Chương 11 và 12: nỗi sợ chết và sự nhàn rỗi bận rộn
Chương 11 và 12 On the Shortness of Life: người bận rộn sợ chết vì chưa từng sống, và những người nhàn rỗi mà vẫn bận với chuyện vặt.
Tóm tắt
Phần này là phần gom hai chương về nỗi sợ chết và sự bận rộn giả. Seneca nói người bận rộn thèm thêm năm và chết trong hoảng sợ, còn người khôn bước vào ngày cuối với bước chân vững. Ông cũng chỉ ra có người ở nhà, nằm trên ghế dài, mà vẫn bận với chuyện vặt và phô trương.
Ý chính
- Thèm thêm năm là dấu hiệu chưa từng sống.
- Đời không giao cho người khác thì đầy đủ.
- Có thể nhàn mà vẫn bận.
- Chỉ ai biết mình đang nhàn mới thật nhàn.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một thói quen vặt chiếm nhiều thời gian nhất của bạn tuần này và cắt nó đi một nửa.
Chương 11: người khôn bước vào ngày cuối với bước chân vững
Xin thêm năm. Bằng chứng người bận rộn không sống lâu là họ thèm thêm năm. Người già yếu cầu thêm tuổi, nói dối tuổi, và vui khi tự lừa mình như thể lừa được số phận.
Chết trong hoảng sợ. Khi bệnh nhắc họ rằng mình phải chết, họ chết trong kinh hãi, bị lôi ra khỏi đời, kêu rằng mình ngu dại chưa từng sống và nếu khỏi sẽ sống nhàn. Chỉ lúc đó họ mới thấy lao khổ của mình vô ích.
Đời xa công việc thì rộng. Một đời không giao cho người khác, không rải rác, không phó cho Vận may, không bỏ phí, thì đầy đủ, mọi phần của nó đều sinh lời. Vì thế người khôn bước vào ngày cuối với bước chân vững, dù đời ngắn đến đâu.
Chương 12: nhàn mà vẫn bận
Bận trong lúc nhàn. Người bận không chỉ là người chạy qua tòa án hay bị đám tùy tùng vây quanh. Có người ở biệt thự, trên ghế dài, một mình, vẫn bận vì chính mình là nguồn lo âu. Seneca gọi đó là sự nhàn rỗi bận rộn.
Những việc vặt chiếm cả ngày. Mân mê đồ đồng Corinth, xem đấu vật, ghép la theo màu lông, ngồi hàng giờ ở thợ cạo bàn từng sợi tóc, hát ngân nga, búng tay theo nhạc trong đầu. Bữa tiệc thành màn phô diễn đầy lo âu, không ăn uống được nếu không khoe.
Ông có biết mình đang sống? Người được khiêng trên kiệu, phải được nhắc lúc nào tắm, ăn, bơi. Một người được nhấc khỏi bồn tắm hỏi: giờ tôi đã ngồi chưa. Seneca hỏi người ấy có biết mình còn sống không. Người như vậy không nhàn mà ốm, thậm chí đã chết.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 11 và 12 của On the Shortness of Life (Seneca, bản ebook JollyJoy Books trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao người bận rộn sợ chết?
Vì họ chưa từng sống. Người già yếu cầu thêm tuổi và nói dối tuổi. Khi bệnh nhắc họ rằng mình phải chết, họ kêu mình ngu dại chưa từng sống và hứa sẽ sống nhàn nếu khỏi. Chỉ lúc đó họ mới thấy lao khổ của mình vô ích.
Sự nhàn rỗi bận rộn là gì?
Là khi một người ở biệt thự, trên ghế dài, một mình, mà vẫn bận vì chính mình là nguồn lo âu. Seneca kể người mân mê đồ đồng Corinth, ngồi hàng giờ bàn từng sợi tóc ở thợ cạo, búng tay theo nhạc trong đầu cả lúc nghiêm trang.
Câu hỏi giờ tôi đã ngồi chưa nói gì?
Một người được khiêng khỏi bồn tắm hỏi người hầu rằng giờ mình đã ngồi chưa. Seneca hỏi người ấy có biết mình còn sống không. Người phải được nhắc cả tư thế của chính cơ thể mình thì không thể làm chủ chút thời gian nào.