Một tấm thẻ nhỏ đặt cạnh điện thoại có thể nhắc người thân kiểm tra trước khi làm theo yêu cầu của người lạ.
Người lớn tuổi không cần học mọi thuật ngữ kỹ thuật để bắt đầu biết về deepfake.
Họ cần hiểu rằng hình ảnh và giọng nói có thể bị làm giả.
Bài viết của CalMatters về buổi hướng dẫn AI cho người Việt lớn tuổi tại Oakland mô tả cách sử dụng hình ảnh so sánh và lời giải thích bằng tiếng Việt dễ hiểu.
Mình có thể dựa trên ý tưởng đó để thiết kế một tấm thẻ hướng dẫn.
Cách làm
Bước 1: Chuẩn bị nội dung ngắn gọn.
Nội dung đề xuất:
"Thấy người quen trong video chưa chắc là video thật."
"Nghe giọng giống người nhà vẫn phải kiểm tra."
"Nếu có người yêu cầu tiền hoặc mã xác nhận, hãy gọi lại số điện thoại đã biết."
Bước 2: Dùng Canva hoặc công cụ thiết kế có hỗ trợ AI để bố trí nội dung.
Bước 3: Nếu muốn có hình minh họa, nhập câu lệnh:
"Tạo hình minh họa giáo dục gồm hai chân dung giả định đặt cạnh nhau. Một hình có phong cách ảnh chụp tự nhiên, hình còn lại được tạo để minh họa khả năng AI làm giả khuôn mặt.
Không sử dụng khuôn mặt người thật cụ thể. Không tạo lời khẳng định rằng mọi ảnh AI đều có lỗi nhận biết bằng mắt."
Bước 4: Thêm chữ tiếng Việt bằng công cụ thiết kế để kiểm soát dấu và cách viết.
Bước 5: In thẻ và cùng người thân thực hành cách xử lý cuộc gọi đáng nghi.
Việc làm ngay: Chọn một câu dễ nhớ
"Có chuyện gấp thì gọi lại số người nhà mình đã lưu."
Đặt câu đó ở nơi người thân thường nhìn thấy khi sử dụng điện thoại.
Những điều cần để ý
Buổi hướng dẫn tại Oakland là cơ sở cho ý tưởng dùng hình ảnh minh họa. Nguồn nghiên cứu không xác nhận đã có mẫu thẻ như hướng dẫn này.
Không có bằng chứng trong tài liệu về tác dụng của thẻ đối với việc giảm lừa đảo.
Những lỗi như tóc, mắt hay quần áo bất thường có thể xuất hiện trong một số hình giả, nhưng không phải tiêu chuẩn đáng tin cậy để kết luận.
Câu hỏi thường gặp
Nên đưa thông tin gì lên thẻ cảnh báo deepfake?
Ưu tiên lời nhắc không cung cấp mã xác nhận, không chuyển tiền vội và gọi lại người thân qua số đã biết.
Có nên dùng ảnh người thân để tạo mẫu deepfake minh họa không?
Không cần. Có thể dùng nhân vật giả định để tránh tạo hoặc lan truyền hình ảnh giả của người thật.

