Chương 17 của The Slight Edge hướng dẫn viết bản đồ cho bảy lĩnh vực đời sống: mục tiêu, kế hoạch khởi đầu và một kỷ luật hằng ngày.
Tóm tắt
Chương 17 của The Slight Edge là phần thực hành: Olson quay về những điều cơ bản và hướng dẫn viết bản đồ đường đi cho từng lĩnh vực trong bảy lĩnh vực. Mỗi bản đồ gồm một mục tiêu sống động, một kế hoạch khởi đầu đơn giản và một kỷ luật hằng ngày duy nhất.
Ý chính
- Đừng mặc định điều gì, hãy bắt đầu từ những điều cơ bản.
- Mỗi lĩnh vực cần một mục tiêu, một kế hoạch khởi đầu và một kỷ luật hằng ngày.
- Sức khỏe đi trước vì mọi thứ khác bắt nguồn từ đó.
- Mọi việc bạn làm đều quan trọng, kể cả những tác động bạn không thấy.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn lĩnh vực sức khỏe và viết ba dòng: mục tiêu có mốc thời gian, bước khởi đầu đơn giản, và một kỷ luật nhỏ bạn làm mỗi ngày.
Chương 17. Sống với lợi thế nhỏ
"Thưa các anh, đây là quả bóng." Đề từ của chương là câu Vince Lombardi mở đầu mùa giải trước những cầu thủ chuyên nghiệp dày dạn: "Thưa các anh, đây là quả bóng bầu dục." Đừng bao giờ mặc định điều gì, hãy bắt đầu từ những điều cơ bản (như "tâm thế người mới bắt đầu" trong Thiền, hay "đừng giả định gì cả" trong kinh doanh). Max McGee đùa: "Ông nói chậm lại một chút được không?" Quả bóng chính là đồng xu của Lombardi. Dù giấc mơ lớn tới đâu, lợi thế nhỏ vẫn luôn là những bước nhỏ, đơn giản. Hãy tìm đồng xu của BẠN: một hoạt động hằng ngày dễ làm nào sẽ tác động nhiều nhất tới sức khỏe, hạnh phúc, các mối quan hệ, sự phát triển bản thân, tài chính, sự nghiệp và tác động tới thế giới?
Bài tập bản đồ đường đi. Quay lại bảy lĩnh vực ở chương 10 và viết cho mỗi lĩnh vực một bản đồ gồm ba phần: (1) giấc mơ diễn đạt thành mục tiêu cụ thể, sống động, có mốc thời gian; (2) một kế hoạch đơn giản để bắt đầu (hãy nghĩ tới "tìm người Đức"); (3) một kỷ luật đơn giản để làm mỗi ngày từ giờ trở đi. Dùng bút chì, đừng bỏ qua; bản này vốn dĩ không hoàn hảo và có thể sửa. (Sách có chỗ trống để điền cho từng lĩnh vực.)
Sức khỏe. Đường tới số phận đi qua dạ dày; bữa ăn nào cũng là câu trả lời cho "sống hay không sống". Olson bắt đầu từ sức khỏe vì mọi thứ khác bắt nguồn từ đó. Kỷ luật hằng ngày của ông ngày trước là chạy bộ 30 phút (lần đầu chỉ chạy được khoảng 10 phút, rồi tăng dần qua nhiều tuần; trong vòng một tuần đã thấy khỏe hơn, vì kết quả về sức khỏe tới tương đối nhanh). Giờ ông tập 35 phút mỗi ngày, tương đương mười trang sách trong chuyện tập luyện: đủ nhỏ để ngày bận mấy cũng làm được. Nhiều độc giả là bác sĩ dùng các nguyên tắc lợi thế nhỏ với bệnh nhân.
Hạnh phúc. Hạnh phúc theo sau sức khỏe; thành công không dẫn tới hạnh phúc, hạnh phúc dẫn tới thành công. Nghiên cứu cho thấy niềm vui thường ngày chủ yếu do hành động quyết định, chứ không do hoàn cảnh hay gen. Có ba vùng: (1) cách nhìn (bạn nhìn sự việc ra sao); (2) những hành động tích cực cụ thể (ba điều biết ơn, email cảm ơn, việc tử tế ngẫu nhiên, tha thứ, thiền, tập thể dục); (3) chỗ bạn đặt thời gian và năng lượng: các mối quan hệ và những việc có ý nghĩa. Hãy lập một "giáo án luyện hạnh phúc" như một chương trình tập thể dục; nó cần hành động có chủ đích chứ không chỉ quyết tâm vui hơn. Tham khảo những cuốn sách về hạnh phúc trong phụ lục.
Các mối quan hệ. Trong Citizen Kane, dù giàu có, Kane cuối đời bị dày vò vì đã bị tách khỏi tuổi thơ; thành tựu chẳng nghĩa lý gì nếu không có người để sẻ chia. Quan hệ được xây lên hay đổ xuống bởi những điều nhỏ, tinh tế (mười chín trên hai mươi lần chẳng có nguyên nhân lớn nào): nhớ ngày sinh nhật, món quà nhỏ, lời tử tế, năm phút lắng nghe chuyện của người kia, lời động viên, lời nhắc rằng mình tin họ. "Những lời quan trọng nhất của tình bạn thường dài không quá năm chữ." Tương lai của mỗi mối quan hệ là một lựa chọn không lớn hơn một đồng xu. (Có bảng để điền; ông gợi ý chép sang một cuốn nhật ký riêng.)
Phát triển bản thân. Tư duy triệu đô quý hơn một triệu đô trong ngân hàng: tư duy ấy sẽ mang tiền tới, còn không có nó thì tiền sẽ bật về đúng mức phát triển của bạn như một sợi dây thun (như người trúng số). James Allen (As a Man Thinketh) viết: bạn sẽ nhỏ bé như khát khao chi phối bạn, hoặc lớn lao như khát vọng chủ đạo của bạn. Lời khuyên số một: mỗi ngày đọc mười trang một cuốn sách có sức mạnh, và xây thư viện tự hoàn thiện của riêng mình. Về sách nói: người bình thường lái xe 250 tới 350 giờ mỗi năm (40 tới 60 phút mỗi ngày); dùng khoảng ấy để học thì vài năm sau bạn có lượng kiến thức tương đương một bằng tiến sĩ. Hãy nghe khi lái xe, chạy bộ, trên máy bay, lúc xếp hàng, biến thời gian chết thành thời gian sống.
Tài chính. Câu chuyện bắt đầu bằng một đồng xu là có lý do: chỉ khoảng 5% người ta thật sự hiểu lãi kép. Lombardi nói: "Chiến thắng là một thói quen; tiếc là thua cũng vậy." Hãy thay thói quen kiểu định luật Parkinson (có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu); noi theo The Millionaire Next Door; sống dưới mức thu nhập như mẹ ông; lập một kế hoạch tiết kiệm khiêm tốn và giữ đúng nó.
Sự nghiệp. Freud nói ba chữ "lieben und arbeiten", yêu và làm việc. Phần lớn (95%) không yêu công việc của mình; 5% thì có. Hãy hỏi "vì sao mình làm việc này, vì phải làm hay vì muốn làm?", và hãy có một liều "muốn làm" lành mạnh trong đó. Lợi thế nhỏ có thể biến đổi sự nghiệp của bạn; hãy vạch một mục tiêu, một kế hoạch khởi đầu đơn giản (không phức tạp hơn "tìm người Đức") và một hành động hằng ngày.
Tác động tích cực tới thế giới. Một hội thảo từng yêu cầu người tham dự đặt mục tiêu 100 năm. Bây giờ Olson đặt câu hỏi lớn hơn: "Mình muốn đời mình có ý nghĩa gì?", bao gồm sự nghiệp, đời sống xã hội và đời sống tâm linh. Hãy giữ nó đơn giản, đừng nghĩ quá nhiều: hãy làm việc đó và bạn sẽ có sức mạnh.
Mọi việc bạn làm đều quan trọng. Những vòng sóng từ hòn đá ném xuống nước: Clyde Share mất trước khi kịp thấy những thành công nảy ra từ gợn sóng của ông. Một nụ cười hay một lời mắng với đứa trẻ, việc dạy ai đó đọc 10 trang mỗi ngày: những tác động bạn không bao giờ thấy sẽ lan tới con cái của cô ấy và bạn bè của chúng. "Thưa các anh, đây là quả bóng. Mọi thứ bắt đầu bằng một đồng xu. Hãy bắt đầu tìm những đồng xu của bạn." Olson mời người đọc tweet hoạt động lợi thế nhỏ hằng ngày với thẻ #SlightEdge.
Câu chuyện của người đọc
Câu chuyện độc giả. Amber Thiel (Seattle) lập ra The Healthy Edge (cái tên lấy cảm hứng từ cuốn sách), đặt năm mục tiêu hằng ngày cho sức khỏe, thái độ, lòng tự trọng và cân nặng, tập trung vào những quyết định nhỏ mỗi ngày chứ không vào cái cân: 25 pound (khoảng 11 kg) tăng hay giảm đều là do lựa chọn hằng ngày cộng dồn. Alex Cross (Dallas), một học sinh học kém, bắt đầu đọc 10 trang mỗi tối (khởi đầu bằng SUCCESS for Teens), xây thói quen học, vào danh sách khen thưởng loại AB, nhận giải học sinh tiến bộ nhất, một thư khen của Tổng thống Obama và một bằng khen của Đại học Duke vì nằm trong 5% cao nhất của một kỳ thi chuẩn hóa.
Câu hỏi thường gặp
Bài tập bản đồ đường đi trong chương 17 là gì?
Với mỗi lĩnh vực trong bảy lĩnh vực ở chương 10, bạn viết ba phần: giấc mơ thành mục tiêu cụ thể có mốc thời gian, một kế hoạch đơn giản để bắt đầu, và một kỷ luật đơn giản làm mỗi ngày.
Vì sao Olson bắt đầu từ sức khỏe?
Olson nói đường tới số phận đi qua dạ dày, và bữa ăn nào cũng là một lựa chọn sống hay không sống. Ông bắt đầu từ sức khỏe vì hạnh phúc, công việc và các lĩnh vực khác đều bắt nguồn từ đó.
Câu "đây là quả bóng" của Vince Lombardi có ý gì?
Lombardi mở đầu mùa giải trước các cầu thủ chuyên nghiệp bằng câu: thưa các anh, đây là quả bóng bầu dục. Olson dùng nó để nói đừng bao giờ mặc định điều gì và hãy luôn quay về những điều cơ bản.
