Phác họa lịch sử thành Babylon

Written By

Một thành phố không rừng, không mỏ, không đá mà thành giàu nhất thời cổ đại. Kênh đào, tường thành, thư viện đất sét và bài học về tiền.

Tóm tắt

Phác họa lịch sử thành Babylon là phần Clason kể về một thành phố không có rừng, mỏ hay đá xây dựng mà vẫn thành giàu nhất thời cổ đại. Ông mô tả kênh đào, tường thành, thư viện đất sét và cho rằng người Babylon là những nhà tài chính đầu tiên.

Ý chính

  • Toàn bộ sự giàu có của Babylon là do con người làm ra.
  • Có thể đạt mục tiêu lớn bằng bất cứ phương tiện nào đang có.
  • Những tấm đất sét giữ lại sự khôn ngoan của Babylon tới nay.
  • Quy luật kiếm tiền hôm nay vẫn như xưa.

Áp dụng ngay hôm nay

Liệt kê hai nguồn lực bạn đang có trong tay, dù nhỏ, và một việc có thể làm với chúng trong tuần này.

Thành phố không có gì sẵn

Một thành phố không có gì sẵn. Babylon nằm bên sông Euphrates, trong một thung lũng bằng phẳng và khô cằn. Nơi này không có rừng, không có mỏ, không có đá xây dựng, không nằm trên con đường buôn bán tự nhiên nào, và mưa quá ít. Nó chỉ có hai tài nguyên trời cho: đất màu mỡ và nước sông. Toàn bộ sự giàu có của Babylon là do con người làm ra. Clason dùng điều này làm ví dụ: có thể đạt được những mục tiêu lớn bằng bất cứ phương tiện nào đang có trong tay.

Kênh đào và đập nước. Các kỹ sư Babylon xây đập và những con kênh tưới tiêu khổng lồ. Có những con kênh rộng tới mức, khi lòng kênh khô, một tá con ngựa có thể đi hàng ngang trong đó. Đây là một trong những công trình kỹ thuật đầu tiên trong lịch sử. Họ còn làm hệ thống thoát nước để khai hoang vùng đầm lầy ở cửa sông Euphrates và Tigris. Sử gia Herodotus từng mô tả đất đai màu mỡ và những vụ lúa mì, lúa mạch ở đây.

Những vị vua không đi chinh phạt. Phần lớn vua chúa Babylon khôn ngoan, chịu làm và công bằng. Chinh phạt và cướp bóc chỉ là chuyện phụ, chiến tranh chủ yếu là để phòng thủ. Babylon không có những ông vua tự cao muốn chinh phục cả thế giới.

Thành phố bị chôn vùi. Ngày nay Babylon chỉ còn là phế tích, cách kênh đào Suez khoảng 600 dặm về phía đông, gần vịnh Ba Tư, cùng vĩ độ với thành phố Yuma ở bang Arizona. Thung lũng đã trở lại thành sa mạc, chỉ có dân du mục qua lại. Các nhà khảo cổ tìm ra nó nhờ những mảnh gốm và gạch bị mưa xói lộ ra từ các gò đất. Khoảng hai mươi thế kỷ bụi đã phủ lên thành phố. Babylon có niên đại khoảng 8.000 năm, được xác nhận nhờ một lần nhật thực được mô tả trong tài liệu cổ mà các nhà thiên văn đã tính ngược lại được. Người Sumer là những kỹ sư, nhà thiên văn, nhà toán học và nhà tài chính đầu tiên, và cũng là những người đầu tiên có chữ viết.

Thư viện đất sét và tường thành

Thư viện bằng đất sét. Người Babylon ghi chép trên những tấm đất sét cỡ khoảng 6 nhân 8 inch (chừng 15 nhân 20 cm), dày 1 inch (chừng 2,5 cm). Họ khắc chữ khi đất còn ướt rồi đem nung. Trên những tấm đất sét ấy có truyền thuyết, thơ, lịch sử, chiếu chỉ của vua, luật lệ, giấy tờ nhà đất, giấy nợ và thư từ. Một ví dụ: tấm đất sét của một người bán hàng ghi rằng có người đổi một con bò lấy bảy bao lúa mì, giao trước ba bao, bốn bao giao sau. Hàng trăm nghìn tấm như vậy đã được tìm thấy, và nhờ chúng mà sự khôn ngoan của Babylon còn tới ngày nay.

Những bức tường thành. Tường thành Babylon được xếp ngang hàng với Kim tự tháp trong số những kỳ quan thế giới. Những bức tường đầu tiên được cho là của Nữ hoàng Semiramis, cao khoảng 50 tới 60 bộ (chừng 15 tới 18 mét), ốp gạch, có hào bao quanh. Những bức tường sau này được vua Nabopolassar khởi công khoảng năm 600 trước Công nguyên và con trai ông là Nebuchadnezzar hoàn thành. Chúng cao khoảng 160 bộ (chừng 49 mét, bằng một tòa nhà 15 tầng), dài 9 tới 11 dặm, mặt trên rộng đủ cho một cỗ xe sáu ngựa chạy. Những đạo quân gồm 10.000 kỵ binh, 25.000 xe chiến và 1.200 trung đoàn bộ binh, mỗi trung đoàn 1.000 người, đã vây những bức tường này mà không phá được.

Những nhà tài chính đầu tiên

Một thành phố như thành phố hiện đại. Babylon được tổ chức như một đô thị ngày nay: có đường phố, cửa hàng, người bán rong, đền thờ, và một khu hoàng cung bên trong có tường cao hơn. Người Babylon giỏi điêu khắc, hội họa, dệt vải, làm vàng, làm vũ khí bằng kim loại (họ dùng rìu và giáo kim loại khi các dân tộc khác còn dùng đá) và làm trang sức.

Những nhà tài chính đầu tiên. Người Babylon là những nhà tài chính và thương nhân khéo léo. Theo sách, có vẻ chính họ đã phát minh ra tiền làm phương tiện trao đổi, giấy nợ và giấy tờ sở hữu tài sản bằng văn bản.

Sự sụp đổ. Khoảng năm 540 trước Công nguyên, vua Cyrus định tấn công Babylon. Các cố vấn của vua Nabonidus thuyết phục ông ra ngoài thành đón đánh Cyrus. Quân Babylon thua, bỏ chạy, và Cyrus đi thẳng vào thành qua những cánh cổng mở toang. Thành phố suy tàn rồi bị bỏ hoang, nhưng "sự khôn ngoan của Babylon vẫn còn mãi".

Niềm tin của tác giả. Phần phác họa khép lại bằng một lời tuyên bố: tiền là thước đo thành công trên đời. Nó giúp con người hưởng những gì tốt đẹp nhất mà trái đất mang lại. Tiền dồi dào với những ai hiểu được các quy luật đơn giản chi phối việc kiếm tiền, và những quy luật ấy hôm nay vẫn giống như 6.000 năm trước.

Câu hỏi thường gặp

Babylon có gì đặc biệt về tự nhiên?

Babylon gần như không có gì sẵn: không rừng, không mỏ, không đá xây dựng, không nằm trên đường buôn bán tự nhiên và mưa quá ít. Nó chỉ có đất màu mỡ và nước sông Euphrates. Clason dùng điều đó để nói rằng mọi sự giàu có ở đây đều do con người làm ra.

Người Babylon ghi chép bằng gì?

Họ khắc chữ trên những tấm đất sét còn ướt rồi đem nung. Trên đó có truyền thuyết, thơ, luật lệ, giấy tờ nhà đất, giấy nợ và thư từ. Hàng trăm nghìn tấm như vậy đã được tìm thấy, và nhờ chúng mà sự khôn ngoan của Babylon còn tới ngày nay.

Babylon sụp đổ như thế nào?

Khoảng năm 540 trước Công nguyên, vua Cyrus định tấn công. Các cố vấn thuyết phục vua Nabonidus ra ngoài thành đón đánh. Quân Babylon thua và bỏ chạy, Cyrus đi thẳng vào thành qua những cánh cổng mở. Thành phố suy tàn, nhưng theo Clason sự khôn ngoan của nó vẫn còn.