Chương 16 và 17: niềm vui ngắn và đầy lo âu
Chương 16 và 17 On the Shortness of Life: người bận rộn mà chẳng làm gì, vua Ba Tư khóc trước đạo quân, và cầu nhàn mà không được.
Tóm tắt
Phần này là phần nói về niềm vui của người mải bận. Seneca cho rằng họ quên quá khứ, bỏ hiện tại, sợ tương lai, nên ngày thì dài mà đời thì ngắn. Niềm vui của họ đầy lo âu vì dựa trên nguyên nhân không vững, và lý do lo âu không bao giờ hết.
Ý chính
- Ngày dài không phải đời dài.
- Giữ phúc cần thêm phúc.
- Đổi lý do khổ không phải là hết khổ.
- Ta luôn cầu nhàn mà không bao giờ được hưởng.
Áp dụng ngay hôm nay
Khi thấy mình mong cho hết ngày, hãy dừng lại và hỏi giờ này có điều gì đáng làm cho trọn.
Chương 16: bận rộn mà chẳng làm gì
Quên quá khứ, bỏ hiện tại, sợ tương lai. Những người như vậy có đời ngắn và rối, và quá muộn mới hiểu mình đã bận rộn mà chẳng làm gì. Họ cầu chết không phải vì thấy đời dài, mà vì sợ chết.
Ngày dài không phải đời dài. Ngày có vẻ dài với họ khi chờ bữa tối hay chờ buổi biểu diễn, nhưng đó không phải đời dài. Khi hết việc họ bồn chồn, không biết dùng sự nhàn, muốn bỏ qua những ngày ở giữa.
Mất ngày chờ đêm. Seneca phê phán các nhà thơ kể chuyện thần kéo dài đêm vì tình ái, lấy thần linh làm người bảo trợ cho thói xấu. Người buông thả mất ngày vì chờ đêm và mất đêm vì sợ sáng.
Chương 17: ta sẽ luôn cầu nhàn mà không bao giờ được hưởng
Vua Ba Tư khóc. Niềm vui của người mải bận đầy lo âu: cái này kéo dài bao lâu. Vua Ba Tư nhìn đạo quân đông vô kể và khóc vì trăm năm nữa không ai còn sống, trong khi chính ông sắp đưa họ vào chỗ chết.
Giữ phúc cần thêm phúc. Niềm vui dựa trên nguyên nhân không vững. Muốn giữ thịnh vượng phải có thêm thịnh vượng, mỗi lời cầu được đáp lại đòi thêm lời cầu. Cái cao nhất dễ ngã nhất. Họ làm lụng để có thứ mà rồi phải làm lụng nhiều hơn để giữ.
Đổi lý do khổ, không hết khổ. Hy vọng dẫn tới hy vọng, tham vọng dẫn tới tham vọng. Scipio thắng Hannibal rồi về sau phải sống lưu đày vì bất hòa trong thành. Lý do lo âu không bao giờ hết: ta sẽ luôn cầu nhàn mà không bao giờ được hưởng.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 16 và 17 của On the Shortness of Life (Seneca, bản ebook JollyJoy Books trên Everand), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ngày dài mà đời ngắn?
Với người mải bận, ngày có vẻ dài khi chờ bữa tối hay chờ buổi biểu diễn, vì hết việc họ bồn chồn và muốn bỏ qua những ngày ở giữa. Nhưng thời gian họ thật sự hưởng thì ngắn, bị chia nhỏ vì nhảy từ thú vui này sang thú vui khác.
Chuyện vua Ba Tư khóc nói gì?
Vua Ba Tư nhìn đạo quân đông vô kể và khóc vì trăm năm nữa không ai còn sống, trong khi chính ông sắp đưa họ vào chỗ chết. Seneca dùng chuyện này để chỉ ra niềm vui của người quyền lực luôn kèm câu hỏi cái này kéo dài bao lâu.
Vì sao ta cầu nhàn mà không được?
Vì hy vọng dẫn tới hy vọng, tham vọng dẫn tới tham vọng. Ta chỉ đổi lý do khổ chứ không hết khổ. Scipio thắng Hannibal rồi về sau sống lưu đày vì bất hòa trong thành. Seneca kết: ta sẽ luôn cầu nhàn mà không bao giờ được hưởng.