Quyển 5 của Meditations mở bằng lời tự nhắc khi không muốn rời giường, rồi nói về cách làm điều tốt như cây nho ra quả và quay lại khi trượt.
Tóm tắt
Quyển 5 của Meditations là phần mở bằng lời Marcus tự nhắc lúc không muốn dậy: ta sinh ra để làm việc của con người, không phải để nằm trong chăn ấm. Ông nói về ba kiểu người giúp đỡ, về số phận khớp như đá trong tường, và cách quay lại khi trượt.
Ý chính
- Cây, kiến, ong đều làm phần việc của chúng, con người cũng vậy.
- Không giỏi ăn nói vẫn sống chân thành, chăm chỉ và tử tế được.
- Làm điều tốt như cây nho ra quả, không cần ai cảm ơn.
- Khi chưa sống đúng nguyên tắc, đừng nản mà quay lại.
Áp dụng ngay hôm nay
Sáng mai, khi muốn nằm thêm, hãy nói với mình một câu: mình dậy để làm phần việc của mình hôm nay.
Khi không muốn rời giường
Sinh ra để làm việc. Khi không muốn dậy, hãy nhắc mình rằng ta sinh ra để làm việc của con người, không phải để nằm trong chăn ấm. Cây cối, kiến, ong, nhện đều làm phần của chúng. Nghỉ ngơi là được, nhưng có chừng mực.
Không cần khéo nói. Có thể ta không giỏi ăn nói, nhưng vẫn thể hiện được sự chân thành, nghiêm túc, chăm chỉ, hài lòng, tử tế và không ngồi lê. Đừng lấy cớ mình chậm chạp bẩm sinh.
Làm điều tốt như cây nho ra quả
Ba kiểu người giúp đỡ. Người thứ nhất giữ sổ ghi ơn. Người thứ hai không nói nhưng trong lòng coi người kia mắc nợ mình. Người thứ ba như cây nho ra quả: làm điều tốt rồi đi tiếp, không cần cảm ơn. Hãy làm người thứ ba.
Lời cầu mưa cho mọi người. Người Athens cầu mưa cho cả xứ. Nếu cầu, hãy cầu công khai cho lợi ích chung, hoặc đừng cầu.
Những viên đá vuông trong bức tường. Những gì xảy tới với ta được tự nhiên "kê đơn" như đơn thuốc của thầy thuốc. Số phận khớp với nhau như những viên đá vuông trong một bức tường, thành một tổng thể hài hòa.
Khi trượt thì quay lại
Đừng nản. Nếu chưa sống đúng nguyên tắc thì đừng thất vọng, hãy quay lại. Coi triết học như thuốc làm dịu chứ không phải ông thầy cầm roi. Khoái lạc là cái bẫy vì nó trông có vẻ tử tế.
Ý nghĩ nhuộm màu tâm hồn. Ý nghĩ thường ngày nhuộm màu cho tâm hồn. Hãy ngâm tâm hồn trong những ý như: sống tốt được ở bất cứ đâu, kể cả trong cung điện.
Người hôi miệng. Gặp người hôi miệng, đừng giận, họ không cố ý. Hãy dùng lý trí của mình để nhẹ nhàng nói cho lý trí của họ hiểu. Nếu một nơi quá sức chịu thì ra đi như ra khỏi chỗ khói, nhưng đừng thấy mình bị hại.
Tro và một cái tên. Chẳng bao lâu ta sẽ là tro và một cái tên chỉ còn là tiếng vọng. Vậy hãy tôn kính thần linh, làm điều tốt, chịu đựng người khác và coi những thứ bên ngoài là không phải của mình.
Câu hỏi thường gặp
Marcus nói gì khi không muốn rời giường?
Ông tự nhắc rằng mình sinh ra để làm việc của con người, không phải để nằm trong chăn ấm. Cây cối, kiến, ong, nhện đều làm phần việc của chúng. Nghỉ là được, nhưng có chừng mực. Không làm việc của mình nghĩa là chưa yêu chính mình và bản chất của mình.
Ba kiểu người giúp đỡ là gì?
Người thứ nhất giữ sổ ghi ơn. Người thứ hai không nói ra nhưng trong lòng coi người kia mắc nợ. Người thứ ba như cây nho ra quả, làm điều tốt rồi đi tiếp, không cần cảm ơn, như con ngựa chạy hay con ong làm mật. Marcus muốn làm người thứ ba.
Khi sống chưa đúng nguyên tắc thì làm gì?
Marcus khuyên đừng thất vọng mà quay lại. Hãy coi triết học như thuốc làm dịu, không phải ông thầy cầm roi. Nó chỉ đòi điều bản chất mình đòi. Ông cũng nhắc khoái lạc là cái bẫy, vì nó trông có vẻ tử tế.
