Chương 12: sống quá khả năng
Chương 12 Thrift: bà Grundy và việc chạy theo thể diện, nợ lấy mất tự do, học nói không, và đám tang phô trương mà Samuel Smiles phê phán.
Tóm tắt
Chương 12 là chương về căn bệnh sống quá khả năng. Smiles cho rằng hoang phí là tội lan khắp nơi, do chạy theo thể diện và bà Grundy, tức sự chuyên chế của thói quen xã hội. Nợ trao cho chủ nợ quyền trên tự do. Ông khuyên học nói không và phê phán đám tang phô trương.
Ý chính
- Câu tôi không đủ tiền làm cái nghèo hết đáng sợ.
- Dối trá cưỡi trên lưng nợ.
- Mỗi lần nói không, đức hạnh mạnh thêm.
- Đồ tang không phải nỗi đau.
Áp dụng ngay hôm nay
Lần tới có ai rủ chi một khoản bạn không cần, hãy nói tôi không đủ tiền cho việc này.
Bà Grundy
Tội lan khắp nơi. Hoang phí là tội lan khắp nơi: vội làm giàu hay làm ra vẻ giàu, đầu cơ, gian lận. Câu "phải làm như người khác" dẫn người ta đi. Chỉ cần nói "tôi không đủ tiền" là cái nghèo mất vẻ đáng sợ.
Bà Grundy sẽ nói gì? Bà Grundy là sự chuyên chế của thói quen xã hội. Chạy theo nó giết chết sự tự lực. Smiles cho rằng khoảng năm phần sáu vụ gian lận thương mại bắt nguồn từ việc giữ thể diện.
Nợ và tự do. Nợ trao cho chủ nợ quyền trên tự do của mình. Dối trá cưỡi trên lưng nợ. Smiles kể những người trẻ ăn cắp, giả chữ ký để trả nợ quần áo và quán rượu. Hãy ghi sổ và nói với vợ. Phụ nữ cần học số học.
Học nói không
Người không biết nói không. Một người không biết từ chối, bảo lãnh cho mọi người, và bị phá sản vì nợ của người khác. Mỗi lần nói không, đức hạnh mạnh thêm.
Đám tang phô trương. Đám tang của một người buôn bán trung bình tốn khoảng năm mươi bảng. Đồ tang không phải nỗi đau. Wesley để lại di chúc không dùng xe tang, chỉ sáu người nghèo khiêng, mỗi người một bảng.
Câu hỏi thường gặp
Bà Grundy là ai?
Bà Grundy là hình ảnh tượng trưng cho câu hỏi người ta sẽ nói gì, tức sự chuyên chế của thói quen xã hội. Smiles cho rằng chạy theo bà giết chết sự tự lực, và khoảng năm phần sáu vụ gian lận thương mại bắt nguồn từ việc cố giữ thể diện.
Vì sao nợ nguy hiểm theo Smiles?
Vì nợ trao cho chủ nợ quyền trên tự do của mình, và dối trá cưỡi trên lưng nợ. Ông kể những người trẻ ăn cắp, giả chữ ký để trả nợ quần áo và quán rượu. Ông khuyên ghi sổ, nói với vợ, và để phụ nữ học số học.
Học nói không có ích gì?
Smiles kể một người không biết từ chối, bảo lãnh cho mọi người rồi phá sản vì nợ của người khác. Mỗi lần nói không với cám dỗ hay lời nhờ vả thiếu khôn ngoan, đức hạnh mạnh thêm. Cám dỗ phải bị chặn ngay từ vòng ngoài của thói quen.

