Phần 12 đến 14: Phokion và Cato con: đức hạnh lỡ thời

Tóm tắt đời Phokion của Athens và Cato con của Rome: con dao chặt bài diễn văn, nói thẳng, sống sạch, kiên định với nguyên tắc giữa thời loạn.

Tóm tắt

Phần 12 đến 14 là phần khép lại tập III với hai người có đức hạnh lỡ thời. Phokion nói ngắn, sống giản dị, từ chối cả trăm talent của Alexander, và bị đám đông kết án mà không oán. Cato con theo phái Khắc kỷ, liêm chính tới cùng, chống Caesar và mất ở Utica. Phần chú thích không có nội dung kể chuyện mới.

Ý chính

• Nói ngắn, nói thật.
• Từ chối quà có điều kiện.
• Không oán người hiểu lầm mình.
• Giữ nguyên tắc khi bất lợi.

Áp dụng ngay hôm nay

Trong cuộc họp tiếp theo, nói ý chính của bạn trong một câu trước khi giải thích.

Con dao chặt bài diễn văn

Nói thẳng, sống sạch. Phokion học Plato, nói ngắn tới mức Demosthenes gọi ông là con dao chặt bài diễn văn. Ông làm tướng bốn mươi lăm lần, khuyên hòa bình, từ chối cả trăm talent của Alexander. Cuối đời ông bị đám đông kết án và uống thuốc độc bình thản, dặn con đừng oán người Athens. Athens sau đó hối hận.

Người tự do duy nhất

Kiên định với nguyên tắc. Cato theo phái Khắc kỷ, sống khắc khổ, làm quan liêm chính, mang về nguyên vẹn kho báu Cyprus. Ông chống Caesar, không chịu chiều cử tri nên thua bầu cử. Sau thất bại ở Thapsus, ông lo cho người khác thoát khỏi Utica, rồi tự kết liễu đời mình. Caesar nói tiếc vì không được tha cho ông.

Ghi chú học thuật

Không có nội dung kể chuyện mới. Sau mỗi đời người là ghi chú về địa danh, nhân vật, ngày tháng và các nguồn cổ như Appian, Dio, Suetonius. Một ghi chú nói phần đầu đời Caesar đã thất truyền. Không có nội dung kể chuyện mới.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 12, phần 13 và phần 14 của Plutarch's Lives tập III (bản dịch Stewart và Long, Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Phokion được gọi là con dao chặt bài diễn văn?

Phokion nói rất ngắn và thẳng, nên Demosthenes nói mỗi khi ông đứng lên là bài diễn văn dài của mình bị chặt gọn. Ông làm tướng bốn mươi lăm lần, khuyên hòa bình, và từ chối một trăm talent Alexander gửi tặng.

Cato con làm quan thế nào?

Cato làm quan liêm chính: dọn dẹp kho bạc, mang kho báu Cyprus về nguyên vẹn, từ chối liên minh hôn nhân với Pompey. Ông không chịu chiều cử tri nên thua bầu chấp chính quan. Ông chống Caesar tới cùng, và cái chết ở Utica được thuật lại ngắn gọn.

Phokion đối mặt với cái chết ra sao?

Khi Athens khôi phục dân chủ, đám đông quay sang chống ông và kết án tử. Ông uống thuốc độc bình thản và dặn con đừng oán giận người Athens. Sau này Athens hối hận và vinh danh ông. Bản tóm tắt thuật lại ngắn gọn như lịch sử.