Phần 4 đến 6: Sertorius và Eumenes: hai người lưu vong cầm quân
Tóm tắt đời Sertorius và Eumenes: lưu vong mà vẫn cầm quân ngoại bang, mưu trí bù cho xuất thân, và bị chính người mình phản bội.
Tóm tắt
Phần 4 đến 6 là phần kể hai vị tướng tài bị lưu vong, chỉ huy quân ngoại bang và bị chính người phe mình phản bội. Sertorius xây quân kỷ luật ở Tây Ban Nha và dạy rằng kiên trì thắng sức mạnh. Eumenes, người thư ký của Alexander, dùng mưu trí để giữ các tướng hay ganh tị. Plutarch thấy Eumenes khó khăn hơn nhưng kết cục kém hơn.
Ý chính
- Kiên trì thắng sức mạnh.
- Mưu trí bù cho xuất thân.
- Đoàn kết nhóm hay ganh tị.
- Lòng trung thành có giá.
Áp dụng ngay hôm nay
Chia một mục tiêu lớn thành từng phần nhỏ và làm phần đầu tiên hôm nay, như nhổ từng sợi đuôi ngựa.
Mua thời gian
Kiên trì thắng sức mạnh. Sertorius chột một mắt và xem đó là bằng chứng dũng cảm. Bị lưu vong, ông dẫn dắt người Lusitania ở Tây Ban Nha, xây quân kỷ luật, dạy con em quý tộc học chữ. Ông dùng hai đuôi ngựa để dạy đồng minh rằng kiên trì thắng sức mạnh. Về cuối ông khắc nghiệt hơn và bị chính sĩ quan của mình giết trong bữa tiệc.
Người thư ký cầm quân
Mưu trí bù cho xuất thân. Eumenes là thư ký của Alexander, bị chê chỉ biết cầm bút. Sau khi Alexander mất, ông tự xây kỵ binh, thắng Kraterus, chịu vây ở Nora, và dựng lều của Alexander để đoàn kết các tướng hay ganh tị. Cuối cùng chính quân cựu binh đổi ông lấy hành lý của họ và giao ông cho Antigonus.
Hai người lưu vong cầm quân ngoại
Khó khăn lớn hơn, kết cục kém hơn. Sertorius chỉ huy không bị tranh chấp; Eumenes, một thư ký ngoại bang, phải trị cả đối thủ lẫn lính Macedonia, nên khó hơn. Sertorius yêu hòa bình và đánh để sống còn; Eumenes muốn ngôi vua và yêu chiến tranh. Plutarch thấy cái chết của Sertorius cao đẹp hơn.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 4, phần 5 và phần 6 của Plutarch's Lives tập III (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Bài học hai đuôi ngựa là gì?
Đồng minh của Sertorius nóng vội muốn đánh lớn. Ông cho một người khỏe giật cả đuôi ngựa một lúc mà không được, rồi cho một người yếu nhổ từng sợi và làm xong. Ông dạy rằng kiên trì thắng sức mạnh, và những gì không thể làm một lúc có thể làm dần.
Eumenes giữ các tướng ganh tị thế nào?
Eumenes là người ngoại bang và từng làm thư ký, nên các tướng Macedonia không muốn nghe ông. Ông dựng một lều của Alexander với ngai vàng trống và họp ở đó, như thể Alexander vẫn chủ trì. Cách này giúp các tướng ganh tị chịu bàn chuyện chung.
Plutarch so sánh hai người ra sao?
Sertorius chỉ huy không bị tranh chấp và yêu hòa bình. Eumenes phải trị cả đối thủ lẫn cựu binh Macedonia, nên khó khăn lớn hơn, nhưng ông muốn ngôi vua và yêu chiến tranh. Plutarch thấy cái chết đột ngột của Sertorius cao đẹp hơn việc Eumenes bị bắt.

