Phần 1 đến 3: Nikias và Crassus: hai người giàu thua trận xa
Tóm tắt đời Nikias và Crassus của Plutarch: người giàu thận trọng và người giàu tham lam, cùng thua trong một cuộc viễn chinh.
Tóm tắt
Phần 1 đến 3 là phần kể hai người giàu có cùng làm mất quân đội trong một cuộc viễn chinh xa. Nikias rụt rè và sùng tín, chần chừ ở Sicily tới khi thua hẳn. Crassus tham lam và coi thường lời khuyên, thua ở Carrhae trước kỵ binh Parthia. Plutarch thấy tiền của Nikias sạch hơn, cái chết của Crassus đáng thông cảm hơn.
Ý chính
- Thận trọng quá thành rụt rè.
- Lòng tham làm mờ phán đoán.
- Nghe người hiểu địa hình.
- Không giao việc để thử người.
Áp dụng ngay hôm nay
Xem lại một quyết định bạn đang trì hoãn và đặt cho nó một hạn chót cụ thể.
Hòa bình mang tên Nikias
Thận trọng tới mức rụt rè. Nikias giàu, sùng tín và sợ đám đông. Ông ký hòa ước với Sparta, nhưng Alkibiades phá vỡ nó. Ông phản đối cuộc viễn chinh Sicily mà vẫn bị cử làm tướng, rồi chần chừ, nhất là sau một lần nguyệt thực, khiến quân Athens thua hẳn ở Syracuse. Ông đầu hàng xin tha cho quân lính và bị xử tử.
Lòng tham là thói xấu chính
Giàu mà không biết đủ. Crassus làm giàu từ các cuộc truy sát của Sulla và mua rẻ nhà đang cháy, nhưng hiếu khách và nhớ tên từng công dân. Ông dẹp cuộc nổi dậy của Spartacus. Vì muốn chinh phục Parthia, ông bỏ qua lời khuyên, tin người dẫn đường phản bội và thua thảm ở Carrhae, rồi bị giết trong một cuộc thương thuyết.
Tiền sạch và tiền bẩn
Cả hai làm mất quân đội. Plutarch thấy của cải của Nikias từ mỏ đáng trọng hơn của Crassus. Nikias rụt rè, Crassus thất thường. Cả hai làm mất quân đội của đất nước mình. Nikias có lòng sùng tín và thận trọng; Crassus coi thường điềm báo. Về cái chết, Plutarch thấy Crassus đáng thông cảm hơn.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 1, phần 2 và phần 3 của Plutarch's Lives tập III (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Nikias thua ở Sicily?
Nikias phản đối cuộc viễn chinh nhưng vẫn bị cử làm tướng. Ông chỉ huy chậm chạp, bỏ lỡ lợi thế ban đầu. Khi cần rút quân, ông lại trì hoãn sau một lần nguyệt thực. Hạm đội thua trong cảng và quân đội tan rã khi rút lui. Ông đầu hàng và bị xử tử.
Crassus làm giàu và thua trận thế nào?
Crassus làm giàu từ các cuộc truy sát của Sulla và mua rẻ nhà đang cháy. Muốn chinh phục Parthia, ông bỏ qua điềm báo và lời khuyên của vua Armenia, tin người dẫn đường phản bội vào sa mạc, và thua ở Carrhae. Đây không phải lời khuyên tài chính.
Plutarch so sánh hai người ra sao?
Của cải của Nikias từ mỏ đáng trọng hơn của Crassus từ truy sát và hỏa hoạn. Nikias rụt rè, Crassus thất thường. Cả hai làm mất quân đội. Nikias sùng tín và thận trọng, Crassus coi thường điềm báo. Plutarch thấy việc Nikias đầu hàng đáng xấu hổ hơn.

