Phần 15 đến 17: Perikles và Fabius: bình tĩnh và kiên nhẫn

Tóm tắt đời Perikles và Fabius Maximus: người Olympia điềm tĩnh, liêm chính, chiến lược trì hoãn chậm mà chắc trước Hannibal, và khi quá thận trọng là lỗi.

Tóm tắt

Phần 15 đến 17 là phần kể hai người lãnh đạo điềm tĩnh. Perikles xây Parthenon, lãnh đạo Athens khoảng hai mươi lăm năm mà không làm giàu cho mình. Fabius chọn cách trì hoãn trước Hannibal dù bị chê là hèn, và cứu người từng chống mình. Plutarch nói quá thận trọng và quá tự tin đều là lỗi.

Ý chính

• Bình tĩnh trước lăng mạ.
• Không làm giàu nhờ quyền.
• Không để lời chê đẩy mình.
• Cứu cả người chống mình.

Áp dụng ngay hôm nay

Lần tới khi bị chê vì làm chậm mà chắc, viết ra lý do của mình thay vì vội đổi cách.

Người Olympia điềm tĩnh

Liêm chính giữ quyền. Perikles học Anaxagoras, nói ít, giữ bình tĩnh trước kẻ lăng mạ. Ông xây Parthenon, lãnh đạo Athens khoảng hai mươi lăm năm mà không làm giàu cho mình. Trong chiến tranh ông phòng thủ sau tường thành, rồi mất vì bệnh dịch, tự hào rằng chưa người Athens nào phải mặc tang vì mình.

Chậm mà chắc

Không để lời chê đẩy mình. Sau thất bại ở Trasimene, Fabius làm độc tài quan và chọn cách trì hoãn, bám theo Hannibal trên đồi cao mà không giao chiến. Lính chê ông là đầy tớ của Hannibal. Ông vẫn cứu Minucius, người từng chống mình, mà không một lời trách. Về cuối ông phản đối kế hoạch của Scipio vì thận trọng quá mức.

Quá thận trọng cũng là lỗi

Cả hai đều liêm chính. Fabius cứu Rome lúc gần sụp đổ, khó hơn; Perikles có nhiều chiến thắng hơn và thấy trước cuộc chiến sẽ diễn ra ra sao. Plutarch nói quá thận trọng và quá tự tin đều là lỗi. Perikles từ chối hối lộ lớn; Fabius bỏ tiền riêng chuộc tù binh.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 15, phần 16 và phần 17 của Plutarch's Lives tập I (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Perikles lãnh đạo Athens thế nào?

Ông nói ít, giữ bình tĩnh, từng cho người soi đèn đưa kẻ lăng mạ mình về nhà. Ông xây Parthenon để mọi nghề đều có việc. Suốt khoảng hai mươi lăm năm cầm quyền, tài sản riêng của ông không tăng. Ông mất vì bệnh dịch; đây không phải lời khuyên y khoa.

Chiến lược trì hoãn của Fabius là gì?

Fabius bám theo Hannibal trên đồi cao, tránh giao chiến lớn, để quân xâm lược hao mòn dần như ngọn đèn ít dầu. Lính chê ông là đầy tớ của Hannibal, nhưng ông không để lời chê đẩy mình. Thất bại ở Cannae sau đó cho thấy ông đúng.

Fabius đối xử với Minucius ra sao?

Minucius chê Fabius và được dân cho quyền ngang ông. Khi Minucius rơi vào ổ phục kích, Fabius dẫn quân tới cứu mà không một lời trách. Minucius và quân lính tự nguyện quay về dưới quyền Fabius và gọi ông là cha.