Chương IV và V: đổi cao độ và đổi nhịp
Chương IV và V The Art of Public Speaking: mỗi ý mới một cao độ mới, đổi tốc độ để nhấn và giữ người nghe, và đừng nói quá nhanh.
Tóm tắt
Phần này là hai chương về cao độ và nhịp. Chương IV nói mỗi khi ý đổi thì cao độ giọng phải đổi, và phần lớn người nói để giọng quá cao. Chương V nói nói cả bài một tốc độ là bỏ phí một nguồn nhấn, và một thay đổi tốc độ lớn luôn gây chú ý.
Ý chính
- Lời nói là tiếng hát biến đổi.
- Ý đổi thì cao độ đổi.
- Chính sự thay đổi tốc độ tạo ra nhấn.
- Hãy thong thả.
Áp dụng ngay hôm nay
Đọc to một đoạn văn, cố ý chậm hẳn lại ở câu quan trọng nhất và để ý cảm giác người nghe.
Mỗi ý mới một cao độ mới
Lời nói là tiếng hát biến đổi. Ngay khi trò chuyện, giọng ta lên xuống nhiều bậc. Luật của chương này là mỗi khi ý đổi thì cao độ giọng phải đổi, và đây là luật bị vi phạm nhiều nhất, nhất là khi đọc bài học thuộc. Nói một nốt giống như gõ mãi một phím đàn.
Học từ chim và trẻ con. Hãy học từ chim hót, từ cách trẻ con nói và từ cuộc trò chuyện tự nhiên. Nghĩ ý trước rồi mới tới lời, tin vào ý và hình dung người nghe. Một bước đổi cao độ đột ngột tạo nhấn mạnh nhờ tương phản. Phần lớn người nói để giọng quá cao, còn giọng trầm như chuông của Bryan được nêu làm mẫu. Sau chương có các đoạn mẫu để luyện độ rộng của giọng.
Đổi tốc độ để giữ người nghe
Một tốc độ là mất một nguồn nhấn. Nhịp là tốc độ nói. Nói cả bài một tốc độ là bỏ phí một nguồn nhấn giọng chính, trong khi người ném bóng hay người giao bóng quần vợt luôn đổi tốc độ. Hãy học từ diễn viên và nhất là từ cuộc trò chuyện hay.
Chính sự thay đổi tạo ra nhấn. Một thay đổi tốc độ lớn, như tàu chậm lại đột ngột, luôn gây chú ý. Hãy làm nổi một ý bằng cách chậm hẳn hay nhanh hẳn, nhưng cảm xúc phải xứng, nếu không sẽ thành lố. Người mới học thường nói quá nhanh, và bà Siddons khuyên hãy thong thả. Sau chương có câu hỏi và các đoạn mẫu luyện nhịp, mình không tóm tắt chi tiết.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt các chương IV và V của The Art of Public Speaking (J. Berg Esenwein và Dale Carnegie, bản Project Gutenberg số 16317 trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Luật chính của chương IV là gì?
Mỗi khi ý đổi thì cao độ giọng phải đổi. Sách nói đây là luật bị vi phạm nhiều nhất, nhất là khi đọc bài học thuộc. Nói một nốt giống gõ mãi một phím đàn. Hãy học từ chim hót, từ trẻ con và từ cuộc trò chuyện tự nhiên.
Đổi nhịp giúp gì cho bài nói?
Nói cả bài một tốc độ là bỏ phí một nguồn nhấn chính. Một thay đổi tốc độ lớn, như tàu chậm lại đột ngột, luôn gây chú ý. Bạn có thể làm nổi một ý bằng cách chậm hẳn hay nhanh hẳn, miễn cảm xúc xứng với sự thay đổi.
Sách có bài luyện cho hai chương này không?
Có. Sau mỗi chương có câu hỏi, bài tập và các đoạn văn mẫu để luyện độ rộng của giọng và nhịp. Ghi chú đọc sách chỉ ghi tên các đoạn này mà không chép nội dung, nên mình không tóm tắt chi tiết chúng ở đây.