Phần 21 đến 24: Timoleon và Aemilius Paulus: vận may và phán đoán

Tóm tắt đời Timoleon và Aemilius Paulus: giải phóng Syracuse, đừng chỉ huy người chỉ huy, trận Pydna, vững vàng trong thành công và mất mát.

Tóm tắt

Phần 21 đến 24 là phần khép lại tập I. Timoleon day dứt hai mươi năm vì cái chết của anh mình, rồi giải phóng Syracuse và quy công cho vận may. Aemilius Paulus giữ kỷ luật nghiêm, thắng ở Pydna, không lấy kho báu hoàng gia, và vững vàng khi mất hai con. Phần chú thích không có nội dung kể chuyện mới.

Ý chính

  • Đạo đức cần nguyên tắc vững.
  • Việc nhỏ dẫn tới việc lớn.
  • Không lấy của chung.
  • Vững trong thành công và mất mát.

Áp dụng ngay hôm nay

Chọn một việc nhỏ bạn hay bỏ qua và làm nó cẩn thận hôm nay.

Giải phóng Syracuse

Đạo đức cần nguyên tắc vững. Timoleon từng để người khác giết anh mình khi người anh làm bạo chúa, rồi sống ẩn dật khoảng hai mươi năm vì day dứt. Được Corinth cử sang Sicily, ông giải phóng Syracuse, phá thành lũy bạo chúa, xây tòa án, đón người lưu vong về. Ông quy công cho vận may và mất như cha của đất nước.

Đừng chỉ huy người chỉ huy

Kỷ luật và vận may. Paulus giữ kỷ luật nghiêm và nói bỏ qua việc nhỏ dẫn tới bỏ qua việc lớn. Khoảng sáu mươi tuổi ông thắng vua Perseus ở Pydna trong chưa đầy một giờ, không lấy kho báu hoàng gia, chỉ giữ sách cho các con. Hai con trai ông mất quanh lễ khải hoàn; ông nói nỗi đau riêng là cái giá cho thành công chung.

Vững trong thành công và mất mát

Lương tâm quá mềm. Timoleon làm việc khó hơn với lính đánh thuê khó bảo. Paulus từ chối mọi kho báu; Timoleon nhận nhà và đất. Paulus vững vàng cả khi đau buồn lẫn khi thành công, còn Timoleon day dứt hai mươi năm. Plutarch kết luận lương tâm quá dè dặt có thể tốt mà không thể lớn.

Ghi chú của người dịch

Không có nội dung kể chuyện. Phần chú thích gồm ghi chú của người dịch về thuật ngữ Hy Lạp và chức quan La Mã, theo sau là phần giấy phép Project Gutenberg. Không có nội dung kể chuyện mới.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 21, phần 22, phần 23 và phần 24 của Plutarch's Lives tập I (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Timoleon làm gì ở Syracuse?

Được Corinth cử sang Sicily, Timoleon thắng nhanh với lực lượng nhỏ, phá thành lũy của bạo chúa, xây tòa án, đón hàng vạn người lưu vong về. Ông thắng quân Carthage ở Krimesus. Ông quy công cho vận may, bảo vệ quyền nói thẳng của người chê mình và mất như cha của đất nước.

Aemilius Paulus dạy gì về kỷ luật?

Ông nói bỏ qua việc nhỏ dẫn tới bỏ qua việc lớn. Khoảng sáu mươi tuổi ông nhận chỉ huy, bảo dân đừng chỉ huy người chỉ huy, đào giếng giải quyết thiếu nước, và thắng vua Perseus ở Pydna trong chưa đầy một giờ. Ông chỉ giữ sách hoàng gia cho các con.

Plutarch so sánh hai người ra sao?

Timoleon làm việc khó hơn với lính đánh thuê khó bảo, còn Paulus có quân La Mã kỷ luật. Paulus từ chối mọi kho báu và vững vàng cả khi đau buồn lẫn thành công. Plutarch kết luận lương tâm quá dè dặt như của Timoleon có thể tốt mà không thể lớn.