Chương XIX và XX: giải thích và miêu tả

Written By

Chương XIX và XX The Art of Public Speaking: giải thích rõ là nền móng, các cách giải thích, và miêu tả bằng gợi để vẽ tranh trong trí người nghe.

Tóm tắt

Phần này là hai chương về giải thích và miêu tả. Chương XIX nói giải thích là trình bày rõ một thứ là gì, và là nền cho lập luận. Chương XX nói miêu tả là vẽ tranh trong trí người nghe, chủ yếu bằng cách gợi, và người nói phải tự thấy rõ trước khi tả.

Ý chính

  • Giải thích là phép thử của sự hiểu.
  • Đừng giải thích quá ít hay quá nhiều.
  • Phải thấy trước khi tả.
  • Gợi nhiều hơn nói.

Áp dụng ngay hôm nay

Giải thích một khái niệm trong nghề của bạn cho một người ngoài nghề bằng một ví dụ quen thuộc.

Giải thích rõ là nền móng

Giải thích khác miêu tả, kể và lập luận. Giải thích là trình bày rõ và chính xác một thứ là gì. Nó khác miêu tả, kể chuyện, lập luận và thuyết phục, dù trong thực tế chúng trộn với nhau. Giải thích là phép thử của sự hiểu rõ và là nền cho lập luận sau đó.

Đừng quá ít, đừng quá nhiều. Giải thích quá ít thì cãi nhau về một từ chưa định nghĩa, quá nhiều thì xúc phạm trí người nghe. Các cách gồm định nghĩa, tương phản, ví dụ, so sánh, gạt bỏ điều không liên quan, xếp loại, phân tích, chia nhỏ và dẫn về trải nghiệm của người nghe. Hãy hỏi: nó là gì và không là gì, giống và khác gì, nguyên nhân và kết quả.

Vẽ tranh trong trí người nghe

Phải thấy trước khi tả. Miêu tả vẽ một bức tranh trong trí người nghe. Nó nói về cái cụ thể, bên ngoài, cảm giác được, còn giải thích nói về cái chung và trừu tượng. Người nói phải tự thấy rõ trước, vì chính con mắt riêng làm bài tả thú vị. Trang trí quá nhiều thì lố.

Gợi nhiều hơn nói. Cách chính là gợi: một cụm từ hàm nhiều hơn nó nói, như Dickens tả bà Fezziwig là một nụ cười lớn. Có thể tả qua tác động lên người nhìn, qua tính từ đắt, qua so sánh có chừng mực, và dùng thì hiện tại cho sống động.

Giữ góc nhìn và chọn nét chính. Chọn một góc nhìn và đừng đổi mà không báo. Giữ một trật tự, bỏ chi tiết vụn, chọn nét có ý nghĩa như họa sĩ vẽ áp phích. Truyền cảm xúc của chính mình và kết bằng một cái nhìn chung nhanh.

Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt các chương XIX và XX của The Art of Public Speaking (J. Berg Esenwein và Dale Carnegie, bản Project Gutenberg số 16317 trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.

Câu hỏi thường gặp

Giải thích khác miêu tả thế nào?

Giải thích nói về cái chung, trừu tượng, trí tuệ: một thứ là gì. Miêu tả nói về cái cụ thể, bên ngoài, cảm giác được: một thứ trông ra sao. Sách lấy ví dụ một khẩu súng có thể được giải thích cơ chế hoặc được tả như cỗ máy giết người.

Có những cách giải thích nào?

Sách liệt kê định nghĩa, tương phản, ví dụ, so sánh, gạt bỏ điều không liên quan, xếp loại, phân tích, chia nhỏ, khái quát và dẫn về trải nghiệm của người nghe. Hãy tự hỏi nó là gì và không là gì, giống và khác gì, nguyên nhân và kết quả.

Làm sao miêu tả sống động?

Chủ yếu bằng cách gợi: một cụm từ hàm nhiều hơn nó nói. Hãy chọn một góc nhìn, giữ một trật tự, bỏ chi tiết vụn và chọn nét có ý nghĩa như họa sĩ áp phích. Truyền cảm xúc của chính mình và kết bằng một cái nhìn chung nhanh.