Chương XIV, XV và phụ lục: Kênh đào Panama và hòa bình của lẽ phải
Tóm tắt chương XIV, XV và các phụ lục tự truyện Roosevelt: kênh đào Panama, Hiệp ước Portsmouth và nói nhẹ nhàng, cầm gậy lớn.
Tóm tắt
Chương XIV, XV và phụ lục là phần Roosevelt nói về chính sách đối ngoại và khép lại cuốn sách. Ông bảo vệ cách mình làm kênh đào Panama, kể việc hòa giải chiến tranh Nga Nhật năm 1905 và chuyến đi vòng quanh thế giới của hạm đội. Đây là lời kể và quan điểm của ông; nhiều sử gia nhìn khác. Các phụ lục bàn thêm về giám sát tập đoàn.
Ý chính
- Không hứa điều không làm được.
- Khôn ngoan là khôn đúng lúc.
- Hòa bình đi với lẽ phải.
- Giám sát hơn chia nhỏ.
Áp dụng ngay hôm nay
Trước khi hứa điều gì hôm nay, tự hỏi: mình có chắc làm được không?
Khôn ngoan là khôn đúng lúc
Quyền đi với bổn phận. Ông nêu nguyên tắc: quốc gia nhận quyền thì nhận bổn phận, không hứa điều không làm được, đối xử lịch sự và công bằng với nước mạnh lẫn yếu. Phần lớn chương bảo vệ chính sách kênh đào Panama: lịch sử đàm phán thất bại, cuộc cách mạng Panama năm 1903 mà ông nói không xúi giục, và việc chọn kênh có âu thuyền. Đây là cách ông kể, nhiều sử gia nhìn khác.
Bản nháp không gửi
Ghi chú ngắn. Bản nháp năm 1903 chưa gửi đề nghị Quốc hội chuyển sang Nicaragua hoặc làm kênh Panama mà không cần Colombia. Ông dùng nó để nói mình không xúi giục cách mạng.
Nói nhẹ nhàng và cầm cây gậy lớn
Hòa bình đi với lẽ phải. Ông cho rằng hòa bình chỉ cao quý khi đi cùng lẽ phải, và một quốc gia không thể vừa muốn các cam kết vừa bỏ hải quân. Ông kể công việc hòa bình: vụ đầu tiên gửi Tòa Trọng tài La Haye, Hiệp ước Portsmouth năm 1905 chấm dứt chiến tranh Nga Nhật mà nhờ đó ông nhận giải Nobel Hòa bình và tặng tiền thưởng cho một quỹ hòa bình công nghiệp, và chuyến đi vòng quanh thế giới của hạm đội. Nhiệm kỳ của ông không có phát súng nào bắn vào nước ngoài.
Đê, không phải đập
Giám sát thường xuyên. Bài viết năm 1911 bảo vệ quyết định năm 1907 của ông và nhắc lại rằng kiện tụng và chia nhỏ công ty không thay được sự giám sát thường xuyên của một ủy ban.
Trả lời Woodrow Wilson
Ghi chú ngắn. Bài trả lời năm 1913 cuốn Tự do mới của Wilson, cho rằng kế hoạch chia nhỏ mọi tập đoàn là vô ích và phe Cấp tiến không chấp nhận độc quyền.
Đính chính
Ghi chú ngắn. Một đính chính ngắn: năm 1884 ông về trang trại và đã cùng Lodge đồng ý ủng hộ ứng viên của đảng một cách thiện chí.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt phần 20, phần 21, phần 22, phần 23, phần 24 và phần 25 của Theodore Roosevelt: An Autobiography (bản Project Gutenberg trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Nói nhẹ nhàng và cầm cây gậy lớn nghĩa là gì?
Đây là câu nổi tiếng của Roosevelt về đối ngoại: lịch sự và kiềm chế trong lời nói, nhưng có đủ sức mạnh để lời nói được tôn trọng. Ông cho rằng một nước không thể vừa giữ các cam kết lớn vừa bỏ hải quân, và không nên hứa điều không làm được.
Roosevelt kể chuyện kênh đào Panama thế nào?
Ông kể các cuộc đàm phán thất bại với Colombia, cuộc cách mạng Panama năm 1903 mà ông nói không xúi giục, rồi việc nhanh chóng công nhận Panama và xây kênh. Đây là cách ông tự bảo vệ quyết định của mình; nhiều sử gia đánh giá khác.
Ông làm gì cho hòa bình?
Ông gửi vụ đầu tiên tới Tòa Trọng tài La Haye, hòa giải để ký Hiệp ước Portsmouth năm 1905 chấm dứt chiến tranh Nga Nhật, nhận giải Nobel Hòa bình và tặng tiền thưởng cho một quỹ. Ông nói nhiệm kỳ của mình không có phát súng nào bắn vào nước ngoài.