Phần 4 đến 6: Theseus, Romulus: hai người lập thành

Written By

Tóm tắt đời Theseus và Romulus của Plutarch: người thống nhất Athens, người lập Rome, và bài học không buông quyền cũng không lạm quyền.

Tóm tắt

Phần 4 đến 6 là phần kể hai người lập thành huyền thoại. Theseus gom các thị trấn Attica thành Athens và từ bỏ ngôi vua; Romulus lập Rome, Viện nguyên lão và chính sách thu nạp người thua trận. Plutarch so sánh và kết luận vua giữ ngôi bằng cách không bỏ quyền mà cũng không vượt quyền.

Ý chính

  • Thống nhất thay vì chia rẽ.
  • Thu nạp người thua trận.
  • Cân nhắc nhiều nguồn.
  • Không buông, không lạm quyền.

Áp dụng ngay hôm nay

Nhìn lại một quyền bạn đang có trong công việc và tự hỏi mình đang dùng quá ít hay quá nhiều.

Thống nhất Attica

Dùng sức cho người khác. Theseus chọn đường bộ nguy hiểm tới Athens và trừ các tên cướp trên đường. Ông tới Crete giết quái vật Minotaur, rồi gom các thị trấn rải rác thành một thành phố và từ bỏ ngôi vua. Cuối đời ông bị phe phái chống lại và mất ở Skyros. Plutarch cân nhắc nhiều bản kể thay vì chọn một huyền thoại.

Xây thành từ con số không

Thu nạp người thua trận. Theo truyền thuyết, hai anh em sinh đôi được sói nuôi, lớn lên lập thành Rome. Romulus lập Viện nguyên lão, quan hệ bảo trợ, và chính sách thu nạp các dân tộc bị chinh phục như người ngang hàng. Cuộc chiến với người Sabine kết thúc nhờ những người vợ đứng chắn giữa hai đạo quân. Về cuối ông trở nên chuyên quyền rồi biến mất trong một cơn bão.

Hai lối sai của người cai trị

Không buông, không lạm quyền. Theseus tự chọn con đường anh hùng; Romulus bị hoàn cảnh đẩy tới nhưng xây được nhiều hơn. Một người sai về phía chiều lòng đám đông, người kia về phía chuyên quyền. Plutarch nói vua giữ ngôi bằng cách không bỏ quyền mà cũng không vượt quyền.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 4, phần 5 và phần 6 của Plutarch's Lives tập I (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Theseus làm gì cho Athens?

Theo Plutarch, Theseus gom các thị trấn rải rác của vùng Attica thành một thành phố, từ bỏ ngôi vua, chia công dân thành quý tộc, nông dân và thợ thủ công, và mời mọi người tới sống. Mộ ông sau này thành nơi trú ẩn cho người nghèo và người bị áp bức.

Romulus xây Rome thế nào?

Romulus lập quân đoàn, Viện nguyên lão gồm một trăm người, quan hệ bảo trợ, và mở nơi trú ẩn cho người bị ruồng bỏ. Rome thu nạp các dân tộc bị chinh phục như người ngang hàng. Về cuối ông trở nên chuyên quyền và biến mất trong một cơn bão.

Plutarch so sánh hai người ra sao?

Theseus tự chọn con đường anh hùng, còn Romulus bị hoàn cảnh đẩy tới nhưng xây được nhiều hơn. Một người sai về phía chiều lòng đám đông, người kia về phía chuyên quyền. Plutarch nói vua giữ ngôi bằng cách không bỏ quyền mà cũng không vượt quyền.