Quyển 11 của Meditations nói về tâm hồn có lý trí, cành gãy ghép lại được, và mười điều cần nhớ khi bị người khác làm sai, với hiền hòa là sức mạnh.
Tóm tắt
Quyển 11 của Meditations là phần Marcus so người ghét người khác với cành tự cắt mình khỏi cây, và nói rằng ta ghép lại được. Ông đưa ra mười điều cần nhớ khi bị người khác làm sai, và cho rằng hiền hòa là sức mạnh, giận dữ là yếu đuối.
Ý chính
- Tâm hồn có lý trí hoàn thành việc của nó ở bất cứ lúc nào đời dừng.
- Ghét người là tự cắt mình khỏi cộng đồng, nhưng vẫn ghép lại được.
- Lớn cùng nhau trong thiện chí, không cần cùng ý kiến.
- Hiền hòa không giả tạo thì không ai thắng được.
Áp dụng ngay hôm nay
Nghĩ tới một người bạn đang giận, rồi đọc qua mười điều trong quyển này và chọn một điều áp vào chuyện ấy.
Tâm hồn có lý trí
Xong việc lúc nào cũng được. Tâm hồn có lý trí tự nhìn mình, tự nắn mình và hưởng quả của chính nó. Nó hoàn thành được việc của mình ở bất cứ lúc nào đời kết thúc, khác với vũ công bị cắt ngang giữa điệu múa.
Chia nhỏ để bớt mê. Chia một bài hát thành từng nốt, một điệu múa thành từng tư thế, là chúng mất sức hút. Làm vậy với mọi thứ, trừ đức hạnh.
Sẵn sàng một cách điềm tĩnh. Tâm hồn sẵn sàng rời thân xác bất cứ lúc nào là đáng quý, nhưng sự sẵn sàng phải tới từ suy xét, không từ sự bướng bỉnh mà ông gán cho người Kitô giáo, và phải điềm tĩnh chứ không diễn kịch.
Cành cây và thân cây
Cành gãy. Cành bị cắt khỏi cành bên cạnh là bị cắt khỏi cây. Người ghét người khác là tự cắt mình khỏi cộng đồng. Món quà của Thượng đế là ta ghép lại được, nhưng gãy nhiều lần thì càng khó ghép và vết ghép không bao giờ như cũ.
Lớn cùng nhau trong thiện chí. Hãy lớn cùng nhau trong thiện chí, không nhất thiết cùng ý kiến. Giữ vững cả việc làm đúng lẫn sự ôn hòa với người phản đối.
Mười điều khi bị người làm sai
Mười điều. Khi ai đó làm sai, hãy nhớ: chúng ta là họ hàng. Ý kiến của họ thúc họ làm vậy. Họ sai không cố ý. Ta cũng có lỗi giống vậy. Chưa chắc đó đã là lỗi. Đời ngắn. Điều làm ta khổ là ý kiến chứ không phải việc họ làm. Giận còn hại hơn việc họ làm.
Hiền hòa mới là mạnh. Sự hiền hòa không giả tạo thì không ai thắng được: hãy dạy họ như dạy con, rằng chúng ta không sinh ra để làm hại nhau. Hiền hòa cho thấy sức mạnh, giận dữ cho thấy yếu đuối. Điều thứ mười là mong không có người xấu là điên, chấp nhận họ xấu với người khác mà không chịu họ xấu với mình là độc đoán.
Chân thành như mùi hương. Sự chân thành nên lộ ra mà không cần tuyên bố, như mùi hương. Giả vờ thật thà và tình bạn phản trắc là đáng hổ thẹn.
Những câu nói xưa
Hôn con. Marcus dẫn Epictetus: hôn con và nghĩ "có thể mai con mất". Đó không phải điềm gở, chỉ là gọi tên sự đổi thay, như cắt chùm nho chín.
Nhìn sao lúc rạng đông. Những người theo Pythagoras ngắm sao lúc rạng đông để nhớ trật tự, sự trong sạch và trần trụi của chúng.
Câu hỏi thường gặp
Mười điều khi bị người làm sai là gì?
Marcus nhắc: chúng ta là họ hàng, ý kiến thúc họ làm vậy, họ sai không cố ý, ta cũng có lỗi giống vậy, chưa chắc đó là lỗi, đời ngắn, ý kiến mới làm ta khổ, giận hại hơn việc họ làm, hiền hòa là mạnh, và mong không có người xấu là điên.
Hình ảnh cành gãy nói lên điều gì?
Cành bị cắt khỏi cành bên cạnh là bị cắt khỏi cả cây. Người ghét người khác cũng tự cắt mình khỏi cộng đồng. Theo Marcus, ta ghép lại được, nhưng gãy nhiều lần thì càng khó ghép và vết ghép không bao giờ như cũ.
Marcus nói gì về người Kitô giáo trong Quyển 11?
Ông viết rằng tâm hồn sẵn sàng rời thân xác là đáng quý, nhưng sự sẵn sàng phải tới từ suy xét, không từ sự bướng bỉnh mà ông gán cho người Kitô giáo. Lời giới thiệu của sách gọi cách ông đối xử với người Kitô giáo là vết đen của triều đại.
