Chương 3. Phần vốn và phần lợi nhuận của thành viên
Góp tiền, tài sản hay công sức, thuế khi góp vốn, chuyển doanh nghiệp đang có thành LLC, phần chia lãi lỗ và phân bổ đặc biệt.
Tóm tắt
Chương 3 là chương về phần vốn và phần lợi nhuận của thành viên LLC. Mancuso giải thích cách góp vốn bằng tiền, tài sản hay công sức, thuế khi góp vốn ban đầu, phần chỉ hưởng lợi nhuận, chuyển doanh nghiệp đang có thành LLC, phần chia lãi lỗ và quy tắc phân bổ đặc biệt.
Ý chính
- Góp tiền mặt không bị đánh thuế.
- Góp công sức bị đánh thuế như tiền công.
- Vay tiền để góp giúp tránh thuế trên công sức.
- Phân bổ đặc biệt phải có tác động kinh tế thực chất.
Áp dụng ngay hôm nay
Liệt kê mọi thứ bạn định góp vào LLC và ghi bên cạnh mỗi thứ là tiền, tài sản hay công sức.
Phần vốn và phần lợi nhuận của thành viên
Nội dung chương. Chương này nói về cách thành viên góp vốn cho LLC, ảnh hưởng thuế của từng cách góp, việc chuyển doanh nghiệp đang có sang LLC, và cách chia lãi lỗ.
Phần vốn trong LLC
Góp và nhận. Thành viên ban đầu góp vốn bằng tiền, tài sản, công sức, hoặc lời hứa góp những thứ đó. Đổi lại, mỗi người nhận một phần vốn (một phần tài sản của LLC). Ví dụ: 50% phần vốn trong một LLC trị giá 500.000 USD (tính cả uy tín thương hiệu) có nghĩa khoảng 250.000 USD khi được mua lại. Thỏa thuận điều hành hoặc thỏa thuận mua bán phần vốn nên ghi cách định giá và cách trả (một lần hay trả góp).
- Ví dụ 1: Home Page Designs, ba người làm web là Tim, Dan và Ellory. Tim góp thiết bị trị giá 12.000 USD, Dan góp 12.000 USD tiền mặt. Ellory không có tiền nên đồng ý để lại 12.000 USD đầu tiên trong phần lợi nhuận của mình cho công ty. Mỗi người sở hữu 1/3.
- Ví dụ 2: Ellory nhận ra rằng nhận phần vốn để đổi lấy công sức sẽ phát sinh thuế thu nhập. Anh xin hai người kia cho vay cá nhân 12.000 USD để mua 1/3 của mình, rồi trả cả gốc lẫn lãi từ lợi nhuận năm đầu.
Thuế khi góp vốn ban đầu
Phạm vi áp dụng. Phần này chủ yếu áp dụng cho LLC nhiều thành viên. LLC một thành viên là "thực thể bị bỏ qua" (disregarded entity), đánh thuế như doanh nghiệp một chủ: chủ đóng thuế trên lợi nhuận mỗi năm. Chủ không có cơ sở tính thuế riêng trong LLC, mà có cơ sở riêng cho từng tài sản kinh doanh. Khi bán, phải khai theo từng tài sản.
Góp tiền mặt. Không bị đánh thuế. Cơ sở tính thuế (tax basis) của thành viên trong phần vốn bằng số tiền đã góp. Cơ sở này tăng hoặc giảm theo lãi lỗ được phân bổ, các khoản đã chia và nợ của LLC. Nó dùng để tính lãi khi bán. Ví dụ: Jethro góp 1.000 USD vào một LLC đãi vàng. Tới năm thứ 5 anh đã được phân bổ và đóng thuế trên 50.000 USD, nên cơ sở là 51.000 USD. Năm thứ 10 anh bán phần của mình với giá 100.000 USD, phần lãi chịu thuế là 49.000 USD.
Góp tài sản (bất động sản, xe, thiết bị, bằng sáng chế, nhãn hiệu). Ổn nếu các thành viên đồng ý về giá trị.
- Tài sản đã tăng giá: thường không bị đánh thuế lúc góp, nhưng thuế trên phần tăng giá trước đó chỉ được hoãn lại, thường đến hạn khi bán phần vốn hoặc bán LLC. Ví dụ: tòa nhà của Jim mua 20.000 USD, nay trị giá 120.000 USD. Phần vốn của anh là 120.000 USD nhưng cơ sở là 20.000 USD. Khi bán phần vốn với giá 120.000 USD, anh đóng thuế trên 100.000 USD lãi.
- Ngoại lệ có thể làm phát sinh thuế: LLC chia tiền cho người góp tài sản trong vòng hai năm, hoặc LLC bán tài sản đó hay giao nó cho một thành viên khác.
- Tài sản đang thế chấp (chỉ với LLC nhiều thành viên): khoản nợ được chia cho các thành viên theo tỷ lệ lãi lỗ, và phần nợ chuyển sang người khác được coi như người góp nhận tiền mặt. Ví dụ: góp tài sản 100.000 USD còn nợ thế chấp 50.000 USD vào một LLC có năm thành viên bằng nhau. Người góp bị coi như có 40.000 USD thu nhập (4/5 của 50.000) nếu con số này vượt cơ sở của họ. Hãy hỏi cố vấn thuế.
- Tài liệu cơ bản về thuế: Federal Taxation: Comprehensive của Prentice Hall.
Góp công sức. Nhận phần vốn để đổi lấy công sức đã làm hoặc hứa làm thì bị đánh thuế như tiền công, theo giá trị phần vốn. Ví dụ: một thành viên góp 10.000 USD cộng 500 giờ làm không lương để dựng trang web. Ví dụ khác: Computer Tex LLC có bốn lập trình viên, mỗi người trả 20.000 USD lấy 20%. Sharon nhận 20% nhờ hứa lập trình miễn phí. Cô phải đóng thuế trên 20.000 USD và phải nộp thuế ước tính ngay trong năm, dù chưa nhận đồng nào. Có quy định, thỏa thuận và lựa chọn riêng cho phần vốn hợp danh nhận để đổi lấy công sức, và phải làm trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận. Hãy hỏi cố vấn thuế.
Vay tiền để góp (tránh thuế trên công sức). Thành viên vay tiền mặt (từ ngân hàng, từ một thành viên khác, hoặc từ chính LLC nếu luật bang cho phát hành phần vốn đổi lấy giấy nợ), ký giấy nợ với lãi suất hợp lý theo thị trường, và trả bằng lợi nhuận từ LLC hay tiền khác. Người cho vay có thể đòi tài sản bảo đảm. Ví dụ: Happy Hoofs Equestrian Academy LLC (Bella và Xavier). Bella cho Xavier vay để anh trở thành thành viên mà không phải đóng thuế ngay.
- Mẹo: đợi sau này mới mua vào có thể phản tác dụng. Nếu LLC nhanh chóng có giá trị (trang trại của Bella và Clyde), Xavier lúc đó chỉ là nhân viên, không đủ tiền mua với giá cao hơn và lỡ phần lợi nhuận.
Phần chỉ hưởng lợi nhuận (profits-only interest). Thành viên được một phần lợi nhuận, không phải phần tài sản, để đổi lấy công sức tương lai. Thường không bị đánh thuế lúc nhận (vì không có phần vốn nào được phát), trừ khi LLC có lợi nhuận dễ đoán trước, hoặc phần này bị bán hay chuyển nhượng trong vòng hai năm. Thành viên đóng thuế trên phần lợi nhuận được phân bổ khi có.
- Ví dụ: Hubert Allis Overalls, Ltd. Co. cho Hank Allis 25% lợi nhuận trong 10 năm, cộng lương, theo một hợp đồng lao động 10 năm.
- Phần này không được chia tài sản khi bán công ty. Người giữ thường dùng lợi nhuận kiếm được để mua một phần vốn về sau, hoặc bán phần lợi nhuận nếu thỏa thuận điều hành cho phép (dù khó tìm người mua khi công ty chưa có thành tích).
Chuyển doanh nghiệp đang có thành LLC
Chuyển đổi thường gặp. Thường gặp với doanh nghiệp một chủ và hợp danh: tài sản và nợ chuyển sang LLC, chủ giữ nguyên tỷ lệ. Ví dụ: Imogene và Bethany chuyển hợp danh 50-50 Rugby Sales Group thành LLC. Mỗi người có 50% phần vốn và 50% phần chia lợi nhuận. Đây không phải một vụ bán chịu thuế, và vẫn nộp cùng loại tờ khai (Schedule C cho doanh nghiệp một chủ, Mẫu 1065 cho hợp danh).
Các bước chuyển đổi. Việc cần làm:
- Đổi tên doanh nghiệp trên giấy phép, chứng nhận, hợp đồng bảo hiểm, giấy tờ sở hữu động sản và bất động sản.
- Xin mã số thuế liên bang (EIN) mới nếu cần, đăng ký chủ lao động với bang, và các mã số hay giấy phép khác.
- Soạn thỏa thuận điều hành, kể cả khi tỷ lệ không đổi (Chương 6).
Từ công ty cổ phần. Chuyển một công ty cổ phần thành LLC thì khó và thường tốn thuế. Nhiều chủ chọn chuyển sang công ty S để có thuế chuyển thẳng.
Phần lãi lỗ
Phần chia (distributive share, còn gọi là phần lợi nhuận) của thành viên là phần lãi lỗ được phân bổ cuối năm. Thành viên đóng thuế trên mọi khoản lợi nhuận được phân bổ, kể cả khi chưa được chia tiền (Chương 4). Phần này ghi trong thỏa thuận điều hành và thường bằng phần vốn.
Phân bổ đặc biệt lãi lỗ
Chia khác tỷ lệ vốn. Thỏa thuận điều hành có thể chia lãi lỗ không theo tỷ lệ vốn, ví dụ 30% phần vốn nhưng 40% lợi nhuận. Đây là lợi thế của LLC và hợp danh, dù ít gặp ở LLC nhỏ. Công ty cổ phần muốn làm vậy thì rất phức tạp.
Ví dụ Tony và Lisa. Ví dụ: Tony góp toàn bộ tiền mặt. Lisa trả bằng giấy nợ, góp dần trong 2 năm. Mỗi người 50% phần vốn, nhưng Tony nhận 75% lãi lỗ trong 2 năm đầu, sau đó chia đôi. Kế toán thêm câu chữ để IRS chấp nhận cách chia này.
Tác động kinh tế thực chất (substantial economic effect, theo Quy định Bộ Tài chính §1.704-1 tới -3): phân bổ phải có ảnh hưởng kinh tế thật lên người nhận, không chỉ để né thuế. Ví dụ, khoản lỗ phải thật sự làm giảm tài khoản vốn của chủ đó, và nếu tài khoản xuống dưới 0 thì cuối cùng phải bù lại.
Điều khoản "vùng an toàn" (safe harbor) trong thỏa thuận điều hành có ba yêu cầu:
- Giữ tài khoản vốn theo quy tắc riêng.
- Khi thanh lý, chia theo số dư tài khoản vốn. Ví dụ Joe có 25.000 USD, Sam có 50.000 USD, thì chia 1/3 và 2/3.
- Thành viên có tài khoản vốn âm phải bù về 0 khi bán hay thanh lý. Tài khoản âm xảy ra khi lỗ vượt vốn, hoặc tiền đã chia vượt tiền góp cộng lợi nhuận chưa chia. Bù bằng cách góp tiền hoặc tài sản.
Cái giá của vùng an toàn. Đồng ý bù tài khoản âm có nghĩa là từ bỏ sự bảo vệ trách nhiệm hữu hạn cho số tiền đó. Hãy nghĩ kỹ và hỏi cố vấn thuế. Có cách tránh yêu cầu thứ ba, nhưng nằm ngoài phạm vi sách. Hãy dùng một kế toán có kinh nghiệm với thuế chuyển thẳng.
Câu hỏi thường gặp
Góp công sức vào LLC bị đánh thuế thế nào?
Theo sách, nhận phần vốn để đổi lấy công sức đã làm hay hứa làm thì bị đánh thuế như tiền công, theo giá trị phần vốn. Một cách tránh là thành viên vay tiền mặt rồi góp tiền, hoặc nhận phần chỉ hưởng lợi nhuận tương lai.
Phân bổ đặc biệt lãi lỗ là gì?
Đó là chia lãi lỗ khác với tỷ lệ vốn góp. Theo sách, IRS chỉ chấp nhận khi phân bổ có tác động kinh tế thực chất, và thỏa thuận điều hành nên có điều khoản vùng an toàn gồm ba yêu cầu về tài khoản vốn và thanh lý.
Nội dung này có thay cho tư vấn pháp lý không?
Không. Đây là thông tin chung về luật Mỹ theo ấn bản của sách. Luật khác nhau giữa các bang và thay đổi theo thời gian, và các con số về thuế, phí hay mức miễn trừ có thể đã cũ. Trước khi ký hay nộp giấy tờ, hãy hỏi luật sư hoặc kế toán nơi bạn kinh doanh.

