Chương VI và VII: khoảng lặng và ngữ điệu

Written By

Chương VI và VII The Art of Public Speaking: bốn tác dụng của khoảng lặng, ngừng theo ý, và ngữ điệu lên xuống đổi nghĩa.

Tóm tắt

Phần này là hai chương về khoảng lặng và ngữ điệu. Chương VI nói khoảng lặng có chủ ý là nguồn sức mạnh lớn, giúp gom sức, cho người nghe nghỉ, tạo hồi hộp và cho ý thấm. Chương VII nói không phải nói gì mà nói thế nào, vì giọng lên xuống trong từng từ đổi cả nghĩa.

Ý chính

  • Ngừng không phải là ấp úng.
  • Chỗ ngừng do ý quyết định.
  • Lời trơn là gạch, ngữ điệu xây nhà thờ.
  • Giọng lên báo nghi ngờ, giọng xuống báo chắc chắn.

Áp dụng ngay hôm nay

Trong lần nói tới, ngừng hẳn hai giây trước câu quan trọng nhất thay vì nói ờ.

Im lặng có chủ ý

Ngừng không phải là ấp úng. Khoảng lặng là sự im lặng được làm cho có ý nghĩa, không phải những tiếng ờ, à. Ngừng trước hoặc sau một từ quan trọng là một trong những nguồn sức mạnh lớn nhất, và người nói phải tập trung trong lúc ngừng.

Bốn tác dụng của khoảng lặng. Khoảng lặng giúp người nói gom sức trước ý chính, giúp người nghe nghỉ để chú ý lại, tạo hồi hộp như nghệ sĩ xiếc trước cú nhảy, và sau một ý lớn thì cho ý ấy thấm vào. Đừng vội.

Theo ý, không theo dấu câu. Chỗ ngừng do ý quyết định chứ không do dấu câu. Đừng lạm dụng, vì khoảng lặng không làm một ý tầm thường trở nên lớn.

Không phải nói gì mà nói thế nào

Gạch và nhà thờ. Ngữ điệu là sự lên xuống của giọng bên trong từng từ. Lời trơn là những viên gạch, ngữ điệu xây chúng thành nhà thờ. Bà Siddons đọc câu chúng ta thất bại theo ba cách, thành câu hỏi, sự kinh ngạc và lời khẳng định, cho thấy nghĩa đổi theo giọng.

Lên và xuống. Chỉ có hai kiểu cơ bản là lên và xuống, ghép thành nhiều dạng. Giọng lên thường báo nghi ngờ, giọng xuống báo chắc chắn. Một giọng xuống dài trên nguyên âm của từ chính tạo nhấn mà không cần to. Đừng uốn giọng quá, vì nghe giả và buồn cười. Hãy tự thử một câu như ồ không với nhiều sắc thái.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt các chương VI và VII của The Art of Public Speaking (J. Berg Esenwein và Dale Carnegie, bản Project Gutenberg số 16317 trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Bốn tác dụng của khoảng lặng là gì?

Khoảng lặng giúp người nói gom sức trước ý chính, giúp người nghe nghỉ để chú ý lại, tạo hồi hộp như nghệ sĩ xiếc trước cú nhảy, và sau một ý lớn thì cho ý ấy thấm vào. Người nói phải tập trung trong lúc ngừng.

Nên ngừng ở đâu?

Sách nói chỗ ngừng do ý quyết định chứ không do dấu câu, và mỗi người nói có thể ngừng khác nhau. Đừng lạm dụng, vì khoảng lặng không làm một ý tầm thường trở nên lớn, và ngừng quá nhiều sẽ thành lố.

Ngữ điệu đổi nghĩa thế nào?

Bà Siddons đọc câu chúng ta thất bại theo ba cách, thành câu hỏi, sự kinh ngạc và lời khẳng định. Giọng lên thường báo nghi ngờ, giọng xuống báo chắc chắn. Một giọng xuống dài trên từ chính tạo nhấn mà không cần nói to.