Chương 14 và 15: các triết gia là bạn và con đường bất tử
Chương 14 và 15 On the Shortness of Life: chỉ người theo triết học mới thật nhàn, thêm mọi thời đại vào đời mình và chọn gia đình tinh thần.
Tóm tắt
Phần này là phần trả lời câu hỏi nên dùng thời gian vào đâu. Seneca nói chỉ ai dành thời gian cho triết học mới thật sự sống, vì họ thêm mọi thời đại đã qua vào đời mình. Các triết gia không bao giờ vắng nhà. Ta không chọn được cha mẹ nhưng chọn được gia đình tinh thần.
Ý chính
- Triết học thêm mọi thời đại vào đời mình.
- Các triết gia không bao giờ vắng nhà.
- Hãy chọn gia đình tinh thần của mình.
- Đá mòn, tư tưởng còn.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một triết gia hay tác giả bạn muốn làm bạn và đọc một trang của họ trước khi ngủ tối nay.
Chương 14: thêm mọi thời đại vào đời mình
Chỉ người theo triết học mới thật nhàn. Chỉ ai dành thời gian cho triết học mới thật sự nhàn và thật sự sống: họ thêm mọi thời đại đã qua vào đời mình. Ta có thể tranh luận với Socrates, hoài nghi cùng Carneades, an nghỉ cùng Epicurus, vượt bản tính cùng phái Khắc kỷ.
Đối lập với kẻ đi chầu. Trái với họ là những người chạy khắp các cửa nhà để chào hỏi vụ lợi, bị đóng cửa, bắt chờ, bị tránh qua cửa sau, hay được tiếp bởi người còn ngái ngủ phải được nhắc tên khách.
Những người không bao giờ vắng nhà. Bổn phận thật của đời là làm bạn hằng ngày với Zeno, Pythagoras, Democritus, Aristotle, Theophrastus. Không ai trong họ vắng nhà, không ai để khách ra về tay trắng, họ sẵn sàng ngày đêm.
Chương 15: chọn gia đình tinh thần của mình
Dạy cách chết, không ép chết. Các triết gia lớn không ép ai chết mà dạy cách chết. Họ thêm năm của họ vào năm của ta, không tốn tiền, không nguy hiểm. Họ nói thật mà không xúc phạm, khen mà không nịnh, là khuôn mẫu để ta tự nặn mình.
Chọn nơi được nhận làm con. Ta không chọn được cha mẹ, nhưng chọn được gia đình tinh thần để được nhận làm con, thừa hưởng tên tuổi và gia tài càng chia càng lớn. Đó là con đường duy nhất biến kiếp người phải chết thành bất tử.
Đá mòn, tư tưởng còn. Đài tưởng niệm và vinh dự sụp đổ theo thời gian, còn tác phẩm triết học không bị hại, đời sau càng kính trọng hơn. Triết gia thoát khỏi giới hạn con người: nhớ quá khứ, dùng hiện tại, đón trước tương lai, và kéo dài đời bằng cách gộp mọi thời gian.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 14 và 15 của On the Shortness of Life (Seneca, bản ebook JollyJoy Books trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao triết học kéo dài đời người?
Seneca nói người theo triết học thêm mọi thời đại đã qua vào đời mình. Ta có thể tranh luận với Socrates, hoài nghi cùng Carneades, an nghỉ cùng Epicurus. Triết gia nhớ quá khứ, dùng hiện tại, đón trước tương lai, nên đời họ dài nhờ gộp mọi thời gian.
Chọn gia đình tinh thần nghĩa là gì?
Ta không chọn được cha mẹ, nhưng chọn được người thầy để được nhận làm con về tinh thần. Ta thừa hưởng tên tuổi và gia tài càng chia càng lớn. Seneca gọi đây là con đường duy nhất biến kiếp người phải chết thành bất tử.
So sánh thăm triết gia với đi chầu thế nào?
Kẻ đi chầu chạy khắp các cửa để chào hỏi vụ lợi, bị bắt chờ, bị tránh qua cửa sau, gặp người ngái ngủ quên tên mình. Còn Zeno, Pythagoras, Aristotle không bao giờ vắng nhà, không để ai về tay trắng, sẵn sàng ngày đêm.