Chương 4. Gặp nữ thần may mắn

May mắn ở đâu? Không ở bàn cờ bạc hay trường đua. Chương 4 kể những cơ hội bị bỏ lỡ, cho thấy may mắn theo sau cơ hội và chần chừ là kẻ trộm.

Tóm tắt

Chương 4 là buổi bàn luận ở Đền Học vấn về cách thu hút may mắn, mở đầu từ câu hỏi của một người thợ dệt vừa nhặt được túi vàng. Cả nhóm loại bỏ chuyện nhặt được của và cờ bạc, rồi qua những cơ hội bị bỏ lỡ nhận ra rằng may mắn theo sau người dám hành động.

Ý chính

• May mắn có thể được mời gọi bằng cách nắm lấy cơ hội.
• Trong trò chơi may rủi, luật đã được sắp để nhà cái có lời.
• Chần chừ là kẻ trộm lấy dần lúa trong kho.
• Khi tin một món hời là tốt, hãy đặt cọc ngay.

Áp dụng ngay hôm nay

Nghĩ tới một việc tốt cho bản thân mà bạn cứ hoãn lại, và làm bước đầu tiên của nó trước khi hết ngày hôm nay.

Câu hỏi về may mắn

Câu tục ngữ mở đầu. Chương mở bằng một câu tục ngữ Babylon: người may mắn bị ném xuống sông Euphrates sẽ bơi lên với một viên ngọc trai trong tay. Ai cũng muốn gặp may, xưa cũng như nay, và người Babylon bắt tay vào tìm hiểu cách thu hút may mắn.

Đền Học vấn. Đền Học vấn là một trung tâm học tập thực tế, một diễn đàn mở với những người dạy tình nguyện. Ở đó mọi người gặp nhau ngang hàng: một nô lệ có thể tranh luận với một hoàng tử. Arkad có phòng riêng, nơi mỗi tối khoảng 80 người tụ tập để bàn luận.

Chủ đề của buổi tối. Một người thợ dệt vải đề nghị chủ đề. Hôm đó anh nhặt được một túi vàng và muốn biết làm sao để tiếp tục gặp may. Arkad nói có người coi may mắn là chuyện tình cờ hoàn toàn, có người lại tin đó là nữ thần Ashtar ban thưởng cho những ai làm bà vừa lòng. Cả nhóm cùng đi tìm xem may mắn ở đâu.

Lần tìm thứ nhất: nhặt được của. Không ai trong đám đông từng nhặt được một kho báu. Chuyện đó quá hiếm để trông vào.

Cờ bạc và trường đua

Lần tìm thứ hai: cờ bạc và đua ngựa. Một chàng trai thú nhận nữ thần chưa bao giờ ngó tới anh ở bàn cờ bạc. Có người còn đùa chuyện Arkad đặt cược vào những con ngựa xám của Nineveh thay vì những con ngựa hồng của Babylon. Arkad trả lời rằng nữ thần may mắn là nữ thần của tình yêu và phẩm giá, bà giúp người túng thiếu và thưởng cho người xứng đáng. Bà không có mặt ở bàn bạc hay trường đua, nơi người ta thua nhiều hơn thắng. Trong công việc lương thiện như cày ruộng hay buôn bán, cơ hội có lời nghiêng về phía người làm. Trong trò chơi may rủi, cơ hội luôn chống lại người chơi và nghiêng về người mở sòng.

Ghi nhớ. Ông lấy ví dụ trò xúc xắc có một mặt đỏ, ai đặt vào mặt đỏ mà trúng thì được trả gấp 4. Theo cách Arkad tính, người chơi có năm cách thua mà chỉ được trả bốn phần khi thắng. Phần chênh lệch đó thuộc về người mở sòng, nên ông ta giữ lại khoảng một phần năm tổng số tiền mọi người đặt. Luật chơi đã được sắp sẵn để nhà cái luôn có lời. Arkad không kể được tên một người Babylon thành đạt nào mà sự nghiệp bắt đầu từ cờ bạc. Khi ông hỏi có ai biết người nào thắng đều đặn không, đám đông chỉ biết thở dài.

Những cơ hội bị bỏ lỡ

Lần tìm thứ ba: những cơ hội bị bỏ lỡ.

Chuyện thứ nhất, người thương gia già. Hồi trẻ, khi vừa cưới vợ, ông được cha giục tham gia một nhóm mười hai người đang đi làm, mỗi người góp một phần mười thu nhập. Họ định mua một mảnh đất cằn phía trên con kênh, dựng ba guồng nước do bò kéo, rồi chia đất thành những mảnh vườn trồng rau thơm bán cho dân thành phố. Cha ông khuyên ông để dành mười phần trăm và đừng lặp lại sai lầm của chính cha là không bao giờ bắt đầu, vì "cơ hội không chờ ai". Nhưng ông chần chừ. Ông muốn may áo mới cho mình và cho vợ, và nghĩ "còn nhiều thời gian". Dự án ấy hóa ra có lời hơn mọi người dự đoán.

Người chủ đàn gia súc từ sa mạc. Một người da sạm, chủ những đàn gia súc ở sa mạc, nói rằng bước đầu tiên, từ chỗ kiếm tiền bằng sức mình sang chỗ kiếm tiền từ tiền lời của vàng, tự nó đã là may mắn. Ông bắt đầu đàn gia súc bằng việc mua một con bê với giá một đồng bạc. Người bắt đầu sớm sẽ vượt xa người bắt đầu muộn hoặc không bao giờ bắt đầu, như cha của người thương gia kia.

Người khách Syria. Một vị khách người Syria nói tiếng Babylon chưa sõi tìm ra một từ cho người thương gia: "kẻ chần chừ", tức người cứ hoãn lại những việc tốt cho chính mình. Cơ hội không chờ một người chậm chạp.

Chuyện thứ hai, người mua lạc đà và ngựa. Một đêm ông bị kẹt ngoài cổng thành vì cổng đã đóng. Một người nông dân đề nghị bán cho ông 900 con cừu với giá hợp lý, vì vợ người đó đang ốm. Trời tối nên ông không đếm được đàn cừu, và ông không chịu trả trước hai phần ba. Sáng hôm sau, bốn người mua khác lao ra, vì thành phố đang bị đe dọa vây hãm, và họ trả gần gấp ba giá đó. Một người thợ làm yên ngựa rút ra bài học: khi đã tin một món hời là tốt, hãy đặt cọc ngay, để tự bảo vệ mình khỏi chính sự yếu đuối của mình. Con người hay dao động khi đúng và lại cứng đầu khi sai.

Chần chừ là kẻ trộm

Hai chuyện là một. Người Syria chỉ ra rằng hai câu chuyện giống nhau. Cơ hội đến cùng một kế hoạch tốt, và cả hai người đều chần chừ thay vì nói "bây giờ là lúc tốt nhất, tôi làm ngay". Người mua và người thương gia đều thừa nhận chần chừ là thói quen trì hoãn không cần thiết, một kẻ thù của thành công, giống như tên trộm lấy dần lúa trong kho. Họ đã thoát được nó, "như con lừa hoang bị buộc vào cỗ xe" cố giằng ra. Muốn được chia phần kho báu của Babylon, mỗi người phải chiến thắng tính chần chừ của mình. Arkad đồng ý: phần lớn người ta do dự, chùn bước rồi tụt lại phía sau.

Người thợ dệt đổi ý. Anh nói giờ anh hiểu may mắn không phải thứ tự đến mà không cần cố gắng. Muốn thu hút may mắn thì phải nắm lấy cơ hội.

Kết luận của Arkad. "May mắn có thể được mời gọi bằng cách nắm lấy cơ hội." May mắn thường theo sau cơ hội, và hiếm khi đến bằng cách khác. Nữ thần ưu ái người hành động: "Người hành động được nữ thần may mắn ưu ái."

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Arkad nói may mắn không ở bàn cờ bạc?

Theo Arkad, nữ thần may mắn giúp người túng thiếu và thưởng người xứng đáng, không có mặt ở bàn bạc hay trường đua. Trong trò xúc xắc ông tính, người chơi có năm cách thua mà chỉ được trả bốn phần, nên người mở sòng giữ khoảng một phần năm số tiền đặt.

Người thương gia già đã bỏ lỡ cơ hội gì?

Hồi trẻ, ông được cha giục góp một phần mười thu nhập vào nhóm mười hai người mua đất cằn, dựng guồng nước và trồng rau thơm bán cho dân thành phố. Ông chần chừ vì muốn may áo mới và nghĩ còn nhiều thời gian. Dự án ấy có lời hơn mọi người dự đoán.

Chương 4 rút ra kết luận gì về may mắn?

Hai câu chuyện bỏ lỡ cơ hội thật ra là một: cơ hội đến cùng một kế hoạch tốt, nhưng người ta chần chừ. Người thợ dệt hiểu rằng may mắn không tự đến. Arkad kết luận may mắn thường theo sau cơ hội, và nữ thần may mắn ưu ái người hành động.