Chương 2: những người dẫn đầu ngành công nghiệp
Chương 2 Self-Help: lao động là phúc, phát minh chín dần qua nhiều thế hệ, và đời của Watt, Arkwright, Heathcoat, Jacquard, Heilmann.
Tóm tắt
Chương 2 là chương về tinh thần cần cù và những nhà phát minh. Smiles coi lao động là phúc, chỉ là lời nguyền với kẻ lười. Phát minh chín dần qua nhiều thế hệ và được hoàn tất bởi người bền bỉ. Ông kể đời Watt, Arkwright, Heathcoat, Jacquard và Heilmann, những người chịu đám đông, mất bằng sáng chế và nghèo khó.
Ý chính
- Không bánh mì nào ngọt bằng bánh tự làm ra.
- Thiên tài là sự chú ý kiên nhẫn và tay nghề có kỷ luật.
- Phát minh chín dần qua nhiều thế hệ.
- Kỳ tích văn minh được trả bằng những cuộc đời bền bỉ.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một kỹ năng bạn đang học và dành ba mươi phút luyện có chủ ý hôm nay.
Tinh thần cần cù
Lao động là phúc. Tinh thần cần cù là nét riêng của người Anh, đã xây nên đất nước và là sự giáo dục tốt nhất của họ. Không bánh mì nào ngọt bằng bánh tự làm ra. Lao động chỉ là lời nguyền với kẻ lười. Hugh Miller nói cả việc nặng nhất cũng đầy niềm vui và cơ hội tự hoàn thiện.
Phát minh chín dần qua nhiều thế hệ. Phát minh lớn thường đến từ người xuất thân thấp và chín dần qua nhiều thế hệ. Người đầu óc thực tế và bền bỉ hoàn tất điều nhiều người đang mò mẫm. Thiên tài là sự chú ý kiên nhẫn và tay nghề có kỷ luật, không phải năng lực thô.
Những nhà phát minh
James Watt. Watt là thợ làm dụng cụ toán học. Sửa một mô hình máy hơi nước Newcomen, ông nghiên cứu nhiệt và ngưng tụ, mất mười năm vật lộn làm việc lặt vặt để sống, rồi hợp tác với Matthew Boulton.
Richard Arkwright. Con út trong mười ba người con, không đi học, làm thợ cạo râu một xu rồi nửa xu. Ông mê máy kéo sợi, bị đám đông tấn công, bị lật bằng sáng chế, vẫn làm từ bốn giờ sáng tới chín giờ tối và học ngữ pháp ở tuổi năm mươi. Ông lập nên hệ thống nhà máy.
John Heathcoat và Jacquard. Heathcoat chế máy dệt ren, làm giá ren từ năm bảng xuống năm xu một thước. Nhóm phá máy đốt xưởng ông, ông chuyển tới Tiverton và hồi sinh thị trấn. Jacquard ở Lyon chế máy dệt dùng bìa đục lỗ, bị đám đông đốt hình nộm và suýt dìm chết, về sau được tôn vinh.
Cái giá của văn minh. Heilmann chế máy chải sợi từ việc nhìn các con gái chải tóc, tiêu hết của hồi môn của vợ, và qua đời không lâu sau khi bán bằng sáng chế. Smiles viết những kỳ tích của văn minh được trả bằng những cuộc đời như vậy.
Câu hỏi thường gặp
Smiles định nghĩa thiên tài thế nào trong chương này?
Ông cho rằng thiên tài của nhà phát minh là sự chú ý kiên nhẫn và tay nghề có kỷ luật, không phải năng lực thô. Edgeworth nói khác biệt trí tuệ giữa người với người chủ yếu do thói quen chú ý được rèn luyện.
Arkwright đi lên thế nào?
Con út trong mười ba người con, không đi học, làm thợ cạo râu một xu rồi nửa xu. Ông mê máy kéo sợi, bị đám đông tấn công, bị lật bằng sáng chế, vẫn làm từ bốn giờ sáng tới chín giờ tối, học ngữ pháp ở tuổi năm mươi và lập nên hệ thống nhà máy.
Các nhà phát minh gặp khó khăn gì?
Họ chịu đám đông phá máy, bị ăn cắp bằng sáng chế và bị lãng quên. Xưởng của Heathcoat bị đốt, Jacquard suýt bị dìm chết, Heilmann tiêu hết của hồi môn của vợ. Smiles viết kỳ tích văn minh được trả bằng những cuộc đời như vậy.