Chương 3: hào phóng với đời, keo kiệt với tiền
Chương 3 On the Shortness of Life: canh đất mà bỏ ngỏ thời gian, tính sổ với một ông già, và lời hứa sau năm mươi tôi nghỉ.
Tóm tắt
Chương 3 là chương Seneca tính sổ thời gian. Người ta giữ đất và tiền rất chặt nhưng để người khác tự do lấy thời gian của mình. Seneca tưởng tượng kiểm toán đời một ông già và cho thấy ông có ít năm hơn mình đếm, rồi phê phán thói hẹn sống tới tuổi nghỉ hưu.
Ý chính
- Hãy keo kiệt với thời gian hơn với tiền.
- Đếm năm không giống đếm đời đã sống.
- Ta sống như thể bất tử.
- Đừng để dành phần thừa của đời cho sự khôn ngoan.
Áp dụng ngay hôm nay
Viết ra một việc bạn hẹn sẽ làm khi rảnh hơn, rồi dành mười lăm phút cho nó ngay hôm nay.
Chương 3: hào phóng với đời, keo kiệt với tiền
Canh đất mà bỏ ngỏ thời gian. Người ta giữ đất và tiền rất chặt nhưng để người khác tự do xâm phạm thời gian của mình. Họ keo kiệt với tiền mà hào phóng với chính cuộc đời, thứ duy nhất đáng keo kiệt.
Kiểm toán một ông già. Seneca tưởng tượng ngồi tính sổ với một ông già: bao nhiêu năm cho chủ nợ, người tình, người bảo trợ, khách khứa, cãi vã, những cuộc thăm hỏi xã giao, bệnh tự chuốc, lười nhác. Ông sẽ thấy mình có ít năm hơn mình đếm.
Sống như thể bất tử. Người ta sống như sẽ sống mãi, tiêu thời gian như nguồn vô tận, mang nỗi sợ của kẻ phải chết và ham muốn của kẻ bất tử. Câu sau năm mươi tôi nghỉ, sáu mươi tôi tự do là vô căn cứ. Thật đáng hổ thẹn khi chỉ để phần thừa của đời cho sự khôn ngoan.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 3 của On the Shortness of Life (Seneca, bản ebook JollyJoy Books trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Seneca nói ta hào phóng với đời?
Vì người ta canh đất và tiền rất kỹ nhưng để ai cũng lấy được thời gian của mình. Họ keo kiệt với tiền mà rộng rãi với chính cuộc đời, trong khi đó là thứ duy nhất đáng keo kiệt. Tâm trí người ta tối tăm một cách lạ lùng ở điểm này.
Tính sổ với ông già nghĩa là gì?
Seneca tưởng tượng ngồi cộng lại năm tháng của một ông già: thời gian cho chủ nợ, người tình, người bảo trợ, khách khứa, cãi vã, thăm hỏi xã giao, bệnh tự chuốc và lười nhác. Trừ hết đi, ông thấy mình có ít năm hơn mình đếm và đang chết trước mùa.
Seneca nghĩ gì về kế hoạch nghỉ hưu?
Ông chê câu sau năm mươi tôi nghỉ, sáu mươi tôi tự do. Không ai bảo đảm ta sống tới tuổi đó. Thật đáng hổ thẹn khi chỉ để phần thừa của đời cho sự khôn ngoan, và dại dột khi định bắt đầu sống ở tuổi ít người tới được.

