Chương 9 Atomic Habits: ba chị em nhà Polgar, vì sao ta bắt chước người gần, số đông và người có quyền thế, và cách chọn nhóm cho thói quen tốt.
Tóm tắt
Chương 9 là chương về sức kéo của văn hóa quanh mình. Clear kể ba chị em Polgar lớn lên trong ngôi nhà mà chơi cờ là chuyện thường, và cả ba thành kỳ thủ hàng đầu. Ta bắt chước ba nhóm: người gần, số đông và người có quyền thế.
Ý chính
- Ta muốn được thuộc về.
- Bắt chước người gần, số đông, người có quyền thế.
- Vào nhóm mà thói quen mình muốn là chuyện thường.
- Thói quen được khen thì hấp dẫn.
Áp dụng ngay hôm nay
Tìm một nhóm, trên mạng hay ngoài đời, nơi thói quen bạn muốn có là chuyện bình thường, và tham gia tuần này.
Ba chị em nhà Polgar
Một cuộc thử nghiệm. Laszlo Polgar tin thiên tài là do dạy dỗ, không phải bẩm sinh. Ông chọn cờ vua, dạy ba con gái tại nhà, nhà đầy sách và hình về cờ. Susan bắt đầu từ bốn tuổi. Sofia vô địch thế giới năm mười bốn tuổi. Judit thành đại kiện tướng trẻ nhất lịch sử lúc mười lăm tuổi, phá kỷ lục của Bobby Fischer.
Thói quen được văn hóa khen thì hấp dẫn. Ba chị em nói tuổi thơ của mình vui. Sofia bị bắt gặp chơi cờ trong phòng tắm lúc nửa đêm, nói các quân cờ không chịu để cô yên. Trong nhà Polgar, chơi cờ là chuyện bình thường.
Ta bắt chước ba nhóm
Muốn được thuộc về. Con người sống theo bầy; bị đuổi khỏi bầy từng là cái chết. Ta bắt chước nhiều hơn là chọn. Clear nói ta bắt chước ba nhóm: người gần, số đông và người có quyền thế.
Người gần. Một nghiên cứu theo dõi 12.000 người trong 32 năm thấy khi một người bạn béo phì, khả năng mình béo phì tăng 57 phần trăm. Đây là nghiên cứu tác giả dẫn, không phải lời khuyên y khoa. Hãy vào một nhóm mà hành vi bạn muốn là chuyện thường, tốt hơn nữa nếu bạn có điểm chung với họ. Khi chữ tôi thành chữ chúng tôi, thói quen bền hơn.
Số đông. Thí nghiệm của Solomon Asch thập niên 1950: khi một nhóm diễn viên cố tình trả lời sai một câu hỏi rõ ràng, gần 75 phần trăm người tham gia làm theo ít nhất một lần. Người ta thà sai cùng đám đông còn hơn đúng một mình. Thay đổi đi ngược bầy thì kém hấp dẫn, thay đổi hợp với bầy thì hấp dẫn.
Người có quyền thế. Ta bắt chước người thành công: cách tiếp thị của công ty lớn, cách nói chuyện của sếp. Ta cũng tránh việc làm mình mất mặt. Thói quen của nhà Polgar giữ được sức hút vì quanh họ người ta khen và trao danh hiệu cho nó.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 9 của Atomic Habits (James Clear, bản ebook đọc trên Libby), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Các nghiên cứu về sức khỏe, ăn uống và nghiện là phần tác giả dẫn lại, không phải lời khuyên y khoa.
Câu hỏi thường gặp
Chuyện nhà Polgar dạy gì?
Laszlo Polgar tin thiên tài do dạy dỗ mà thành. Ông dạy ba con gái chơi cờ tại nhà, trong ngôi nhà đầy sách cờ. Cả ba thành kỳ thủ hàng đầu, Judit thành đại kiện tướng trẻ nhất lịch sử. Thói quen được văn hóa quanh mình khen thì rất hấp dẫn.
Ta bắt chước những ai?
Clear nói ta bắt chước ba nhóm. Người gần là gia đình, bạn bè, đồng nghiệp. Số đông là đám đông quanh mình, như thí nghiệm của Solomon Asch cho thấy người ta thà sai cùng nhóm. Người có quyền thế là người thành công mà mình muốn giống.
Làm sao dùng văn hóa để giữ thói quen tốt?
Hãy vào một nhóm mà hành vi bạn muốn là chuyện bình thường, tốt hơn nữa nếu bạn có điểm chung khác với họ. Khi chữ tôi thành chữ chúng tôi, thói quen bền hơn. Ở lại với nhóm cả sau khi đạt mục tiêu giúp thói quen còn sống.