Phần 18 đến 20: Alkibiades và Coriolanus: tài năng đổi phe

Tóm tắt đời Alkibiades và Coriolanus: hai vị tướng tài bị lưu đày rồi quay sang đánh quê hương, lời người mẹ, và bài học về cơn giận.

Tóm tắt

Phần 18 đến 20 là phần kể hai vị tướng tài bị lưu đày rồi gây hại cho quê hương. Alkibiades đổi phe nhiều lần như tắc kè hoa; Coriolanus kiêu ngạo với dân, dẫn quân đánh Rome, chỉ rút khi mẹ cầu xin. Plutarch nói nịnh dân hay khinh dân đều hỏng, và ai không chiều lòng dân cũng đừng nuôi giận.

Ý chính

• Tài năng cần gốc rễ.
• Kẻ nịnh kéo ta đi.
• Cao ngạo không hợp cộng hòa.
• Đừng nuôi giận.

Áp dụng ngay hôm nay

Nếu đang giận một nhóm người, viết ra một việc bạn có thể làm vì họ thay vì chống lại họ.

Con tắc kè hoa

Tài năng không có gốc. Alkibiades đẹp, giỏi, học Socrates nhưng bị kẻ nịnh kéo đi. Ông thúc đẩy cuộc viễn chinh Sicily, bị kết án vắng mặt, chạy sang Sparta và gây hại cho Athens, rồi đổi phe nhiều lần. Lúc đẹp nhất của ông là ngăn quân đội về đánh nội chiến. Cuối cùng ông bị giết khi đang lưu vong.

Lời mẹ

Cao ngạo không hợp với cộng hòa. Coriolanus dũng cảm, không tham tiền, nhưng kiêu ngạo với dân. Bị lưu đày, ông dẫn quân Volsci đánh Rome. Các sứ giả không lay được ông; chỉ lời cầu xin của mẹ Volumnia làm ông rút quân. Plutarch nhận xét dòng dõi tốt mà không có giáo dục thì như đất tốt mọc cả cỏ dại.

Nịnh dân và khinh dân

Không nuôi giận. Alkibiades bị ghét vì nịnh dân, Coriolanus vì khinh dân. Alkibiades được yêu ngay cả khi gây hại; Coriolanus được nể mà không ai yêu. Plutarch nói ai không chiều lòng dân thì cũng đừng nuôi giận với dân. Sự liêm chính về tiền là điểm sáng của Coriolanus.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 18, phần 19 và phần 20 của Plutarch's Lives tập I (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Alkibiades là người thế nào?

Ông đẹp, giỏi, học Socrates nhưng bị kẻ nịnh kéo đi. Ông thúc đẩy cuộc viễn chinh Sicily, bị kết án vắng mặt, chạy sang Sparta rồi sang Ba Tư, đổi phong cách như tắc kè hoa. Lúc đẹp nhất của ông là ngăn quân đội Athens về đánh nội chiến.

Vì sao Coriolanus rút quân khỏi Rome?

Bị lưu đày, Coriolanus dẫn quân Volsci đánh Rome. Các sứ giả và tư tế không lay được ông. Mẹ ông, bà Volumnia, dẫn phụ nữ Rome tới cầu xin, và ông rút quân, nói chiến thắng ấy may cho Rome nhưng là sự hủy hoại cho mình.

Plutarch so sánh hai người ra sao?

Alkibiades bị ghét vì nịnh dân, Coriolanus vì khinh dân. Alkibiades được yêu ngay cả khi gây hại, còn Coriolanus được nể mà không ai yêu. Plutarch kết luận người không chiều lòng dân cũng đừng nuôi giận với dân. Sự liêm chính về tiền là điểm sáng của Coriolanus.