Chương I: nền tảng của quản lý khoa học
Chương I The Principles of Scientific Management: lợi ích chủ và thợ theo Taylor, làm chậm có chủ ý, và một cách làm tốt nhất.
Tóm tắt
Chương I là chương Taylor nêu nền tảng lý thuyết. Ông cho rằng lợi ích của chủ và thợ là một, gọi việc cố tình làm chậm là cái hại lớn nhất, và nêu ba nguyên nhân. Lời giải theo ông là tìm một cách làm tốt nhất bằng nghiên cứu động tác và thời gian. Đây là lý thuyết gây tranh cãi.
Ý chính
- Thịnh vượng cho cả hai bên.
- Làm chậm có ba nguyên nhân.
- Chủ cắt đơn giá làm mất lòng tin.
- Một cách làm tốt nhất, theo Taylor.
Áp dụng ngay hôm nay
Hỏi người làm cùng bạn điều gì khiến họ chưa muốn làm hết sức, và lắng nghe.
Lợi ích chủ và thợ là một, theo Taylor
Thịnh vượng cho cả hai bên. Mục tiêu chính của quản lý, theo Taylor, là thịnh vượng tối đa cho cả chủ lẫn từng người làm: lương cao cho thợ và chi phí lao động thấp cho chủ. Ông nói công nghiệp đang tổ chức cho chiến tranh thay vì hòa bình, vì hai bên tin lợi ích đối nghịch nhau.
Làm chậm có chủ ý. Ông gọi việc cố tình làm chậm là cái hại lớn nhất, và nêu ba nguyên nhân: niềm tin sai rằng làm nhiều sẽ khiến người khác mất việc, hệ thống quản lý tồi khiến thợ phải tự vệ, và cách làm theo kinh nghiệm gây lãng phí. Ông thừa nhận chủ hay cắt đơn giá khi thợ làm nhanh, khiến thợ coi chủ là kẻ thù.
Một cách làm tốt nhất. Taylor cho rằng mỗi việc có một cách làm và một công cụ tốt nhất, chỉ tìm được bằng nghiên cứu động tác và thời gian. Quản lý phải nhận phần chuẩn bị và giúp thợ hằng ngày. Ông khẳng định lương tăng từ ba mươi tới một trăm phần trăm và không có đình công, nhưng đây là con số ông tự nêu.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương I của The Principles of Scientific Management (Frederick Winslow Taylor, bản Project Gutenberg số 6435 trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Taylor giải thích việc làm chậm thế nào?
Ông nêu ba nguyên nhân: niềm tin rằng làm nhiều sẽ khiến người khác mất việc, hệ thống quản lý tồi khiến thợ phải tự vệ, và cách làm theo kinh nghiệm gây lãng phí. Ông thừa nhận chủ hay cắt đơn giá khi thợ làm nhanh, khiến thợ mất lòng tin.
Lợi ích chủ và thợ có thật là một?
Taylor tin là một: lương cao cho thợ, chi phí lao động thấp cho chủ. Nhiều nhà nghiên cứu lao động phản bác rằng lợi ích hai bên có chỗ xung đột thật, và quyền quyết định cách làm việc bị dồn hết về phía quản lý.
Con số trong chương I có đáng tin?
Taylor khẳng định lương tăng từ ba mươi tới một trăm phần trăm, sản lượng gấp đôi và không có đình công trong nhiều năm. Đây là con số ông tự nêu, không có kiểm chứng độc lập trong sách, nên mình ghi lại như tuyên bố của tác giả.