Chương 3 và 4. Lợi ích và mặt trái của việc hùn hạp

Written By

Nhiều ý kiến, kỹ năng bổ sung, người cùng chia vui buồn, nhưng cũng có tự ái, lệch mục tiêu và chia ánh đèn. Hai chương cân cả hai mặt.

Tóm tắt

Chương 3 và 4 là hai chương cân lợi và hại của việc hùn hạp. Cenkus kể ra lợi ích như nhiều ý kiến, kỹ năng bổ sung, cân bằng rủi ro và nhà đầu tư ưa nhiều nhà sáng lập, rồi nói thẳng về mặt trái: tự ái, mục tiêu không dung hòa, chia công lao và thời gian bỏ ra.

Ý chính

  • Kỹ năng bổ sung cho nhau là lợi ích lớn.
  • Cộng sự khác bạn về rủi ro là cái phanh lành mạnh.
  • Khác chiến thuật thì lành mạnh, khác mục tiêu thì không.
  • Hỏi nhau thường xuyên khối lượng việc có công bằng không.

Áp dụng ngay hôm nay

Cùng cộng sự viết ra mục tiêu năm năm của mỗi người và xem hai bản có khớp nhau không.

Lợi ích của việc hùn hạp

Nền móng cho cả công ty. Cách các nhà sáng lập làm việc với nhau sẽ đặt nền cho cách nhân viên và đối tác làm việc với công ty. Sách kể ra các lợi ích sau.

Nhiều ý kiến. Có người cùng bàn giúp ra quyết định nhanh khi thông tin còn ít, và các nhà sáng lập đều có quyền lợi gắn trực tiếp với kết quả.

Góc nhìn rộng hơn. Cộng sự có thể khác nhau về chiến thuật và phong cách, miễn là cùng mục tiêu. Ví dụ về lệch mục tiêu: nhà đầu tư muốn lời nhanh, còn bạn muốn công ty bền lâu.

Kỹ năng bổ sung cho nhau. Ví dụ một người giỏi bán hàng, một người giỏi tài chính. Startup công nghệ cần một giám đốc công nghệ (CTO). Ít nhất một nhà sáng lập nên có kinh nghiệm thật trong ngành hoặc trong vận hành.

Có người cùng chia vui chia buồn. Nhân viên không thể cho bạn điều này.

Nhà đầu tư mạo hiểm thích từ hai nhà sáng lập trở lên. Cơ hội thành công cao hơn, và rủi ro không dồn hết vào một người. Số liệu của Sở Thuế Mỹ (IRS) cho thấy thu nhập trung bình của các doanh nghiệp hợp danh tăng vọt, trong khi doanh nghiệp một chủ gần như đứng yên. Có thể giải thích bằng làn sóng làm thêm ngoài giờ và việc kinh doanh ngày càng phức tạp, nhưng tác giả cho rằng đội ngũ gắn kết thì cạnh tranh tốt hơn.

Đồng lòng trước nhân viên, hoặc "người tốt, người xấu". Nhân viên hay chất vấn một nhà sáng lập đơn độc hơn. Hai cộng sự cùng quan điểm có thể cùng nhau đưa ra quyết định, hoặc khi đàm phán thì mỗi người giữ một phong cách riêng, miễn là thật với tính mình.

Cân bằng khi chấp nhận rủi ro. Nếu cộng sự đứng ở chỗ khác bạn trên thang thận trọng và liều lĩnh, đó là một cái phanh lành mạnh. Lời khuyên của tác giả: "hãy lắng nghe nó".

Nuôi dưỡng sáng tạo. Khi cùng động não, ý tưởng của người này kích thêm ý tưởng của người kia. Sách trích Denise Jacobs về việc ý tưởng va vào nhau mà sinh ra cái mới.

Câu chuyện công ty thế chấp ở Houston. Tác giả cùng một cộng sự lập công ty cho vay thế chấp năm 2001. Năm 2005, một trưởng nhóm bán hàng bỏ đi, kéo theo bốn nhân viên chủ chốt. Hai cộng sự ngồi lại phân tích điểm tốt và điểm dở khi làm việc ở công ty, và phát hiện ra những bất mãn ngầm. Người cộng sự đề xuất lập một đội gọi điện tìm khách hàng tiềm năng, để nhân viên tín dụng chỉ việc tư vấn và chốt hồ sơ. Cách này đưa năm 2005 thành năm kỷ lục và góp phần vào việc bán công ty sau này. Bài học: cộng sự nâng đỡ nhau và cùng nhau nghĩ ra lời giải.

Mặt trái của việc hùn hạp

Nhiều ý kiến cũng có hai mặt. Có thể sinh tranh cãi và tổn thương lòng tự ái, nhất là khi gặp người lúc nào cũng phải đúng mà lại nắm 51%. Người đó sẽ lấn át người thiểu số, còn người không được lắng nghe thì sớm muộn sẽ phản kháng hoặc bỏ đi.

Mục tiêu và kỳ vọng không thể dung hòa. Bất đồng về chiến thuật là chuyện lành mạnh. Khác nhau tận gốc về mục tiêu hay giá trị thì không. Ví dụ: một người muốn niêm yết cổ phiếu (IPO) sau bốn năm, người kia muốn một doanh nghiệp nhỏ bền vững đủ sống thoải mái. Hãy nói kỹ về mục tiêu của từng người trước khi ký.

Chia sẻ ánh đèn và phần thưởng. Nếu cái tôi của bạn đòi nhận hết công lao thì đừng tìm người đồng sáng lập. Ai cũng cần được ghi nhận, dù ai giữ chức CEO. Về tiền bạc, có người không muốn có cộng sự để giữ trọn lợi nhuận. Theo tác giả, phần cổ phần nhường ra sẽ được bù lại nếu cộng sự mang theo nguồn lực và nâng trần phát triển của công ty. Điều kiện là phải đúng người, nếu không bạn đang cho đi phần cổ phần lẽ ra nên giữ.

Thời gian bỏ ra. Hãy thường xuyên hỏi nhau xem khối lượng việc có công bằng không. Khi trách nhiệm trong đời sống tăng lên, khối lượng việc của mỗi người sẽ khác đi. Điều đó không sao, miễn là vẫn đáp ứng kỳ vọng đã thống nhất.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nhà đầu tư thích nhiều nhà sáng lập?

Theo sách, nhà đầu tư mạo hiểm thích từ hai nhà sáng lập trở lên vì cơ hội thành công cao hơn và rủi ro không dồn hết vào một người. Kỹ năng bổ sung, như một người giỏi bán hàng và một người giỏi tài chính, cũng làm công ty vững hơn.

Mặt trái lớn nhất của hùn hạp là gì?

Cenkus nhấn mạnh mục tiêu và kỳ vọng không thể dung hòa. Bất đồng chiến thuật là lành mạnh, nhưng khi một người muốn niêm yết sau bốn năm còn người kia muốn một doanh nghiệp nhỏ bền vững, mâu thuẫn sẽ rất khó gỡ.

Nội dung này có thay cho tư vấn pháp lý không?

Không. Đây là thông tin chung về luật Mỹ theo ấn bản của sách. Luật khác nhau giữa các bang và thay đổi theo thời gian, và các con số về thuế, phí hay mức miễn trừ có thể đã cũ. Trước khi ký hay nộp giấy tờ, hãy hỏi luật sư hoặc kế toán nơi bạn kinh doanh.