Chương 14: giàu có và từ thiện
Chương 14 Thrift: tiết kiệm để rộng lượng, giàu không mua được hạnh phúc, bố thí bừa làm hỏng người, và những di sản tốt.
Tóm tắt
Chương 14 là chương về quan hệ giữa giàu có, hạnh phúc và lòng rộng lượng. Smiles cho rằng tiết kiệm cần cho lòng rộng lượng nhưng không cần giàu mới giúp được người. Ông phê phán việc thờ của cải và bố thí bừa, và ca ngợi những di sản giúp người nghèo tự giúp mình.
Ý chính
- Không cần giàu để giúp người.
- Hai lần guốc gỗ, một lần giày ống.
- Sống với một shilling một ngày, và tự kiếm nó.
- Từ thiện thật là giúp người tự giúp mình.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một cách giúp đỡ trao kỹ năng hay cơ hội cho ai đó, thay vì chỉ cho tiền.
Tiết kiệm để rộng lượng
Không cần giàu để giúp người. Tiết kiệm cần cho lòng rộng lượng: lập bệnh viện, trường học. Nhưng không cần giàu mới giúp được. John Pounds, thợ giày nghèo, mở trường cho trẻ nghèo với củ khoai nóng.
Ba đời guốc gỗ. Tục ngữ Lancashire: hai lần guốc gỗ, một lần giày ống, tức gia đình đi lên một đời rồi xuống lại. Tuổi già hà tiện thật thảm hại. Trong danh sách hai trăm hai mươi bốn triệu phú Anh, rất ít người xuất sắc.
Giàu và hạnh phúc. Saladin cho treo tấm vải liệm lên ngọn giáo: đó là tất cả những gì vua mang theo. Người giàu khổ vì mất ngủ, bệnh gout. Abernethy khuyên: sống với một shilling một ngày, và tự kiếm nó.
Từ thiện đúng cách
Bố thí bừa làm hỏng người. London chi khoảng ba triệu bảng một năm cho từ thiện mà khốn khổ vẫn tăng. Bố thí không phân biệt làm mất lòng tự trọng. Lòng nhân ái thật là giúp người nghèo tự giúp mình.
Những di sản tốt. Stephen Girard, từng là cậu bé trên tàu, sống tằn tiện, chăm người bệnh sốt vàng năm 1793 và lập trường Girard. Thomas Guy lập bệnh viện Guy. Peabody xây nhà cho người nghèo ở London. Nhiều nhà hảo tâm bắt đầu nghèo.
Câu hỏi thường gặp
Không giàu thì có giúp người được không?
Được. Smiles kể John Pounds, một thợ giày nghèo, mở trường cho trẻ nghèo và dụ chúng tới bằng củ khoai nóng. Nhiều người như Raikes, Father Mathew cũng giúp đỡ lớn mà không giàu. Tiết kiệm cần cho lòng rộng lượng, nhưng tấm lòng quan trọng hơn của cải.
Câu hai lần guốc gỗ, một lần giày ống nghĩa là gì?
Đây là tục ngữ Lancashire: gia đình đi lên một đời rồi xuống lại, ông đi guốc gỗ, con đi giày ống, cháu lại đi guốc gỗ. Smiles dùng nó để nói của cải không tự giữ được nếu thiếu tính cách và tiết kiệm.
Vì sao Smiles phê phán bố thí bừa?
London chi khoảng ba triệu bảng một năm cho từ thiện mà khốn khổ vẫn tăng. Smiles cho rằng bố thí không phân biệt làm mất lòng tự trọng. Lòng nhân ái thật là giúp người nghèo tự giúp mình, như trường học, nhà ở tử tế, nhà tắm công cộng.