Chương 1 và 2. Cuốn sách ra đời và sức mạnh của việc hùn hạp

Written By

Một vụ hùn vốn đổ vỡ khiến Brett Cenkus viết sách. Hai chương đầu bàn về ba chữ C và câu hỏi bạn cần hay chỉ muốn có cộng sự.

Tóm tắt

Hai chương đầu là phần kể vì sao Brett Cenkus, một luật sư doanh nghiệp, viết cuốn sách này sau khi một vụ hùn vốn của ông đổ vỡ. Ông so hùn hạp với hôn nhân, nêu ba chữ C cho một mối hùn hạp thành công, và tách hai câu hỏi: bạn cần hay chỉ muốn có cộng sự.

Ý chính

  • Hùn hạp đúng người thì rất đáng, sai người thì là thảm họa.
  • Mối hùn hạp độc hại thường lê lết rồi mới nổ tung.
  • Thành công cần ba chữ C.
  • Cần và muốn có cộng sự là hai câu hỏi khác nhau.

Áp dụng ngay hôm nay

Viết ra lý do bạn tìm cộng sự, rồi đánh dấu lý do nào là cần thật sự và lý do nào chỉ là muốn.

Cuốn sách ra đời như thế nào

Câu chuyện của tác giả. Cenkus từng hùn vốn vào công ty sản phẩm dầu khí của một người bạn và vợ anh ta. Trong một năm rưỡi, doanh số tăng từ 2 triệu USD lên khoảng 10 triệu USD. Rồi hôn nhân của hai vợ chồng trục trặc và đi dần tới ly hôn, và mâu thuẫn tràn vào công ty. Người vợ thấy mình yếu thế nên tìm cách khẳng định quyền lực: bày ra những dự án phản tác dụng, giữ thái độ cứng rắn tới mức làm mất một khách hàng lớn (một trong ba khách hàng chính), rồi tới mức phá ngầm. Khách hàng, nhà cung cấp và nhân viên đều không đủ vững để chịu nổi. Một khách hàng bỏ đi và nói thẳng rằng nhiều công ty khác làm được việc tương tự mà không gây đau đầu. Tác giả rút lui, và từ đó nảy ra ý viết cuốn sách này.

Thông điệp chung. Hùn hạp là chuyện phải bỏ công. Đúng người thì rất đáng, sai người thì là thảm họa. Những mối hùn hạp độc hại thường lê lết ở mức "tạm ổn" cho tới khi nổ tung. Hiểu biết và chủ ý rõ ràng giúp tăng cơ hội thành công. Sách tập trung vào mặt tích cực: tìm được và trở thành người cộng sự đúng, những bước nên làm trước khi khởi sự và trong suốt quá trình làm ăn, cùng cách xử lý khi mối quan hệ trở nên độc hại.

Ghi chú bên lề về chữ "partner". Trong sách, "cofounder" (người đồng sáng lập) và "partner" (cộng sự) được dùng thay cho nhau. Tuy vậy, theo luật Mỹ, "partner" theo nghĩa pháp lý có nghĩa vụ ủy thác (fiduciary duty), tức là phải đặt lợi ích của bên kia lên trước. Các bài học áp dụng được cho mọi cỡ, từ startup có hai nhà sáng lập tới quỹ bất động sản mười thành viên. Sự khác nhau giữa các loại hình pháp nhân (công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn LLC, công ty hợp danh) có ảnh hưởng khi soạn thỏa thuận, nên hãy thuê một luật sư doanh nghiệp giỏi. Theo tác giả, hùn hạp là nghệ thuật nhiều hơn là khoa học.

Sức mạnh của việc hùn hạp

Giống như hôn nhân. Hùn hạp làm ăn giống hôn nhân: chia sẻ trách nhiệm, giao tiếp, nhường nhịn. Tác giả lấy ví dụ cách chia việc trong nhà mình: chuyện của một người là chuyện của cả hai. Một mối hùn hạp thành công cần 3 chữ C: Communication (giao tiếp), Compromise (nhường nhịn, thỏa hiệp) và Checking your ego at the door (gác cái tôi lại ngoài cửa). Ba điều này có thể cứu cả một mối quan hệ đang đi xuống.

Mình cần, hay mình muốn có cộng sự? Đây là hai câu hỏi khác nhau. "Cần" là khi bạn thiếu tiền, kiến thức, thời gian, kinh nghiệm hoặc mối quen biết. "Muốn" là khi bạn thích làm việc chung, không thích cô đơn, hoặc còn nghi ngờ bản thân. Hãy chọn cộng sự một cách có chủ ý. Tác giả mượn ý "trôi theo hay quyết định" (sliding vs. deciding) của Scott Stanley trong sách The Power of Commitment: các cặp đôi chủ động quyết định gắn bó thì cam kết với nhau hơn những cặp cứ để mọi chuyện trôi đi. Với cộng sự làm ăn cũng vậy. Bước tiếp theo là cân nhắc ưu và nhược điểm.

Câu hỏi thường gặp

Ba chữ C trong hùn hạp là gì?

Theo Cenkus, một mối hùn hạp thành công cần giao tiếp, nhường nhịn hay thỏa hiệp, và gác cái tôi lại ngoài cửa. Giống như hôn nhân, ba điều này có thể cứu cả một mối quan hệ đang đi xuống, vì chuyện của một người là chuyện của cả hai.

Khi nào bạn cần cộng sự?

Theo sách, cần là khi bạn thiếu tiền, kiến thức, thời gian, kinh nghiệm hoặc mối quen biết. Muốn là khi bạn thích làm chung, sợ cô đơn hay còn nghi ngờ bản thân. Hãy chọn cộng sự vì nhu cầu thật, không chỉ vì cảm giác.

Nội dung này có thay cho tư vấn pháp lý không?

Không. Đây là thông tin chung về luật Mỹ theo ấn bản của sách. Luật khác nhau giữa các bang và thay đổi theo thời gian, và các con số về thuế, phí hay mức miễn trừ có thể đã cũ. Trước khi ký hay nộp giấy tờ, hãy hỏi luật sư hoặc kế toán nơi bạn kinh doanh.