Tóm tắt
Sách ra năm 1997, bị mọi nhà xuất bản từ chối nên Kiyosaki tự in. Hai mươi năm sau, những bài học từng bị chê lại được gọi là lời tiên tri: người làm công tụt lại, người tiết kiệm chịu thiệt, ngôi nhà không phải tài sản.
Ý chính
- Một ý tưởng bị chê lúc đầu vẫn có thể đúng nếu nó dựa trên dòng tiền thật.
- Phần thu nhập tăng thêm chủ yếu rơi vào tay doanh nhân và nhà đầu tư.
- Khi lãi suất xuống thấp, người chỉ biết để dành là người chịu thiệt nhiều nhất.
- Người giàu đóng ít thuế một cách hợp pháp vì họ không làm việc vì tiền.
Áp dụng ngay hôm nay
Mở sao kê ngân hàng ba tháng gần nhất, cộng xem bao nhiêu tiền đến từ công sức của mình và bao nhiêu đến từ thứ mình sở hữu.
Cuốn sách không ai muốn in
Không phải một cú hit. Phần này in lại bài viết nhân dịp kỷ niệm 20 năm. Kiyosaki so sánh với album Sgt. Pepper của ban Beatles, vừa ra đã được giới phê bình khen và bán chạy. "Rich Dad Poor Dad" thì ngược lại. Sách ra ngày 8 tháng 4 năm 1997, cũng là sinh nhật lần thứ 50 của ông, và chẳng được ai đón nhận. Ông phải tự xuất bản vì nhà xuất bản nào cũng từ chối, có thư trả lời viết: "Ông không biết mình đang nói gì." Theo ông, các nhà xuất bản giống ông bố nghèo học cao của ông hơn là giống bố giàu.
Từ lời cảnh báo tới lời tiên tri
Từ lời cảnh báo tới lời "tiên tri". Năm 1997 cuốn sách là một lời cảnh báo. Nhìn lại sau 20 năm, nhiều người gọi các bài học trong đó là lời tiên tri. Ông điểm lại từng bài học mà các nhà xuất bản từng bác bỏ.
- Bài học số 1, "người giàu không làm việc vì tiền". Hơn 50% mức tăng thu nhập ở Mỹ giai đoạn 1993 tới 2010 rơi vào nhóm 1% giàu nhất, và khoảng 95% mức tăng giai đoạn 2009 tới 2012 cũng vậy, theo các nhà kinh tế ở Đại học California. Phần tăng thêm thuộc về doanh nhân và nhà đầu tư, không thuộc về người làm công.
- "Người tiết kiệm là người thua". Với người nghèo và tầng lớp trung lưu, tiết kiệm gần như một thứ tôn giáo. Ông dẫn biểu đồ chỉ số Dow trong 120 năm, ba cú sập trong thập niên đầu của thế kỷ (bong bóng dotcom khoảng năm 2000, bất động sản năm 2007, ngân hàng năm 2008), đặt cạnh cú sập lớn năm 1929, và các biểu đồ cho thấy chính phủ cùng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ in tiền sau mỗi lần sập. Theo ông, việc cắt lãi suất và in tiền từ 2000 tới 2016 đã "cứu người giàu". Khi lãi suất xuống dưới 0 ở nhiều nước, người tiết kiệm bị thiệt, và thiệt nhất là người nghèo cùng tầng lớp trung lưu, những người làm việc vì tiền rồi để dành.
- "Ngôi nhà của bạn không phải là tài sản". Năm 1997 các nhà xuất bản chê ý này. Tới năm 2007, làn sóng vỡ nợ cho vay dưới chuẩn và bong bóng nhà đất vỡ đã dạy người có nhà bài học đó theo cách đau đớn.
- "Vấn đề thật". Ông cho rằng chính người giàu, qua các công cụ phái sinh mà Warren Buffett gọi là "vũ khí hủy diệt tài chính hàng loạt", đã gây ra cú sập, còn người vay dưới chuẩn thì bị đổ lỗi. Thị trường phái sinh ước khoảng 700 nghìn tỷ đô la năm 2007 và khoảng 1,2 triệu tỷ đô la ở thời điểm ông viết. Vấn đề còn lớn hơn trước.
- "Vì sao người giàu đóng thuế ít hơn". Một nhà xuất bản từng nói ý này là phạm pháp. Ông nhắc lại chuyện Obama công bố mức thuế khoảng 30% so với dưới 13% của Romney, điều làm Romney mất điểm, và chuyện thuế là tâm điểm của cuộc bầu cử năm 2016. Người nghèo và trung lưu nổi giận thay vì học cách người giàu đóng ít thuế một cách hợp pháp. Theo ông, người giàu đóng ít thuế chính vì bài học số 1: chừng nào còn làm việc vì tiền thì còn bị đánh thuế. Ngay cả lời hứa "đánh thuế người giàu" cũng nhắm vào người thu nhập cao như bác sĩ, diễn viên, luật sư, không nhắm vào người giàu thật.
Kết quả và lời kết
Kết quả. Sách không thành công ngay, nhưng tới năm 2000 đã vào danh sách bán chạy của New York Times và nằm đó gần bảy năm. Cũng năm 2000, ông lên chương trình của Oprah. Bộ sách Rich Dad bán được khoảng 40 triệu bản.
Có thật một ông bố giàu không? Ông mời người đọc nghe cuộc phỏng vấn trên Rich Dad Radio với Mike, con trai của bố giàu.
"Cao học" Rich Dad. Cuốn sách được viết cố ý cho đơn giản. Ai muốn chi tiết hơn thì có cuốn "Why the Rich Are Getting Richer", mà ông gọi là giáo dục tài chính "thật sự". Ông cảnh báo rằng điều người giàu thật sự làm không dễ và cần học hành nghiêm túc, nên hãy đọc "Rich Dad Poor Dad" trước.