: khi không lo tìm hạnh phúc mà dồn sức vào bổn phận, hạnh phúc tự đến. Theo ông, niềm vui cá nhân nhỏ, còn sự hữu ích thì lớn. Người hạnh phúc thường đang nghĩ tới điều gì đó khác ngoài hạnh phúc của chính họ. Đây là quan điểm của tác giả.
Lòng tốt sinh lãi nghĩa là gì?
Rothschild đóng vai người ăn xin cho họa sĩ Delacroix và được một học trò nghèo dúi cho đồng xu. Ông nhắn lại rằng lòng tốt sinh lãi và để sẵn mười nghìn franc cho cậu. Marden dùng chuyện này để nói việc tốt nhỏ có thể quay về theo cách bất ngờ.
Làm sao làm người khác vui mỗi ngày?
Marden dẫn Sydney Smith: làm một người vui mỗi ngày thì mười năm là ba nghìn sáu trăm năm mươi người. Ông cho rằng đời phần lớn là chuyện nhỏ, nên một câu hỏi thăm, một lời xin lỗi hay một chút kiên nhẫn với người lạ đã đủ để làm điều tốt.